نیلوفر بیضایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نیلوفر بیضایی
زاده ۲۵ دی ۱۳۴۵
۱۵ ژانویهٔ ۱۹۶۷(۱۹۶۷-01-۱۵) ‏(۵۱ سال)
تهران
ملیت ایرانی
والدین بهرام بیضایی و منیراعظم رامین‌فر

نیلوفر بیضایی (۲۵ دی ۱۳۴۵ برابر ۱۵ ژانویه ۱۹۶۷) نویسنده (نمایشنامه نویس) و کارگردان تئاتر است.

زندگی[ویرایش]

نیلوفر بیضایی فرزند بهرام بیضایی[۱] کارگردان مطرح تئاتر و سینمای ایران و منیراعظم رامین‌فر (خواهر ایرج رامین فر طراح صحنه و لباس ایرانی) که در یک خانواده هنری رشد کرده می‌باشد. او از سال ۱۹۸۵ در آلمان و در تبعید به‌سر می‌برد.[۲] نیلوفر پس از پایان تحصیل در رشته‌های ادبیات آلمانی، تئاتر-سینما و تلویزیون و تعلیم و تربیت از دانشگاه فرانکفورت در سال ۱۹۹۴ گروه تئاتر دریچه را پایه‌گذاری کرد و به نمایشنامه‌نویسی و کارگردانی تئاتر پرداخت. پس از بیش از صد و پنجاه اجرای نمایش‌های گوناگون در اروپا در سال ۲۰۰۸ برای نخستین بار یکی از نمایش‌های او (بوف کور) خارج از اروپا و در شهر تورنتوی کانادا به‌روی صحنه رفت.[۳] بوف کور پیش از آن در اروپا نیز اجرا شده بود.[۴] همچنین نمایش دیگر او یک پرونده، دو قتل در سال ۲۰۱۰علاوه بر اروپا در ونکور کانادا نیز اجرا شد. [۵]

آثار[ویرایش]

آثار نمایشی او حاوی موضوعاتی هم‌چون «زن و زنانگی محصور شده»، «فردیت گمشده در جامعهٔ توده وار»، «هویت جوئی و بیگانگی» وتبعید با نگاه منقد اجتماعی است.[۶]

او همچنین در زمینهٔ تئاتر[۷] و سینما، و نیز مسایل سیاسی و اجتماعی و مسایل زنان می‌نویسد.[۶][۸] اکثر مقالات سیاسی، اجتماعی و تئاتری او در وب‌گاه رسمی نیلوفر بیضایی قابل رجوع است.[۲] او از مدافعین حقوق زنان[۹] و حقوق بشر در ایران است و از حقوق همجنسگرایان[۱۰] و اقلیت‌های دینی، بخصوص بهاییان[۱۱] حمایت می‌کند. نیلوفر بیضایی عضو اولین دورهٔ هیئت دبیران خانه آزادی بیان است. خانهٔ آزادی بیان نهادی است مستقل، فرهنگی و غیرانتفاعی که آزادی بیانِ اندیشه و تخیّل بی حصر و استثنا را حق همگان می‌داند و علیه سانسور آثار فرهنگی و هنری فعالیت می‌کند.[۱۲] نیلوفر بیضایی هم نمایش‌هایی به زبان فارسی و هم به زبان آلمانی در کارنامهٔ خود دارد اما تمایل او بیشتر متوجه کار به زبان فارسی است.[۱۳][۱۴][۱۵] او در بزرگداشت هنرمندان از جمله غلامحسین ساعدی و نادر نادرپور آثاری نوشته‌است.[۱۶]
نیلوفر در سال ۲۰۰۵ جایزهٔ آکادمی ایرانی هنر، ادبیات و رسانه در بوداپست، در رشتهٔ هنرهای نمایشی به عنوان بهترین کارگردان به او تعلق گرفت[۱۷] و[۱۸] در همان سال یکی از متون نمایشی‌اش «دختران خورشید» توسط گروه تئاتر سوئیسی مارالام به کارگردانی پتر براشلر به روی صحنه رفت.[۱۹] یکی از اثرهای نمایشی نیلوفر بیضایی در سالهای اخیر بنام چهره به چهره در آستانه فصلی سرد در اکتبر ۲۰۱۱ به صحنه رفت و پس از اجرا در شهرهای آلمان و اروپا در لس آنجلس، تورنتو و اوتاوا نیز اجرا شد. این نمایش در دو تابلوی نمایشی به زندگی و افکار طاهره قره العین و فروغ فرخزاد می‌پردازد.[۲۰][۲۱][۲۲] نیلوفر بیضایی نمایش در حضور باد را که بهرام بیضایی در دهه چهل نوشته است، در سال ۲۰۱۵ کارگردانی کرد. این نمایش با استقبال فراوانی مواجه شد و از سوی منتقدین به هم بلحاظ بازیهای خوب بازیگران و هم به دلیل پرداخت نمایشی و کارگردانی قوی مورد تحسین قرار گرفت.[۲۳] [۲۴][۱][۲][۳]

