کهکدان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۴°۰۸′۳۸″ شمالی ۴۸°۳۹′۲۹″ شرقی / ۳۴.۱۴۳۸۹°شمالی ۴۸.۶۵۸۰۶°شرقی / 34.14389; 48.65806

کهکدان
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان همدان
شهرستان ملایر
بخش بخش سامن
دهستان سامن
نام محلی کیکیو، کی کیان
نام‌های قدیمی کی کیان به معنی سرزمین پادشاهان
مردم
جمعیت ۳٬۵۰۳ نفر
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا بیش از ۱۸۰۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه حدااقل دما منفی ۲۵ درجه و حداکثر مثبت ۳۷ درجه سانتیگراد
بارش سالانه ۳۰۰ میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه ۶۰ روز
اطلاعات روستایی
کد آماری ۲۰۷۷۴۶
ره‌آورد بادام، گردو، انگور
پیش‌شمارهٔ تلفن ۰۸۱۳۲۳۵
جملهٔ خوش‌آمد بر تابلوی ورودی روستا به روستای شهید پرور و تاریخی کهکدان خوش آمدید

کهکدان، روستایی از توابع بخش سامن شهرستان ملایر در استان همدان ایران است. روستای کهکدان و در حقیقت کی کیان، روستائی در جنوب استان همدان در ۲۵ کیلومتری ملایر و بروجرد واقع شده‌است. اراضی این روستا در واقع بخشهای در استان لرستان و بخش های در استان همدان میباشند و در واقع خط الراس و مرز دو استان همدان و لرستان از این روستا عبور کرده است.

جمعیت[ویرایش]

این روستا در بخش سامن قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۳٬۵۰۳ نفر (۷۲۴خانوار) بوده‌است.[۱] این روستا را می توان لرستان کوچک نامید به این علت که کلکسیونی از اقوام و طوایف لرستان می باشد اقوامی مانند بیرانوند، کولیوند، احمدوند، کرمی(شاه کرمی)، برخورداری، روزبهانی، شیرزادی، گودرزی و ... که هرکدام خواستگاه جداگانه ای دارند به عنوان مثال ایل بیرانوند(سیلاخور و چغلوندی)، ایل کولیوند(سلسله و دلفان)، ایل احمدوند(نهاوند و دلفان)، ایل برخوردار(دلفان و خاوه)، کرمی(ایل بالاگریوه در جنوب لرستان)، روزبهانی(بروجرد و نهاوند)، گودرزی(بروجرد) و شیرزادی(بالاگریوه)

علت این تعدد و تکثر قومی از انجاست که این اقوام در واقع در یک هنگ نظامی در کنار ایل زند به عنوان قوای نظامی بوده اند و بعد از شکست از قاجاریه به عنوان هنگ نظامی تبعید میشوند و این امر علت تعدد اقوام با خواستگاه های متفاوت است و قدمت این روستا نیز حدودا 200 تا 230 سال می باشد که بر روستایی کهنه با نام قلعه دره استقرار می یابند.

موقعیت[ویرایش]

کهکدان در جنوب شهرستان ملایر در فاصله ۲۵ کیلومتری واقع شده‌است. این روستا همچنین ۳۰ کیلومتر تا بروجرد و ۳۵ کیلومتر تا نهاوند فاصله دارد و با روستاهای واشان، یونس، کمربنه، سیاه کمر، امیرالامرا، انوج و دهریز همجوار می‌باشد.

زبان[ویرایش]

مردم این دیار به گویش محلی لری کهکدانی صحبت می‌نمایند. این گویش مختص مردمان این سرزمین است.قدر مسلم است که قومی که در روستای کهکدان زندگی می کند از پیشینه نژادی بسیار قدیمی برخوردار است و نمود ان را می توان در لهجه خاص لری آن دانست که تقریبا با تمامی لهجه های لری نواحی پیرامونی دور و نزدیک آن کاملا متفاوت است. در این روستا تلفظ فعل های ماضی استمراری با الف می باشد که زبانشناسان آن را ماضی استمراری باستان می دانند. به عنوان مثال اشکنم(می شکنم)، اپاشم(می پاشم و ... این شیوه تلفظ را زبان شناسان به نامی مانند میر جلال الدین کزازی و همچنین لغت نامه هایی مانند دهخدا و معین آن را ماضی استمراری باستان می دانند.این شیوه تلفظ فقط در گویش لری بختیاری و بویری رواج دارد. پس به لحاظ زبانی خاستگاه کهکدانی ها به احتمال زیاد در نواحی جنوب غرب ایران بوده و لحاظ پیشینه تاریخی به علت اینکه خاستگاه زبانی ( استان های چهامحال و بختیاری، کهکیلویه و بویر احمد، شمال و شمالشرق خوزستان، شمال غرب و غرب استان فارس) منطبق بر خاستگاه امپراطوری ایلام(حدود 2000 سال پیش تر از امپراطوری هخامنشیان) می باشد. در واقع باستان شناسان ایلامیان را بومیان ایرانی قبل از ورود آریایی ها می دانند.

وضعیت روستا[ویرایش]

این روستا دارای پنج محله جداگانه به نام‌های: قلعهٔ بالا (قلا بالا) قلعهٔ شیرزاد (قلا شیرزا) قلعهٔ برخوردار (قلا برخوردار) محله پایین (مل هاری) محله بالا (این محله به علت نوساز بودن نام قدیمی ندارد) می‌باشد.

  • لهجه صحبت کردن از یک محل به محل دیگر فرق می‌کند.
  • هر محله دارای مساجد و حسینیه‌های جدا گانه می‌باشد. (چهار مسجد، سه حسینیه)
  • با وجود اینکه اکثر منازل دارای حمام هستند، سه حمام عمومی بهداشتی نیز در این روستا وجود دارد.
  • هر محله دارای هیئت‌های عزاداری جداگانه هستند (چهار هیئت عزاداری)
  • کشاورزان هر محله دارای زمینهای کشاورزی جداگانه هستند و همچنین متجاوز از پانزده چاه عمیق و پنج چشمه در این روستا وجود دارد.
  • روستای کهکدان دارای یک زیارتگاه بنام امیر و حمزه، پنج مدرسه، یک کانون فرهنگی هنری، یک خانه بهداشت و یک درمانگاه و سه نانوایی است.

سوغات[ویرایش]

بادام، گردو

محصولات[ویرایش]

محصولات کشاورزی: انگور، دوشاب (شیره)، گردو، بادام، جو، گندم، نخود، عدس، لوبیا، کتیرا، خیار، هندوانه

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «نتایج سرشماری ۱۳۹۰» (اکسل). درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.