سدیم آزید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از آزید سدیم)
سدیم آزید
Sodium azide.svg
The sodium cation Ball-and-stick model of the azide anion
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۲۶۶۲۸-۲۲-۸ ✔Y
پاب‌کم ۳۳۵۵۷
کم‌اسپایدر ۳۰۹۵۸ ✔Y
شمارهٔ ئی‌سی 247-852-1
شمارهٔ یواِن 1687
ChEBI CHEBI:278547 ✔Y
ChEMBL CHEMBL۸۹۲۹۵ ✔Y
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس VY8050000
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
  • [N-]=[N+]=[N-].[Na+]

  • InChI=1S/N3.Na/c1-3-2;/q-۱;+۱ ✔Y
    Key: PXIPVTKHYLBLMZ-UHFFFAOYSA-N ✔Y


    InChI=1/N3.Na/c1-3-2;/q-۱;+۱
    Key: PXIPVTKHYLBLMZ-UHFFFAOYAH

خصوصیات
فرمول مولکولی NaN3
جرم مولی 65.0099 g/mol
شکل ظاهری colorless to white solid
بوی odorless
چگالی 1.846 g/cm3 (20 °C)
دمای ذوب ۲۷۵ درجه سلسیوس (۵۲۷ درجه فارنهایت؛ ۵۴۸ کلوین)
انحلال‌پذیری در آب 41.0 g/100 mL (15 °C)
انحلال‌پذیری insoluble in اتر
انحلال‌پذیری در alcohol 0.316 g/100 mL (16 °C)
انحلال‌پذیری در ammonia soluble
اسیدی (pKa) 4.8
ساختار
ساختار بلوری دستگاه بلوری هگزاگونال، hR12[۱]
گروه فضایی R-3m No. 166
خطرات
MSDS External MSDS
شاخص ئی‌یو ۰۱۱-۰۰۴-۰۰-۷
طبقه‌بندی ئی‌یو Highly toxic (T+)
Very dangerous for the environment (N)
کدهای ایمنی R۲۸, R32, R50/53
شماره‌های نگهداری (S1/2), S۲۸, S45, S60, S61
لوزی آتش
Special hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
نقطه اشتعال
LD50 27 mg/kg (oral, rats/mice)[۱]
ترکیبات مرتبط
دیگر آنیون‌ها سدیم سیانید
دیگر کاتیون‌ها Potassium azide
آزید آمونیوم
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 ✔Y (بررسی) (چیست: ✔Y/N؟)
Infobox references

سدیم آزید (به انگلیسی: Sodium azide) با فرمول شیمیایی NaN۳ یک ترکیب شیمیایی است؛ که جرم مولی آن 65.0099 g/mol می‌باشد. شکل ظاهری این ترکیب، جامد یونی سفید است. این ترکیب 2 ساختار بلورین هگزاگونالی و لوزی شکل است که هردو ساختار لایه ای هستند. این ماده سمی است و در آب و آمونیاک به شدت حل می شود. این ماده در کیسه هوای (ایربگ) اتومبیل‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد چرا که واکنش آن در صدم ثانیه رخ می‌دهد

کاربرد های سدیم آزید

شناخته شده ترین کاربرد سدیم آزید بعنوان گاز پرکننده در کیسه های هوای خودروهاست؛ در کیسه هوای خودرو که برای مواقع تصادف کار گذاشته می شود، سدیم آزید (NaN3) وجود دارد که سریعاً واکنش می دهد. هنگامی که خودروی شخص با ماشین دیگری تصادف می کند سدیم آزید به سرعت به فلز سدیم و گاز نیتروژن تجزیه میشود و گاز نیتروژن تولید شده در پر شدن کیسه هوا نقش دارد. همچنین فلز سدیم تولید شده با آهن(III) اکسید و گرمای بسیار زیادی تولید میشود به طوریکه دما ناگهان 100 درجه سلسیوس افزایش پیدا میکند و موجب انبساط سریع کیسه هوا میشود. به طور کلی مجموعه واکنش های درون کیسه ها به این گونه می باشد:

جستارهای وابسته

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Stevens E.D. , Hope H. (1977). "A Study of the Electron-Density Distribution in Sodium Azide, NaN
    3
    ". Acta Crystallographica A. 33: 723.
  • «IUPAC GOLD BOOK». دریافت‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۱۲.