ثانیه کبیسه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ساعت هماهنگ جهانی در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۲ از time.gov time.gov.

ثانیه کبیسه (انگلیسی:Leap second) مقدار زمان یک ثانیه‌است که به زمان UTC ساعت هماهنگ جهانی*[۱] اضافه می‌شود تا تاریخ روز آن با ساعت خورشیدی*[۲] هماهنگ شود. آخرین اقدام اضافه کردن ثانیه کبیسه در تاریخ ۳۰ ژوئن ۲۰۱۵ روی داده‌است.

موضوع[ویرایش]

استاندارد ساعت هماهنگ جهانی (UTC) مقیاس ثانیه را از دستگاه بین‌المللی یکاها(SI) استفاده می‌کند و سنجش آن از روی ساعت اتمی می‌باشد. این استاندارد برای سنجش زمان، مورد استفاده بسیاری از کشورها است. با توجه به اینکه متوسط زمان یک روز خورشیدی کمی بیشتر از ۲۴ ساعت (یا ۸۶۴۰۰ ثانیه) است، بنابراین اگر یک روز UTC را دقیقاً ۸۶۴۰۰ ثانیه درنظر بگیریم، اختلاف زمان جزئی با یک روز استانداردهای زمان خورشیدی (مثل ساعت گرینویچ) پیداخواهد کرد. موضوع ثانیه کبیسه اصلاح این تفاوت بصورت تنظیم آن به ۸۶۴۰۱ و یا ۸۶۳۹۹ ثانیه‌است. مخصوصا، یک ثانیه کبیسه‌ای مثبت بین ثانیه‌ی ۲۳:۵۹:۵۹ از یک روز انتخاب شده توسط UTC (که عموما آخرین روز یک ماه انتخاب می‌شود.معمولا ۳۰ ژوئن یا ۳۱ دسامبر) و ثانیه‌ی ۰۰:۰۰:۰۰ از روز بعد درنظر گرفته می‌شود؛ که این ثانیه‌ی اضافه به صورت ۲۳:۵۹:۶۰ در ساعت های UTC نشان داده می‌شوند. البته در ساعت های محلی وابسته به UTC، این ثانیه میتواند در ادامه یه یک ساعت دیگر یا حتی نیم ساعت یا یک ربع ساعت دیگری درنظر گرفته شود، با توجه به این ساعت محلی. ثانیه کبیسه‌ای منفی، ثانیه‌ی ۲۳:۵۹:۵۹ را از یک تاریخ مشخص، حذف می‌کند. به طوری که آخرین ثانیه‌ی روز ۲۳:۵۹:۵۸ می‌شود و ثانیه‌ی بعدی آن ۰۰:۰۰:۰۰ از روز بعد خواهد بود. اگرچه، UTC از زمان تأسیس خود هیچگاه به ثانیه کبیسه‌ای منفی نیاز پیدا نکرده است.

تاریخچه[ویرایش]

هرچند کلاودیوس بطلمیوس حدود ۱۴۰ سال قبل از میلاد یک روز خورشیدی را به ۶ قسمت مساوی برای نگهداری زمان تقسیم کرده بود[۱]، ولی این ابوریحان بیرونی بود که در سال ۱۰۰۰ میلادی، یک روز را به ۲۴ قسمت و هر قسمت را به ۶۰ واحد تقسیم کرد. در سال ۱۸۷۴ بود که مقیاس ثانیه (در دستگاه CGS) بصورت رسمی بعنوان پایه واحد زمان منظور گردید.[۲] کمی پس از این مساًله وقتی دانشمندان به این نتیجه رسیدند که زمان چرخش زمین متفاوت است، اتحادیه بین‌المللی اختر شناسی IAU در سال ۱۹۵۲ ثانیه را بعنوان واحد در سال نجومی در نظر گرفت اما از آنجائیکه سال خورشیدی در محاسبات اساسی تر از سال نجومی قلمداد می‌شود، در سال ۱۹۵۵ IAU ثانیه را بمقدار ۱۳۱٬۵۵۶٬۹۲۵٫۹۷۴۷ برای سال ۱۹۰۰ تعیین نمود. بالاخره با توجه به ناکافی بودن این تعریف‌ها، در تاریخ ۱۹۶۷ مجدداً مقدار آن را معادل ۹۱۹۲۶۳۱۷۷۰ دور تشعشع حاصل از اتم سزیوم تعیین کردند.[۳]

در چند قرن گذشته متوسط زمان یک روز خورشیدی در حدود ۱٫۷ ثانیه در هر قرن اضافه شده‌است بطوری که در سال ۱۹۶۱ روز خورشیدی بمقدار دو هزارم ثانیه بیشتر از ۸۶۴۰۰ ثانیه SI شده‌است و در نتیجه استاندارد بین‌المللی زمان اتمی از ساعت متعارف رسمی گرینویچ جلو افتاده است.

اضافه کردن ثانیه[ویرایش]

در سال ۱۹۷۲ سیستم ثانیه کبیسه ابداع شد، این تطبیق باعث میشد که ثانیه UTC با ثانیه زمان استاندارد SI برابر شود. از طرفی چون زمان استاندارد بین‌المللی GMT با زمان ساعت اتمی همزمانی شده بود در نتیجه زمان UTC بمقدار ۱۰ ثانیه از ساعت اتمی عقب می افتاد.

مسئولیت تنظیم ثانیه کبیسه در ابتدا به عهده دفتر بین‌المللی زمان بود ولی در سال ۱۹۸۸ به IERS *[۳] واگذار گردید. هرگاه تفاوت زمان UTC بازمان استاندارد جهانی GMT به بیش از شش دهم ثانیه برسد تصمیم به اضافه کردن ثانیه کبیسه می نماید.[۳]

سرویس IERS هر ۶ ماه اطلاعیه مربوط یه تغییرات و افزودن ثانیه کبیسه را در بولتن خود منتشر می کند، اما تصمیم گرفته است که این ثانیه را در ۳۰ ژوئن و یا ۳۱ دسامبر اضافه کند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  • ^ Coordinated Universal Time
  • ^  Mean Solar Time
  • ^ International Earth Rotation and Reference Systems Service

منابع[ویرایش]

  1. Ptolemy (1998). Ptolemy's Alemagest. Toomer, G. J. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. pp. 6–7, 23, 211–216. ISBN 978-0-691-00260-6 (help). 
  2. al-Biruni (1879). The chronology of ancient nations: an English version of the Arabic text of the Athâr-ul-Bâkiya of Albîrûnî, or "Vestiges of the Past". Sachau, C. Edward. pp. 141–149, 158, 408, 410.  Used for mean new moons, both in گاه‌شماری عبری cycles and in equivalent astronomical cycles.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ "Leap Seconds". USNO. 
  • «U.S. Naval Observatory USNO». بازبینی‌شده در اول ژوئیه ۲۰۱۲. 
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Leap Second»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲ ژوئیه ۲۰۱۲).