تاریخ هرودوت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تاریخ هرودوت  
Fragment from Histories, Book VIII on 2nd-century Papyrus Oxyrhynchus 2099
Fragment from Histories, Book VIII on 2nd-century Papyrus Oxyrhynchus 2099
نویسنده(گان) هرودوت
کشور یونان
زبان یونانی باستان
گونه(ها) تاریخ
ناشر واریوس
تاریخ انتشار ۴۴۰ق. م

تاریخ هرودوت کتاب تاریخی است که توسط هرودوت، مورخ یونانی نوشته شده‌است. این کتاب اولین کتاب تاریخ در جهان به شمار می‌رود و شامل ۹ کتاب است. شرح زندگانی ۴ شاه ایرانی کوروش بزرگ، کمبوجیه، داریوش بزرگ،خشایارشا در تاریخ هرودودت آمده‌است. تاریخ هرودوت ابتدا در قرن پانزدهم میلادی در اروپا از یونانی به زبان لاتین ترجمه شد. هنری راولینسون شرق شناس معروف و کاشف خط میخی در پادشاهی محمدشاه قاجار به عنوان مربی نظامی در فوج کرمانشاه به خدمت اشتغال داشت و ضمن همین خدمت به کاوش و پژوهش در زمینهٔ کشف خط میخی همت گماشت و سرانجام موفق شد. اندکی پس از کشف خط میخی توسط او، برادرش جرج راولینسون از آن اکتشاف مهم تاریخی بهره گرفت و اولین ترجمهٔ کامل انگلیسی تاریخ هرودوت را با حاشیه‌ها و توضیحات در چهار جلد منتشر کرد.

اولین ترجمهٔ مختصر تاریخ هرودوت به زبان فارسی در زیر نظر اعتماد السلطنه وزیر مطبوعات دولت ناصری در تهران به چاپ رسید. ترجمهٔ دیگری و آن نیز هم مختصراً از روی نسخه‌ای که در ایام جنگ جهانی دوم در لندن چاپ شده بود توسط وحید مازندرانی و با مقدمهٔ عباس اقبال در سال ۱۳۲۴ شمسی در تهران منتشر شد. سپس در سال‌های ۱۳۴۱–۱۳۳۸ دانشگاه تهران ترجمهٔ تازه‌ای مبتنی بر متنی فرانسوی به اهتمام هادی هدایتی در ۵ جلد تا کتاب ششم تاریخ هرودوت انتشار داد. سرانجام در سال ۱۳۵۶ خورشیدی هر ۹ کتاب تاریخ هرودوت توسط وحید مازندرانی از زبان انگلیسی به فارسی ترجمه شده و چاپ شد.[۱]

کشف اسرار تاریخ ایران در زمان هخامنشیان بیش از هر چیز دیگر مدیون کتاب تاریخ هرودوت است. هر چند این کتاب به اقتضای زمان و احوال مؤلف نقایصی دارد ولی در عهد جدید اکثر انتقادات به نفع هرودوت است و رویهم رفته محققان او را مورخی صادق و صمیمی دانسته‌اند.[۲]

مرجع احتمالی[ویرایش]

این فرض که هرودوت با دانشمندانی آگاه از اوضاع و احوال ایران ارتباط داشته و نیز تصور دیگر مبنی بر این که اطلاعات مزبور را در حین مسافرتش به شرق تحصیل نکرده‌است موجب این استنباط می‌شود که وی لابد با افرادی آگاه در همسایگی یونان و یا خود یونان در ارتباط بوده و بدین وسیله امکان یافته‌است که دربارهٔ تاریخ و اوضاع ایران دست کم از یک ایرانی برجسته اطلاعات به دست آورد. بر اساس نوشته‌های خاتمهٔ کتاب سوم، احتمال می‌رود که این شخص زوپیر از نوادگان بغابوخش یکم بوده که پس از جلای وطن در شهر آتن اقامت داشته و به احتمال قوی قسمتی از مندرجات راجع به سازمان نظامی ایران در عهد هخامنشی را او در اختیار مؤلف گذاشته‌است.

بغابوخش یکم یا مگابیز یکم
فرمانده سپاه داریوش یکم در اروپا
 
 
 
 
زوپیر
ساتراپ بابل در زمان داریوش یکم
 
 
 
 
بغابوخش یا مگابیز
ساتراپ سوریه در زمان خشایارشا
 
 
 
 
زوپیر یا زوپوروس
مرجع احتمالی هرودوت، وی در زمان پادشاهی اردشیر یکم در آتن اقامت داشته‌است
 

[۳]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • هرودوت. تاریخ هرودوت. ترجمهٔ وحید مازندرانی. تهران: انتشارات فرهنگستان ادب و هنر ایران، ۱۳۵۶. 

پیوند به بیرون[ویرایش]