برخورددهنده هادرونی بزرگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۴۶°۱۴′ شمالی ۰۶°۰۳′ شرقی / ۴۶.۲۳۳° شمالی ۶.۰۵۰° شرقی / 46.233; 6.050

برخورد دهنده بزرگ هادرونی
Large Hadron Collider
(LHC)
LHC.svg
نقشه آشکارسازها و تونل‌ها
آزمایش‌های LHC
ATLAS A Toroidal LHC Apparatus
CMS سیم‌لوله فشرده میونی
ال‌اچ‌سی‌بی ال‌اچ‌سی-بیوتی
ALICE یک آزمایش برخورددهنده بزرگ یون
توتم (آزمایش) Total Cross Section, Elastic Scattering and Diffraction Dissociation
ال‌اچ‌سی‌اف ال‌اچ‌سی-فوروارد
پیش‌شتابدهنده‌های ال‌اچ‌سی
پروتون و سرب شتابدهنده خطی برای پروتون‌ها (لیناک ۲) و سرب (لیناک ۳)
(not marked) Proton Synchrotron Booster
PS سنکروترون پروتون
SPS ابرسنکروترون پروتون

برخورددهندهٔ هادرونی بزرگ (به انگلیسی: Large Hadron Collider) یا به طور مختصر ال‌اچ‌سی (LHC) یک شتاب‌دهندهٔ ذرّه‌ای و برخورددهنده مستقر در سازمان تحقیقاتی سرن در نزدیکی ژنو سوئیس است. این پروژه در ۱۰ سپتامبر ۲۰۰۸ میلادی (۲۰ شهریور ۱۳۸۷ هجری شمسی) پس از ۲۰ سال آماده‌سازی، آغاز به کار کرد. هدف از ساختن آن شناخت اجرام مادّه در حدّ فاصل ‎10^{-23} سانتی‌متر، آزمون مدل استاندارد ذرّات، کشف اجزای یافت نشدهٔ مدل استاندارد، آزمون نظریّهٔ ابرتقارن و نظریه وحدت بزرگ است. از دیگر اهداف مهمّ این پروژه کشف ذرّه بنیادی هیگز است که فیزیکدانان ذرات بنیادی وجود آن را پیشگویی کرده‌اند. ذرهٔ هیگز یا بوزون هیگز دخیل در ایجاد جرم در ذرّات بنیادی است.

در این آزمایشگاه، پروتونها، در یک تونل ۲۶ کیلومتری شتاب گرفته و به اندازه ۱۴ تریلیون الکترون ولت انرژی می‌گیرند و به هم برخورد می‌کنند تا این برخورد، ردّی از بوزون هیگز را نشان‌دهد.[۱]

این شتاب دهنده در تاریخ ۱۰ سپتامبر ۲۰۰۸ راه اندازی شد ولی نه روز بعد به علت نقص فنی و بالا رفتن دمای آهنرباهای ابر رسانا که باید در دماهای پایین کار کنند متوقف شد. این شتاب دهنده بعد از ۱۴ ماه وقفه در تاریخ ۲۱ نوامبر ۲۰۰۹ مجدّداً راه اندازی شد.[۲]

آشکارسازها[ویرایش]

آشکار ساز CMS

چهار آشکارساز این مرکز:

هر یک از آنها تحت نظارت یک تیم ویژه از فیزیکدان هاست.

ال‌اچ‌سی‌بی و آلیس برای کاوش پدیده‌های خاص فیزیکی، و اطلس و سی‌ام‌اس آشکارسازهایی برای اهداف عمومی هستند.

هدف هر دو نوع آنها شناسایی ذرات بوزون هیگز و همچنین جستجوی ذرات ابرمتقارن و تلاش برای یافتن ابعاد اضافی در فضا خواهد بود.

آزمایش‌های آلیس و اطلس و سی‌ام‌اس برای برخود دادن یون‌ها و تولید پلاسمای کوارک گلوئون نیز به کار می‌روند و تا کنون توانسته‌اند چندین پلاسمای کوارک گلوئون در دمای ده‌ها تریلیون درجه سلسیوس بسازند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]