پوری سلطانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پوراندخت سلطانی شیرازی
Pouri soltani.jpg
زادروز ۱۳۱۰
همدان
درگذشت ۱۶ آبان ۱۳۹۴ (۸۴ سالگی)
تهران
ملیت ایرانی
پیشه کتابدار ، نويسنده، مترجم‌، استاد دانشگاه، فرهنگ‌پژوه
شناخته‌شده برای بنیان‌گذاری کتابداری نوین در ایران
همسر مرتضی کیوان

پوراندخت (پوری) سلطانی شیرازی (زاده ۱۳۱۰ در همدان − درگذشته ۱۶ آبان ۱۳۹۴ تهران) از پایه‌گذاران علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی در ایران.

پوراندخت سلطانی از بنیانگذاران کتابداری نوین ایران شناخته میشود.او طی پنجاه سال کار مستمر٬ تاثیر بسزایی بر فعالیت و شکل گیری کتابخانه ملی ایران داشته است.[۱] همسر او مرتضی کیوان (روزنامه نگار و منتقد ادبی) بود که در شهریور ۱۳۳۳ با هم دستگیر و زندانی شدند. در مهر همان سال٬ کیوان به جرم ضدیت با حکومت کودتا تیرباران شد. پوری پس از رهایی از زندان، از ایران مهاجرت و در انگلستان تحصیلات خود را در رشته زبان و ادبیات انگلیسی تکمیل کرد. پس ازبازگشت در کتابخانه بانک مرکزی مشغول به کار شد. چندی بعد با ادامه تحصیل در رشته کتابداری و سپس با تاسیس مرکز خدمات کتابداری تحول چشمگیری در توسعه کتابداری نوین در ایران ایجاد کرد. اکنون به حق پوری سلطانی را مادر کتابداری ایران مینامند. او و همکارانش با همه توان کوشیدند تا کتابخانه ملی ایران را به سطح علمی و فنی بزرگترین کتابخانه های ملی دنیا برسانند. همچنین سهم او در شیوههای نوین طبقه بندی کتاب ٬اسناد و مدارک و حفظ میراث مکتوب ایران و کمک به محققین رشتههای مختلف در یاد و خاطر بسیاری از پژوهشگران باقی است.

پوراندخت سلطانی شنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۴ بر اثر بیماری ریوی درگذشت .

سلطانی جایزه ترویج علم ایران را از جانب انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران دریافت کرده‌است.[۲]

زندگی‌نامه[ویرایش]

پوری سلطانی دختر مهدی سلطانی شیرازی و رقیه خانم حائری (دختر شیخ عبدالله حائری مازندرانی و آمنه خانم کرمانشاهی) در سال 1310 زاده شد. پدرش از مریدان رحمت علیشاه (شیخ عبدالله حائری) بود و بخاطر وی از شیراز به تهران کوچید و در خانقاه وی به محضرش می رسید تا آنکه با دختر بزرگ وی رقیه خانم ازدواج کرد. حاصل ازدواج آنها سه پسر و چهار دختر بود (به ترتیب: یوسف، محمود، شمسی (زهرا)، حمیده (بدری)، منیر و مسعود و پوراندخت (پوری) که دوقلو بودند.) پوری سلطانی با مرتضی کیوان ازدواج کرد. هنوز سه ماه از ازدواج آن‌ها نگذشته بود که مرتضی کیوان به جرم عضویت در تشکیلات مخفی حزب توده ایران دستگیر و کم‌تر از دو ماه پس از دستگیری، در ۲۷ مهر ۱۳۳۳ اعدام شد.[۳]

پس از اعدام مرتضی کیوان، پوری سلطانی چند سالی را خارج از ایران زیست اما باز به ایران برگشت و پس از مدتی مرکز ملی کتابداری را پایه‌گذاری کرد و به عضویت هیئت علمی آن درآمد. او همچنین عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و استاد گروه کتابداری کتابخانه ملی ایران بوده است.[۱]

مستند «برای کتابهایم» به کارگردانی رضا حائری درباره زندگی٬ کار و فعالیتهای پوراندخت سلطانی در کتابخانه ملی ایران است.[۴]

پوراندخت سلطانی چون شمع روشنگر بود.(گفتگو درباره کار و زندگی پوراندخت سلطانی)[۵]

برخی از آثار او[ویرایش]

  • سرعنوان‌های موضوعی فارسی، کتابخانه ملی ایران[۶]
  • دانشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی
  • خدمات فنی، تهران: کتابخانه ملی ایران[۶] (این کتاب از منابع آزمون کارشناسی ارشد در ایران است[۷])
  • راهنمای مجله‌ها و روزنامه‌های ایران، با همکاری رضا اقتدار، کتابخانه ملی ایران[۶]
  • خلاصه رده‌بندی ده‌دهی دیویی و نمایه نسبی، ملویل دیویی، مترجم: ابراهیم عمرانی، ویراستار: پوری سلطانی

منابع[ویرایش]