جدیدترین اثر نمایشی نیلوفر بیضایی در این مکان و در این زمان نام دارد که در اکتبر ۲۰۱۷ با سه اجرای موفق و با حضور نویسنده ی متن خانم مهشید امیرشاهی در دو اجرای اول در فرانکفورت به صحنه رفت و اجراهای آن تا اواسط سال ۲۰۱۸ادامه دارد. [۲۵][۲۶][۲۷][۴]

بعنوان کارگردان تئاتر[ویرایش]

  • ۲۰۱۷-۱۸: در این مکان و در این زمان (بر اساس داستانهای مهشید امیرشاهی، به زبان فارسی با بالانویس آلمانی)
  • ۲۰۱۵-۱۶: در حضور باد (متن: بهرام بیضایی، به زبان فارسی با بالانویس آلمانی)
  • ۲۰۱۱-۱۲: چهره به چهره در آستانه فصلی سرد (متن: نیلوفر بیضایی، به زبان فارسی با بالانویس آلمانی)
  • ۲۰۱۱: خاطرات شاهدان یا چگونه انقلاب نوه‌هایش را نیز می‌بلعد روخوانی نمایشی دربارهٔ حرکتهای اعتراضی سال ۱۳۸۸ در ایران از زبان شاهدان عینی (بزبان آلمانی)
  • ۲۰۰۹-۲۰۱۰-: یک پرونده، دو قتل (متن: نیلوفر بیضایی، به زبان فارسی با با لانویس‌های آلمانی و سوئدی)
  • ۲۰۰۹: سرزمین هیچ‌کس (متن: نیلوفر بیضایی، اجرای جدید بزبان آلمانی)
  • ۲۰۰۷-۰۸: آوای سکوت (تنظیم متن: نیلوفر بیضایی، به زبان آلمانی)
  • ۲۰۰۶-۰۷: بیگانه چون تو و من (بر اساس متنی از ماریا پی نییلا و فرهنگ کسرایی، تنظیم: نیلوفر بیضایی، به زبان آلمانی)
  • ۲۰۰۵: بوف کور (دو زبانه با همکاری تام پایفر)
  • ۲۰۰۴-۰۵: بوف کور (متن: صادق هدایت، به زبان فارسی)
  • ۲۰۰۱-۰۲: سه نظر دربارهٔ یک مرگ (بر اساس متنی از مینا اسدی، به زبان فارسی)
  • ۲۰۰۰-۰۱: رویاهای آبی زنان خاکستری (متن: نیلوفر بیضایی، به زبان فارسی)
  • ۱۹۹۹-۲۰۰۰: چاقو در پشت (متن: کاوه اسماعیلی، به زبان فارسی)
  • ۱۹۹۸: بی نام (کاری کوتاه و بدون کلام دربارهٔ کشته‌شدگان گمنام دههٔ شصت)
  • ۱۹۹۸-۹۹: سرزمین هیچ‌کس (متن: نیلوفر بیضایی، به زبان فارسی)
  • ۱۹۹۷-۹۸: بازی آخر (متن: نیلوفر بیضایی، به زبان فارسی)
  • ۱۹۹۶-۹۷: مرجان مانی و چند مشکل کوچک (متن: نیلوفر بیضایی، به زبان فارسی)

بعنوان نمایشنامه نویس[ویرایش]

