جلالی (مشهد)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جلالی (مشهد)
اطلاعات کلی
کشور ایران
استانخراسان رضوی
شهرستانمشهد
بخشبخش مرکزی
دهستانمیان ولایت
مردم
جمعیت۷۸۴ نفر (سرشماری ۹۵)
کد آماری۱۶۶۱۲۲

جلالی (مشهد)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مشهد در استان خراسان رضوی ایران است.

جمعیت[ویرایش]

این روستا در دهستان میان ولایت قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۵۱ نفر (۱۲۴خانوار) بوده‌است.[۱]

تاريخچه[ویرایش]

نام ديگر آن بلوچ خانه  (Baluch Khaneh) يا بلوچ آباد (Baluchabad) می باشد. چون اين روستاى مهاجرنشين، توسط مهاجران بلوچ استان سيستان و بلوچستان بنياد نهاده شده، به بلوچ خانه يا بلوچ آباد شهرت يافته است.

چون نام يكى از طوايف مهاجر نيمروز (جلالى) بود، نام روستا نيز از بلوچ خانه به جلالى تغيير يافت. تشابه آن با نام روستاى تاريخى جلالى در دهستان كنويست، باعث شده كه آن روستا به نام (جلاليه) تغيير نام يابد.

در ايران تنها 3 روستا به نام جلالى وجود دارد:

1. جلالى: از توابع دهستان احمدى بخش احمدى شهرستان حاجى آباد استان هرمزگان.

2. جلالى: از توابع دهستان زهك بخش مركزى شهرستان زهك استان سيستان و بلوچستان.

3. جلالى: از توابع دهستان ميان ولايت بخش مركزى شهرستان مشهد استان خراسان رضوى.

پس از پيروزى انقلاب، مدت كوتاهى نام آن به (بلوچ آباد خمينى) تغيير داده شد، اما به دليل عدم پذيرش اين تغيير نام از سوى وزارت کشور، دوباره به همان نام پيشين (جلالى) بازگشت.

روستاى جلالى، به عنوان يكى از روستاهايى كه در آغاز روزگار پهلوى در منطقه ميان ولايت مشهد پديد آمد، به دليل برخوردارى از شرايط مناسب جغرافيايى و آب و هواى معتدل و زمين حاصلخيز توانست به يكى از كانون هاى مهم جمعيتى مهاجران نيمروزى در حريم كلان شهر مشهد تبديل شود. با آن كه اين آبادى در ميان دهها دهكده تاريخى شهرستان مشهد، از پيشينه تاريخى برخوردار نيست، اما دوره پيشرفت تدريجى خود را از يک بافت سنتى پيوسته و با استفاده از مصالح و سبک معمارى سنتى شمال خراسان آغاز نمود تا به عنوان يک زيستگاه دائمی  و تكيه گاه امن ساكنان خويش مبدل گردد. هسته اوليه آن، كه 4502 كيلومتر مربع وسعت داشته و 8% بافت كالبدى روستا را تشكيل می دهد، در مركز آن واقع شده و داراى بافت فشرده و ارگانيک بوده و دسترسى معابر محدود و به شكل نامنظم می باشد و اغلب واحدهاى مسكونى گنبدى شكل آن نيمه مخروبه هستند.

در مرحله اول توسعه، كه از سال 1330 تا 1342 به درازا انجاميد، گسترش در جهت شمال هسته اوليه و بدون گسستگى شكل گرفته و معابر دسترسى كم عرض و مسكن تخريبى بخشى از ويژگى هاى آن می باشد. اين مرحله 15478 متر مربع وسعت داشته و 27% فضاى كالبدى دهكده را به خود اختصاص داده است.

در مرحله دوم توسعه، كه از اصلاحات ارضى تا پيروزى انقلاب اسلامی انجام يافت، با به حداقل رسيدن جمعيت روستا، واحدهاى مسكونى و شبكه معابر دسترسى شكل هندسى منظم به خود گرفته اند. اين بخش 4983 متر مربع وسعت داشته و 9% روستا را از آنِ خود نموده است.

در مرحله سوم روستا، كه به تدريج و در چهار دهه اخير به وقوع پيوسته، گسترش روستا در جهات مختلف به طور عمده در جهت جنوب و جنوب شرق هسته اوليه ادامه يافته و با 32684 متر مربع، 57% مساحت دهكده را در برگرفته، كه نشان از افزايش ناگهانى جمعيت و تغيير چهره عمومی آن و آهنگ رشد سريع ساخت و سازها با بهره گيرى از فرم و مصالح شهرى دارد.

موقعيت جغرافيايى[ویرایش]

اين آبادى دشتى در موقعيت جغرافيايى 59 درجه و 19 دقيقه و 28 ثانيه طول شرقى و 36 درجه و 32 دقيقه و 57 ثانيه عرض شمالى واقع گرديده و ارتفاع نسبى آن از سطح دريا 1107 متر است.  اين دهكده در 35 كيلومترى شمال شهر مشهد قرار گرفته و آب و هواى آن معتدل خشک می باشد.

مساحت[ویرایش]

اين روستا 8 هکتار وسعت داشته و اهالى آن در 161 واحد مسكونى اقامت دارند. تراكم نسبى جمعيت در آن 98 نفر در هر هکتار می باشد.

گويش و مذهب[ویرایش]

اهالى آن به گويش فارسى بلوچ سخن گفته و سنى حنفى مذهب مى باشند.

اماکن مذهبی[ویرایش]

اين روستا داراى يک باب مسجد در شمال غرب آن می باشد كه به نام مسجد ابراهيم خليل الله نامگذارى شده و در سال 1368 مورد بهره بردارى قرار گرفته است. اين مسجد 783 متر مربع وسعت دارد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «نتایج سرشماری ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.