کوارک
 کوارک
Quark |
|
 ساختار کوارکی پروتون |
|
| ترکیب: | ذره بنیادی |
|---|---|
| خانواده: | فرمیون |
| گروه: | کوارک |
| رده: | ۱٬۲٬۳ |
| برهمکنش: | نیروی ضعیف٬نیروی قوی٬نیروی جاذبه٬نیروی الکترومغناطیس |
| ذره بنیادی: | آنتیکوارک (q) |
| پاد ذره بنیادی: | پاد پروتون |
| استدلال: | ماری گلمان (1964) جورج زویگ (1964) |
| کشف شده: | آزمایشگاه ملی شتابدهنده اسلاک (~1968) |
| نماد: | q |
| تعداد انواع: | (u, d, c, s, t، و b) |
| بار الکتریکی: | +2⁄3 e, −1⁄3 e |
| بار رنگ: | بله |
| اسپین: | 1⁄2 |
کوارک (به انگلیسی: Quark) یک ذره بنیادی و بخش اساسی سازندهٔ ماده است. کوارکها با هم ترکیب میشوند تا ذرات مرکبی به نام هادرون را به وجود آورند، پروتون و نوترون از معروفترین آنها هستند. مثلاً پروتون از دو کوارک بالا (Up quark) و یک کوارک پایین (Down quark) تشکیل شده است، در حالی که دو کوارک پایین و یک کوارک بالا، نوترون را می سازند. آنها تنها ذرات بنیادی برای آزمایش همه چهار برهم کنش اساسی یا نیروهای اساسی در مدل استاندارد میباشند. به خاطر پدیدهای که به تحدید رنگ معروف است، کوارکها هیچ گاه به صورت انفرادی یافت نمیشوند؛ آنها را فقط میتوان درون هادرونها پیدا کرد. به همین دلیل بیشتر آنچه که ما درباره کوارکها میدانیم از مشاهده خود هاردونها به دست آمدهاست. شش نوع مختلف از کوارکها وجود دارد که به طعم شهرت دارند : بالا up، پایین down، افسون charm، شگفت strange، سرtop یا حقیقت truthوته bottom یا زیباییbeauty . بالا و پایین دارای کمترین وزن در بین کوارکها میباشند. کوارکهای سنگین تر در طول یک فرآیند واپاشی به سرعت به کوارکهای بالاو پایین تبدیل میشوند: تبدیل شدن از حالت جرم بیشتر به حالت جرم کمتر. به همین علت کوارکهای بالا و پایین عموما پایدار میباشند و رایجترین کوارکها در عالم میباشند، در حالی که کوارکهای دیگر فقط در تصادمهای با انرژی زیاد تولید میشوند (مثل تابشهای کیهانی و شتاب دهندههای ذرات). کوارکها خواص ذاتی گوناگونی دارند که شامل بار الکتریکی، بار رنگ، اسپین و جرم میباشد. برای هر یک از طعمهای کوارک یک پادماده متناظر وجود دارد که به پادکوارک نیز شناخته میشوند و فقط در برخی خصوصیات دارای علامت مخالف میباشد. کوارکها تنها ذرات شناخته شده میباشند که بار الکتریکی آنها کسری از بار پایه میباشد.
یک تفاوت بنیادی بین لپتون ها و کوارک ها این است که برخلاف لپتون ها، هیچ وقت در تجربیات آزمایشگاهی کوارک ها به صورت ذرات آزاد مشاهده نشده اند. این واقعیت که کوارک ها داخل پروتون وجود دارند، فقط بر اساس ایجاد برخورد میان پروتون و سایر ذرات پر انرژی که بتوانند به داخل آن نفوذ کنند، قابل بررسی است. در چنین آزمایشهایی که اعماق پروتون را می کاوند، می توان دید که کوارک ها به عنوان زیر ساختار پروتون وجود دارند.
جستارهای وابسته [ویرایش]
منابع [ویرایش]
پادمانابهان، تهانو. پس از نخستین یه دقیقه:حکایت خلقت عالم.-تهران انتشارات ققنوس،1383 ISBN 964-311-484-8
|
|||||||||||
 |
این یک نوشتار خُرد ذرات بنیادی است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
