رام کردن زن سرکش

کاترینا؛ اثر ادوارد رابرت هیوز (۱۸۹۸)

رام کردن زن سرکش (The Taming of the Shrew) نام نمایشنامه‌ای کمدی است که توسط ویلیام شکسپیر در حدود سال‌های ۱۵۹۷-۱۵۹۴ نوشته شده‌است.

ماخذ نمایشنامه

ارتباط نمایشنامه رام کردن زن سرکش شکسپیر با یک نمایشنامه دیگر به نام یک سرگذشت مطبوع و خودبینانه به نام رام کردن زن سرکش (۱۵۹۴) اثر نمایشنامه نویسی ناشناس همواره مورد بحث شکسپیرشناسان بوده‌است. اکثر شکسپیرشناسان معتقدند که آن اثر منبع مستقیم نمایشنامه شکسپیر بوده و بعضی نیز بر این اعتقادند که صورتی ناقص و تحریف شده از آن است. تمام عناصر مختلف طرح داستان نیز در هر دو نمایشنامه مشترک اند. موضوع زن سرکش نیز در کمدی‌های دوران الیزابت وجود داشته‌است؛ یک مثال آن «شوخی شاد یک همسر سرکش و ملعون و جا گرفتنش در دل مورل به خاطر رفتار خوبش» (۱۵۶۰) است. زیربنای معاشقه رویایی خواهر جوان نیز به منظومه ای سوپوزتو اثر شاعر قرن چهاردهم ایتالیا آریوستو مشابهت دارد.

شخصیت‌های نمایش

این نمایش دارای یک پیش پرده و ۵ پرده است. شخصیت‌های پیش پرده عبارت اند از:

• کریستوفر سلای: یک سرهم بند مست.
• یک لرد، یک بانو، یک امربر، بازیگران، شکارچیان و خدمت گزاران.

نمایشنامه دارای ۱۵ شخصیت است. شخصیت‌های نمایشنامه عبارت اند از:

• باپتیستا مینولا: نجیب زاده‌ای ثروتمند، اهل پادوآ.
• کاترینا: دختر بزرگ و زیبای باپتیستا، تنها عیبش ستیزه جویی و گستاخی تحمل ناپذیر است.
• بیانکا: خواهر کوچک تر و نقطه مقابل کاترینای وحشی؛ الاهه‌ای از مهربانی و ظرافت.
• پتروکیو: بی تربیتی کله پوک، ابلهی فحاش و در عین حال نجیب زاده‌ای از ورونا که تصمیم دارد کاترینا را رام و تصاحب کند.
• وینچنتیو: نجیب زاده‌ای سال خورده از پیزا.
• لوچنتیو: پسر وینچنتیو؛ جوانی مقبول و بامحبت، عاشق بیانکا.
• هورتنسیو و گرمیو: خواستگاران بیانکا.
• ترانیو و بیوندلو: خدمتکاران لوچنتیو.
• گرومیو و کرتیس: خدمتکاران پتروکیو.
• یک خیاط، یک بیوه زن، یک خراز.

محل وقوع حوادث نمایشنامه

پادوآ و خانه ییلاقی پتروکیو.

خلاصه نمایشنامه

• پیش نمایش: کریستوفر سلای درویش آب زیرکاه شهر شبی مست و خراب در گوشه خیابان افتاده‌است. لردی او را به قصر خود می‌برد. این لرد برای تفریح و خنده دستور می‌دهد پیش از آنکه مردک از خواب مستی بیدار شود؛ او را به بهترین اتاق‌های قصر ببرند و بهترین البسه فاخر را بر او بپوشانند. وقتی کریستوفر سلای از خواب مستی بیدار می‌شود خود را در میان خیل خدمتکاران رنگارنگ می‌بیند که در حال تعظیم و تکریم او هستند؛ از جمله پسری که در لباس و آرایش زنان نقش همسر او را بازی می‌کند. این همسر با نوازش به وی تبریک می‌گوید که او سرانجام از حالت غش و اغمای پانزده ساله مرض از دست دادن مشاعر بهبود یافته‌است. برای جشن و سرور و طرب، به منظور جلوگیری از بازگشت مرض براثر فکر و خیال، دستور داده می‌شود گروهی از بازیگران دوره گرد را به قصر آورند و نمایش رام کردن زن سرکش را در حضور عالیجناب بازی کنند.
• نمایشنامه: باپتیستا مینولا بازرگانی بسیار ثروتمند اهل پادوآ دو دختر دارد. دختر بزرگ تر، کاترینا، به سبب کارها و روحیه شیطانی و تخسی که دارد در شهر و دیار خود انگشت نماست و از همین رو بی شوهر مانده‌است؛ حال آنکه خواهر کوچک ترش، بیانکا، که محجوب و سربه زیر است، خواستگاران بسیار دارد، ولی پدر از پذیرفتن و دادن پاسخ مساعد به خواستگاران خودداری می‌کند؛ مگر آنکه اول برای دختر بزرگ تر شوهری پیدا شود...

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «رام کردن زن سرکش»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۴ آبان ۱۳۹۱).