والری ژیسکار دستن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
والری ژیسکار دستن
والری ژیسکار دستن سال ۱۹۷۸
بیستمین رئیس‌جمهور فرانسه
مشغول به کار
۲۷ مهٔ ۱۹۷۴ – ۲۱ مهٔ ۱۹۸۱
پس از ژرژ پمپیدو
پیش از فرانسوا میتران
اطلاعات شخصی
تولد والری ماری رنه ژرژ ژیسکار دستن
۲ فوریهٔ ۱۹۲۶(۱۹۲۶-02-0۲) ‏(۹۰ سال)
کوبلنتس، آلمان
ملیت  فرانسه
حزب سیاسی اتحاد برای دموکراسی فرانسه
همسر آن-امون سوواژ دو برانت
( Anne-Aymone Sauvage de Brantes)
محل تحصیل دانشگاه پلی‌تکنیک پاریس
دانشگاه ملی مدیریت
(École nationale d'administration)
پیشه سیاستمدار
دین کاتولیک رومی
امضاء

والِری ماری رُنه ژرژ ژیسکار دِستَن (به فرانسوی: Valéry Marie René Georges Giscard d'Estaing) (زادهٔ ۲ فوریهٔ ۱۹۲۶ در کوبلِنتس، آلمان) او در دانشگاه پلی‌تکنیک پاریس تحصیل کرد و در وزارت دارایی فرانسه مشغول به کار شد. در ۱۹۵۶، درحالی‌که تنها ۲۷ سال داشت، به‌عنوان نمایندهٔ پارلمان فرانسه انتخاب شد و در همان سال عضو کابینهٔ فرانسه شد. مدتی بعد از آن، به‌عنوان عضو هیئت نمایندگی فرانسه در سازمان ملل متحد حضور پیدا کرد تا اینکه در ۱۹۶۲ توسط ژنرال دوگل به وزارت دارایی منصوب شد. او در تجدید سازمان اقتصاد فرانسه که بر اثر جنگ جهانی دوم به‌شدت آسیب دیده بود نقش مهمی ایفا کرد، اما تدابیر ضدتورمیِ او باعث افزایش مخالفت‌ها از جانب مقامات مالی و کارگری فرانسه شد و برکناری او از سِمَتش را در ۱۹۶۷ در پی داشت. با روی کار آمدن ژرژ پمپیدو، او بار دیگر وزیر دارایی فرانسه شد و این سِمَت را تا هنگام مرگِ پمپیدو در ۱۹۷۴ در اختیار داشت.

ژیسکار دستن در انتخابات ۱۹ مهٔ ۱۹۷۴ بر فرانسوا میتران پیروز شد و به‌عنوان بیستمین رئیس‌جمهور فرانسه و سومین رئیس‌جمهور از جمهوری پنجم انتخاب شد.[۱] او به‌عنوان اولین رئیس‌جمهور فرانسه پس از استقلال الجزایر در سال ۱۹۷۵ از این کشور دیدن کرد،[۲] و برخلاف اکثر کشورهای غربی، بازی‌های المپیک ۱۹۸۰ مسکو را تحریم نکرد و حتی خود در این سال به شوروی رفت و در ورشو با لئونید برژنف دیدار کرد.[۳] همچنین، او رابطهٔ نظامی فرانسه با سازمان پیمان آتلانتیک شمالی را که از سال ۱۹۶۶ و به دستور دوگل قطع شده بود دوباره برقرار کرد. او در سال ۱۹۷۹م/ ۱۳۵۷ش میزبان کنفرانس گوادلوپ بود. ژیسکار دستن جوان‌ترین رهبر فرانسه بعد از ناپلئون بناپارت به‌حساب می‌آید و نهایتاً در سال ۱۹۸۱ از رقیب پیشن خود، فرانسوا میتران، شکست خورد[۴] و دورهٔ ریاست‌جمهوری‌اش به پایان رسید.

روابط با ایران[ویرایش]

ژیسکار دستن اولین بار در تاریخ بیست‌ونهم دی‌ماه ۱۳۵۰/ ژانویهٔ ۱۹۷۲ در سِمَت وزیر اقتصاد و دارایی فرانسه به دعوت هوشنگ انصاری از ایران دیدار کرد و ضمن ملاقات با مقامات ایرانی، توافقنامه‌هایی امضا کرد. اولین رابطهٔ او و ایران در دوران ریاست‌جمهوری‌اش، میزبانی از محمدرضا شاه و همسرش در سال ۱۹۷۴/۱۳۵۲ بود. در این سفر، مذاکرات مفصلی دربارهٔ امور اقتصادی و سیاسی بین طرفین برگزار شد که طی آن کمیسیونی مرکب از نمایندگان طرفین تشکیل شد و مأمور گردید تا زمینه‌های سرمایه‌گذاری و همکاری‌های صنعتی را به‌وجود آورَد. از مهم‌ترین نتایج برقراری این کمیسیون، می‌توان به توافق‌هایی در زمینهٔ استخراج گاز و همکاری در تحقیقات هسته‌ای و تأسیس رآکتور اتمی اشاره کرد.[۵] در دوران ریاست‌جمهوری ژیسکار دستن، روح‌الله خمینی به فرانسه رفت و مدتی در آنجا سکونت گزید. ژیسکار دستن در این مدت پیام محرمانهٔ جیمی کارتر را به روح‌الله خمینی رساند و همچنین میزبان کنفرانسی در گوادلوپ بود که رهبران چهار قدرت اروپایی در آن جمع شده بودند و تصمیماتی دربارهٔ رژیم پهلوی اتخاذ کردند.[۶] بعد از پیروزی انقلاب در ایران، تنش‌ها بین دو کشور بالا گرفت و عده‌ای از سران رژیم پهلوی که در صدر آن‌ها شاپور بختیار قرار داشت، به فرانسه پناهنده شدند. بعد از آن نیز با پناهنده‌شدن مسعود رجوی و ابوالحسن بنی‌صدر به فرانسه و همچنین دادن پناهندگی به ربایندگان ناوچهٔ تبرزین در سپتامبر ۱۹۸۱، این کشور به مرکز مخالفین نظام جمهوری اسلامی تبدیل شد و بدبینی نسبت به دولت ژیسکار دستن بالا گرفت، آن‌چنان‌که بعد از خروج بنی‌صدر و پس از اینکه محمدعلی رجایی در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران انتخاب شد، ژیسکار دستن در پیامی به وی تبریک گفت. اما رجایی جواب تندی به او داد، به‌طوری‌که تذکر آیت‌الله خمینی را به‌همراه داشت.[۷]

منابع[ویرایش]

  • ساجدی، احمد. مشاهیر سیاسی قرن بیستم. چاپ سوم. تهران: مؤسسهٔ چاپ انتشاراتی سوره، ۱۳۷۷. 
  • فرانسه. چاپ اول. تهران: مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، ۱۳۸۷. 
  • مقاله در ویکی‌پدیای انگلیسی