حق عینی
حقّ عینی (که از آن با نام حقّ اجتماعی نیز یاد میشود)، قاعده یا مجموعه قواعدی است که در مورد افراد یا اجتماعات بهکار میرود و در قبال ضمانت اجراییای که دارد، باید مورد اطاعت مردم قرار گیرد.[۱]. مجموعه حقوق عینی، معنایی معادل نظام حقوقی دارد.
محتویات |
حقوق مالی[ویرایش]
حق عینی در این معنی، سلطهایست که شخص معیّن نسبت به یک شئ معین مادی دارد و میتواند آن را مستقیم و بدون واسطه اجرا کند. دارنده، به موجب این حق میتواند در حدود قانون از آن شیء استفاده نماید.[۲]
۱*- شخصی که صاحب حق است، بایستی اهلیت بهره مندی از چنین حقی را داشته باشد. مثلاً در فقه انسان مرتد اهلیت بهره مندی از هیچ نوع حق مالی را ندارد.[نیازمند منبع]
- ۲- چیزی که موضوع حق قرار میگیرد و بایستی قابلیت آن را داشته باشد. مثلاً مالکیت انسان امروزه در قوانین تمام کشورها غیر ممکن است و یا مالکیت زمین به موجب اصول مارکسیسم امکان پذیر نیست.
مصادیق حقوق عینی[ویرایش]
بارزترین نمونه حق عینی، مالکیت است که به مالک اختیار تقریباً هر گونه تصرفی را در ملک خود میدهد. حق انتفاع (که صاحب آن اجازه استفاده از منافع مال دیگری را دارد) و حق ارتفاق که به شخص اجازه عبور از ملک دیگری را میدهد، اصلیترین شاخههای حق عینی شناخته میشوند.