  • ۲۰۱۱: چهره به چهره در آستانه فصلی سرد
  • ۲۰۰۹: یک پرونده، دو قتل
  • ۲۰۰۶: آوای سکوت
  • ۲۰۰۵: دختران خورشید
  • ۲۰۰۰: رویاهای آبی زنان خاکستری
  • ۱۹۹۸: سرزمین هیچ‌کس
  • ۱۹۹۷: بازی آخر
  • ۱۹۹۶: مرجان مانی و چند مشکل کوچک
  • ۱۹۹۴: بانو در شهر آینه (در همان سال به کارگردانی محسن حسینی در شهر فرانکفورت اجرا شد)

پرداخت نمایشی متون ادبی[ویرایش]

  • ۲۰۰۱: سه نظر دربارهٔ یک مرگ
  • ۲۰۰۴: بوف کور
  • ۲۰۱۷: در این مکان و در این زمان

جوایز[ویرایش]

جایزهٔ آکادمی ایرانی هنر، ادبیات و رسانه در بوداپست در رشتهٔ هنرهای نمایشی به عنوان بهترین کارگردان[۱۸]

پانویس[ویرایش]

  1. نیلوفر بیضایی. «: تولدت مبارک! برای پدرم بهرام بیضایی به…». وبگاه گویانیوز. بازبینی‌شده در ۴ سپتامبر ۲۰۰۸. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ وبگاه رسمی نیلوفر بیضایی
  3. تیرگان
  4. خوشنام، محمود. سایت بی‌بی‌سی
  5. (www.dw.com)، Deutsche Welle. ««یک پرونده، دو قتل» • گپی با نیلوفر بیضایی | فرهنگ و هنر | DW | 18.10.2009». DW.COM. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۰۳. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ شهلا عبقری. «نیلوفر بیضایی». شبکه بین‌المللی همبستگی با زنان ایرانی، ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۴ سپتامبر ۲۰۰۸. 
  7. تئاتر تبعید
  8. زنان آزادیخواه ایران
  9. عصر نو
  10. گویا نیوز
  11. گروهی. «یک‌ونیم قرن سرکوب…». در ایران امروز. ۱۳۸۷. 
  12. خانه آزادی بیان. «: عضوهای هیئت دبیران خانه آزادی بیان برگزیده شدند». وبگاه خانه آزادی بیان. بازبینی‌شده در ۱۳۹۰ =. 
  13. دویچه‌وله
  14. صدای آمریکا
  15. الهه خوشنام
  16. سایت هنر در تبعید
  17. آکادمی هنرها
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ جایزه
  19. مارالام
  20. «‭BBC ‮فارسی‬ - ‮فرهنگ و هنر‬ - ‮فروغ و قره العین، چهره به چهره در آستانه فصلی سرد ‬». بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۰۳. 
  21. «فروغ فرخزاد و قره العین: جسارت در فراتر رفتن از مرزها - شهروند»(fa-IR)‎. به کوشش شهروند. 2012-07-19. بازبینی‌شده در 2018-02-03. 
  22. ««چهره به چهره» در آلمان، با دو زن سنت‌شکن». رادیو فردا. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۰۳. 
  23. هنر، یوسف لطیف‌پور روزنامه‌نگار حوزه فرهنگ و. «نگاهی به نمایش 'در حضور باد' و گفت‌وگو با نیلوفر بیضایی». BBC Persian. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۰۳. 
  24. «مضحکه حرف‌های بزرگ و قدم‌های کوچک | رادیو زمانه». به کوشش رادیو زمانه. 2015-07-18. بازبینی‌شده در 2018-02-03. 
  25. خوشنام، الهه. «نمایش این زمان این مکان؛ بازتاب پدر سالاری در جامعه ایران»(en-GB)‎. به کوشش BBC Persian. 2017-11-04. بازبینی‌شده در 2018-02-03. 
  26. «گفت وگو با نیلوفر بیضایی درباره "در این مکان و در این زمان" /علی صدیقی - شهروند»(fa-IR)‎. به کوشش شهروند. 2017-10-26. بازبینی‌شده در 2018-02-03. 
  27. لندن، کیهان. «ما هم «در این مکان و در این زمان» بودیم و هستیم…»(fa-IR)‎. 2017-11-02. بازبینی‌شده در 2018-02-03. 

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]