ادوارد سعید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ادوارد سعید
شناسنامه
نام کامل ادوارد ودیع سعید
دوره فلسفه غرب
مکتب فلسفه معاصر
ایده‌های چشمگیر شرق‌شناسی، غرب‌شناسی
ملیت آمریکایی فلسطینی
زادروز ۱ نوامبر ۱۹۳۵
زادگاه اورشلیم، قیمومت بریتانیا بر فلسطین
تاریخ مرگ ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۳ میلادی (۶۷ سال)
محل مرگ نیویورک، آمریکا
والدین هیلدا و ودیع
همسر(ها) مریم سعید
فرزند(ها) ودیع، نجلا
دین بی‌دین
مدرک تحصیلی دکترا
رشته تحصیلی ادبیات انگلیسی

ادوارد ودیع سعید (۱ نوامبر ۱۹۳۵ در اورشلیم، فلسطین تحت سرپرستی بریتانیا - ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۳ در نیویورک) نظریه‌پرداز ادبی، منتقد فرهنگی و فعال سیاسی فلسطینی - آمریکایی است. وی در دانشگاه‌های هاروارد و پرینستون درس خوانده بود و پروفسور زبان انگلیسی و ادبیات تطبیقی در دانشگاه کلمبیا بود.

سعید به عنوان یکی از بنیان‌گذاران نظریه پسااستعماری (به انگلیسی: Postcolonial theory) شناخته می‌شود.[۱] نظریهٔ شرق‌شناسی (=اورینتالیسم) از ابتکارات فکری اوست.[۲]

زندگی‌نامه[ویرایش]

ادوارد سعید و خواهرش رزماری در ۱۹۴۰

در ۱ نوامبر ۱۹۳۵ در اورشلیم (که در آن زمان تحت قیمومیت انگلیس بود) متولد شد. پدرش یک بازرگان آمریکایی فلسطینی‌الاصل بود که پیش از تولد سعید به قاهره مهاجرت کرده بود. مادرش فلسطینی بود و هر دو از مسیحیان پروتستان بودند.[۳] خواهرش رزماری سعید زهلان نیز تاریخ‌دان و نویسنده‌است.

او تا ۱۲ سالگی به طور متناوب در اورشلیم و قاهره به سر می‌برد. سعید خود را «یک مسیحی احاطه شده توسط فرهنگ اسلامی» می‌خواند. نام کوچک او را مادرش به دلیل علاقه به پرنس ادوارد (شاهزاده ولز در سال تولد او) انتخاب کرده بود. او از بحران هویتی خود این‌چنین یاد می‌کند:

در تمام سال‌های آغازین عمرم یک دانش‌آموز غیرعادی ناجور بودم: یک فلسطینی که در مصر درس می‌خواند، با یک نام کوچک انگلیسی، یک گذرنامه آمریکایی و بی هیچ هویت مشخصی... پس از سال ۱۹۴۸ وقتی خانواده‌ام به مصر آواره شدند، تمام دوران تحصیل خود را در مدارس خصوصی درجه اول بریتانیایی گذراندم که برای پرورش نسل نوینی از اعراب با پیوندهایی عمیق با بریتانیا تأسیس شده بودند. آخرین‌شان کالج ویکتوریا در اسکندریه بود. ملک حسین اردن، و تعدادی از وزرا و نخست‌وزیران و بازرگانان نامی آینده اردنی، مصری، سوری و سعودی هم‌کلاسی و هم‌دوره‌ای من بودند. البته چهره نامداری چون میشل شلهوب شکنجه‌گر اصلی آن‌جا بود که او را در دنیای سینما با نام عمر شریف می‌شناسند.[۴]

سعید برای ادامه تحصیل به مدرسه مونت‌هارمون آمریکا رفت و مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه پرینستون دریافت کرد. در همین سال برای ادامه تحصیل وارد دانشگاه هاروارد شد و در سال ۱۹۶۰ کارشناسی‌ارشد و ۱۹۶۴ دکترای خود را در ادبیات انگلیسی دریافت کرد.[۵]

فعالیت‌های مربوط به فلسطین[ویرایش]

سعید در حال پرتاب سنگ به سوی سربازان اسرائیلی در مرز جنوبی لبنان[۶] ادوارد سعید به عنوان یک فعال طرفدار فلسطین، سال‌ها برای ایجاد یک کشور مستقل فلسطینی تبلیغ می‌کرد. او از ۱۹۷۷ تا ۱۹۹۱ عضو مستقل مجلس ملی فلسطین بود، اما سعی داشت تا خود را از مناقشات حزبی دور نگه دارد.[۷] او طرفدار هم‌زیستی دو دولت اسرائیلی و فلسطینی در کنار یکدیگر بود و در نشست نوامبر ۱۹۸۸ الجزیره مجلس ملی فلسطین به اعلام استقلال کشور فلسطین رأی مثبت داد.

سعید در ۱۹۹۱ در اعتراض به پیمان اسلو از مجلس خارج شد. وی این توافق‌نامه را «ابزاری برای تسلیم فلسطینیان» می‌خواند. ادوارد سعید معتقد بود قرارداد اسلو به تشکیل یک دولت واقعاً مستقل فلسطینی و صلحی پایدار در منطقه نمی‌انجامد و از طرح پیشنهادی ایالات متحده آمریکا در اواخر دهه ۱۹۷۰ که خود سعید به یاسر عرفات تحویل داده بود، ضعیف‌تر است. او در نامه‌ای به عرفات نوشت که حق بازگشت آوارگان فلسطینی به مناطق اشغال شده قبل از سال ۱۹۶۷ را ارزان فروخته و برپایی شهرک‌های اسرائیلی را نادیده گرفته‌است.

روابط سعید و رهبران فلسطین به قدری بد بود که در اوت ۱۹۹۵ فروش کتاب‌های او در فلسطین ممنوع شد؛ اما پس از تحسین سعید از عرفات به دلیل رد پیشنهادهای اهود باراک در نشست سال ۲۰۰۰ کمپ دیوید بهبود یافت.

سعید به دلیل حمایت‌های آشکارش از فلسطین بارها مورد تهدید قرار گرفت. وی از سوی جامعهٔ مدافع یهودیان (JDL) نازی خوانده شد و دفتر کارش در دانشگاه در ۱۹۸۵ به آتش کشیده شد.[۸]

آثار[ویرایش]

تعدادی از آثار به فارسی ترجمه شده ادوارد سعید:[۹]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Robert Young, White Mythologies: Writing History and the West (New York & London: Routledge, 1990). ISBN 0-415-05372-2.
  2. Edward Said, "Islam Through Western Eyes", The Nation April 26, 1980 (main thesis of Orientalism)
  3. Amritjit Singh, Interviews With Edward W. Said (Oxford: UP of Mississippi, 2004) 19 & 219. ISBN 1-57806-366-3.
  4. Edward Said. «Between Worlds», London Review of Books, 7 May 1998
  5. ادوارد سعید به روایت خودش؛ مجله راهبرد پاییز ۱۳۸۴ شماره ۳۷
  6. Columbia Debates a Professor's 'Gesture'
  7. Malise Ruthven, Edward Said: Controversial Literary Critic and Bold Advocate of the Palestinian Cause in America, The Guardian September 26, 2003
  8. Wright, ‎George. World-renowned scholar Edward Said dies. . The Guardian, Thursday 25 September 2003.  Retrieved on 2009-04-19.
  9. * فهرست کتاب‌های به فارسی ترجمه شدهٔ ادوارد سعید