قلعه خرانق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
قلعه خرانق
قلعه خرانق.JPG
نام قلعه خرانق
کشور  ایران
استان استان یزد
شهرستان شهرستان اردکان
اطلاعات اثر
کاربری قلعه
دیرینگی دوران‌های تاریخی پس از اسلام
دورهٔ ساخت اثر دوران‌های تاریخی پس از اسلام
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۵۰۹
تاریخ ثبت ملی ۲۴ اسفند ۱۳۸۳

قلعه خرانق مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اردکان، بخش خرانق، روستای خرانق واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]

قدمت قلعه و برج وباروی آن، زمان ساسانیان یعنی ۱۸۰۰ سال پیش ذکر شده است و وسعت آن ۱/۱ هکتار می‌باشد. یکی از عجایب قلعه کوچه‌های پیچ در پیچ و هولناک آن است که برای غافلگیر کردن دزدان وراهزنان مورد استفاده قرار می‌گرفته که یکی از این کوچه‌ها به کوچهٔ گرگ معروف است.
قلعه خرانق یکی از بزرگترین قلعه‌های مسکونی روستایی استان یزد است و همانند نمایشگاهی است که غرفه‌های آن از خشت و گل ساخته شده است. این قلعه از آن مجموعه‌هایی است که نشانه‌های مقاومت را برای حفظ موجودیت و اصالت برای استان یزد به ارمغان آورده است. مساحت این قلعه در حدود یک و یک دهم هکتار است و اطراف قلعه حصارهایی است که آن را احاطه کرده است و موجب استحکام آن می‌شود. این بافت قدیمی دارای ۸۰ خانه است که بیشتر آن دو یا سه طبقه است و متناسب با توانایی اقتصادی و موقعیت اجتماعی قلعه نشینان طراحی و ساخته شده است. دیواره‌های قلعه از خشت و گل است و سقف آن از تیرهای چون حصیرهای الیافی، چوب و پوشال است. این خانه دارای سقف‌های گنبدی و گهواره‌ای است و دارای شش برج نگهبانی است که متصل به بدنه قلعه است. همچنین این قلعه دارای چهار دروازه به نام‌های دروازه بالا، پایین، رضا خان سرداری و خالو است و اطراف قلعه کوچه‌های باریکی است که معروفترین آن کوچه گرگ است. در خصوص نامگذاری این کوچه به نام گرگ شایان ذکر است که در گذشته موقع ورود غارتگردان به قلعه، مردم این روستا آنها را به دنبال خود به این کوچه می‌کشاندند و بعد به آنها حمله می‌کردند. در استان یزد حدود ۴۵ قلعه تاریخی و باستانی شناسایی و نقشه بردای شده است که ۲۳ مورد آن در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.[۲]

ورودی قلعه تاریخی خرانق

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۵. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  2. قلعه خرانق، نمایشگاهی ساخته شده از گل و خشت در اردکان