نهم (موسیقی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
فاصله «نهم بزرگ» از نت دو دربارهٔ این پرونده بشنوید

نهم (انگلیسی: Ninth) فاصله‌ای در موسیقی کلاسیک است که از ترکیب یک اکتاو و یک «فاصلهٔ دوم» به وجود می‌آید. در دوران قواعد مشترک فاصلهٔ نهم، فاصله‌ای «نامطبوع» در تنالیته شناخته می‌شد. از آنجا که «نهم» یک فاصلۀ دوم بیشتر از اکتاو است، از سطح تراکم کمتری در «صدادهی»[الف] برخوردار است.

نهم بزرگ

نهم بزرگ
معکوسهفتم کوچک
نام
مخففM9
اندازه
نیم‌پرده‌ها۱۴
سنت
اعتدال مساوی۱۴۰۰٫۰

فاصلۀ «نهم بزرگ» از ترکیب یک «اکتاو» و یک دوم بزرگ به وجود می‌آید و معکوس آن هفتم کوچک است. دارای ۱۴ نیم‌پرده (یک اکتاو و ۲ نیم پرده) است و فاصلۀ آن در اعتدال مساوی از نتِ پایه، ۱۴۰۰ سنت است.

انتقالی

این فاصله در سازهای انتقالی نیز کاربرد دارد. مانند کلارینت باس که یک «نهم بزرگ» بم‌تر از نتِ نوشته‌شده صدا می‌دهد.

نهم کوچک

نهم کوچک
معکوسهفتم بزرگ
نام
مخففm9
اندازه
نیم‌پرده‌ها۱۳
سنت
اعتدال مساوی۱۳۰۰٫۰

فاصلۀ «نهم کوچک» از ترکیب یک «اکتاو» و یک دوم کوچک به وجود می‌آید و معکوس آن هفتم بزرگ است. دارای ۱۳ نیم‌پرده (یک اکتاو و یک نیم‌پرده) است و فاصلۀ آن در اعتدال مساوی از نتِ پایه، ۱۳۰۰ سنت است.

فاصله «نهم کوچک» از نت «دو» دربارهٔ این پرونده بشنوید

نهم افزوده

فاصله «نهم افزوده» از نت «دو» دربارهٔ این پرونده بشنوید

نهمِ افزوده، فاصله‌ای است که با افزودنِ نیم‌پرده کروماتیک به فاصلۀ «نهم بزرگ» به وجود می‌آید و دارای ۱۵ نیم‌پرده (یک اکتاو و ۳ نیم‌پرده) است.

آکوردهای نهم

آکورد «نهم نمایان» روی درجه پنج گام فا ماژور دربارهٔ این پرونده بشنوید

«آکورد نُه» بر سه نوع استوار است. نهم نمایان (9)، نهم بزرگ (M9) و نهم کوچک (m9). نتِ نهم در هیچ‌کدام از آکوردها تغییر نمی‌کند ولی ترکیب آن متفاوت است:

  1. آکورد «نهم نمایان» که روی درجۀ پنجم گام ماژور قرار می‌گیرد.
  2. آکورد «نهم بزرگ» که روی درجۀ تونیک یک گام ماژور قرار می‌گیرد.
  3. آکورد «نهم کوچک» که روی درجۀ تونیک یک گام مینور قرار می‌گیرد.
آکورد «نهم کوچک» در دو مینوردربارهٔ این پرونده بشنوید
آکورد «نهم بزرگ» در دو ماژوردربارهٔ این پرونده بشنوید

جستارهای وابسته

یادداشت

  1. Sonority hierarchy

منابع