ژیگس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
ژیگِس
شاه لیدیه
سلطنت۷۱۶ – ۶۷۸ پ. م
پیشینکاندولا
جانشینآردیس
فرزند(ان)آردیس

ژیگِس (‎/ˈz/‎، ‎/ˈɡz/‎؛ لیدیایی: 𐤨𐤰𐤨𐤠𐤮 کوکاش؛ [۱][۲] اکدی: 𒄖𒊌𒄖 گوگّو، 𒄖𒄖 گوگو؛ [۳] یونانی باستان: Γύγης گوگیس؛ سلطنت حدود. ۶٨٠-۶۴۴ پیش از میلاد[۴][۵]) پادشاه لیدیه و بنیان‌گذار سومین دودمان پادشاهی لیدیه یا سلسله مرمناد بود. او پیش از سلطنت، محافظ مخصوص کاندولا پادشاه لیدیه بود که برای رسیدن به تاج و تخت، او را به قتل رساند. این اقدام او توسط غیبگوی نیایشگاه دلفی تایید شد و اینگونه از ایجاد جنگ داخلی در لیدیه جلوگیری شد. ژیگس دوران سلطنت خود را به تحکیم سلطنت‌ خود و گسترش قدرت نظامی لیدیه کرد.

روایت‌ هرودوت از ژیگس

هرودوت می‌نویسد که ژیگس نیزه‌دار سادیارتس (کاندولا) آخرین پادشاه لیدیه از دودمان هرکلات‌ها بود. وی عاشق زن پادشاه شد و او را بکشت و بجایش نشست و دولت لیدی را نیرو بخشید مخصوصاً سواره نظامی تشکیل کرد که در تمامی مشرق زمین معروف بود پس از آن چون دید که قوی است بعض مستعمرات یونانی را در آسیای صغیر تابع کرد و با برخی دیگر قراردادهایی بست. هرودوت داستان عشق ژیگِـس و زن پادشاه را چنین روایت کرده‌است:[۶]

کاندولا آخرین پادشاه سلسله هراکلیدای زنی داشت که از حیث جمال بی‌نظیر بود و پادشاه بسیار او را دوست می‌داشت. کاندولا نیزه‌داری داشت موسوم به ژیگِـس که بسیار مورد اعتماد بود. روزی پادشاه به او گفت من هر چه از زیبایی زن خود تعریف می‌کنم می‌بینم که تو باور نمی‌کنی! این است که می‌خواهم تو او را در خوابگاه وقتی که رختهای خود را کنده و می‌خواهد بخوابد ببینی. نیزه‌دار امتناع کرد ولی کاندولا چندان اصرار ورزید تا سرانجام قرار شد پادشاه او را در خوابگاه مخفی بدارد و او ملکه را برهنه ببیند. بعد چنین کرد و زن دریافت که این قضیه بی‌دخالت شوهر ممکن نبوده‌است روی دهد. و برای کشیدن انتقام چنین افتضاحی از شوهر خود، روز دیگر نیزه‌دار را خواست و به او گفت از دو راه یکی را باید انتخاب کنی یا پادشاه را کشته ملک او و مرا به دست آوری یا با من کشته شوی. ژیگِـس پس از اینکه دید ملکه در عزم خود راسخ است شرط اول را قبول کرد و در پشت همان در پنهان شد و شبانه پادشاه را در خواب بکشت، بعد ملکه را گرفت و به تخت نشست و بانی سلسلهٔ مِرمِنادها گردید.[۷][۸]

منابع

  1. Browne, Gerald M. (2000). "A New Lydian Text". Kadmos. 39: 177–178. doi:10.1515/kadm.2000.39.1-2.177. Retrieved 13 November 2021.
  2. Browne, Gerald M. (2000). "The Tomb of Alyattes?". Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik. 132: 172. Retrieved 13 November 2021.
  3. "Gugu [GYGES, KING OF LYDIA] (RN)". oracc.museum.upenn.edu.
  4. Lendering, Jona (2003). "Gyges of Lydia". Livius. Retrieved 26 October 2021.
  5. Spalinger, Anthony J. (1978). "The Date of the Death of Gyges and Its Historical Implications". Journal of the American Oriental Society. 98 (4): 400–409. doi:10.2307/599752. Retrieved 25 October 2021.
  6. کتاب اول بند ۸ – ۱۲
  7. از کتاب ایران باستان ج 1 س 195
  8. ژیگس | لغت‌نامه دهخدا
  • فرهنگ معین
پیشین:
کاندولا
شاه لیدیه
۷۱۶ – ۶۷۸ پیش از میلاد
پسین:
آردیس