نرگس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از نرگس (گل))
پرش به: ناوبری، جستجو
نرگس
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): تک‌لپه‌ای‌ها
راسته: مارچوبه‌سانان
تیره: نرگسیان
زیرتیره: Amaryllidoideae
سرده: نرگس
گونه (زیست‌شناسی)

فهرست شده در زیر

سردهٔ نرگس گیاهی از خانواده نرگسیان (Amaryllidaceae) و تیره Narcissus می‌باشد. گیاهی دائمی و پیازدار می‌باشد. پیازهای آن درشت و دارای ورقه‌های فلسی یا مطبق است. به عبارت دیگر پیاز آن می‌تواند چندین سال متوالی گل دهد و گل آن همه ساله درشت تر گردد. گلهای نرگس به رنگ سفید، زرد، نارنجی، کم پر و پُر پر هستند. برگهای این گیاه از بن ریشه بصورت صاف یا شیاردار بیرون می‌آیند و در طول ساقه قرار می‌گیرند. نرگس‌ها به اندازه‌های مختلف یافت می‌شوند از گلهای ۵ اینچی روی ساقه‌های ۲ فوتی گرفته تا گلهای ۵/۰ اینچی روی ساقه ۲ اینچی.

نرگس‌ها شاید آسانترین و مطمئن‌ترین پرورش از میان خانواده تمام گلها هستند و برای افراد مبتدی در باغبانی ایده‌آل است. پیاز و برگها حاوی کریستالهای سمی هستند که فقط حشرات اصلی می‌توانند بدون آسیب رساندن به آن از آن مصرف کنند هر چند ممکن است جانوران آنها را از زیر خاک بیرون بیاورند.

رده‌بندی انواع نرگس[ویرایش]

یک گل نرگس
نرگس


رده‌بندی یک گونه کشت شده (قابل کشت) نرگس بر پایه توصیف و سنجش یا از یک رده‌بندی ارائه شده توسط فردی که گونه‌ها را به ثبت می‌رساند، پایه‌گذاری شده‌است.

کد رنگ‌های استفاده شده برای توصیف رنگ نرگس‌ها به قرار زیر است:

W- سفید (سفید گونه) G- سبز Y- زرد P – صورتی O- نارنجی R- قرمز

در توصیف گل نرگس هر نرگس را به دو بخش تقسیم می‌کنیم

رویشگاه‌های طبیعی در ایران[ویرایش]

در برخی نواحی ایران گیاه نرگس به صورت خودرو وجود دارد. اما در استان فارس نرگس زارهای بخش جره بالاده کازرون مقام اول کشت این گل را دارا می‌باشد؛ و این در حالی است که به اشتباه این گل به اسم گل نرگس شیرازی معروف شده است و این در صورتی است که در شیراز به علت شرایط اب و هوایی خاص امکان رویش گل نرگس وجود ندارد و هفتاد درصد گل نرگس استان فارس در بخش جره و بالاده کازرون تولید می‌شود استان فارس علی‌الخصوص بخش جره بالاده کازرون مملو است از گل‌های نرگس و نرگس زارهای متعدد؛ که این بخش در استان فارس مقام اول را در تولید گل‌های نرگس دارا می‌باشد.[۱] گل‌های نرگس بالاده از طراوت و مرغوبیت خاصی برخوردار است که گونه‌های متعددی همچون نرگس شش پر، شهلا و معمولی را شامل می‌شود که از میان آنها نرگس شهلا به جهت داشتن زیبایی و بوی ویژه مشهور است. بخش اعظم نرگس زارهای فارس در منطقه «جره»، «بلبلک»، «سرمشهد»، «فامور» که همگی در بخش جره و بالاده قرار دارد.

جشنواره گل نرگس جره و بالاده کازرون[ویرایش]

آیین سنتی جشن نرگس در روستای جره شهرستان کازرون استان فارس هرساله برگزار می شود. این آیین در بهمن ماه در روستای جره و بالاده کازرون فارس برگزار می‌شود.

نرگس زارهای کازرون فارس با مساحتی حدود ۷۰ هکتار یکی از زیباترین و بزرگ‌ترین دشتهای گل نرگس در کشور می‌باشد. روستای جره از توابع شهرستان کازرون فارس و در فاصلهٔ 145 کیلومتری شیراز است.[۲] این گیاه پیازدار با ارتفاع بین ۳۰ تا ۴۵ سانتی‌متر و با گل‌های ۳ تا ۸ تایی در فصل زمستان به گل می‌نشیند حدود گل دهی نرگس‌های بالاده ۴۵ روز یعنی از اوایل دی ماه تا اواسط بهمن ماه می‌باشد.

پرورش گل نرگس[ویرایش]

ماه‌های مرداد و شهریور بهترین زمان برای کشت نرگس هستند، تا ریشه‌ها قبل از شروع زمستان قابلیت رشد را پیدا کنند. اگر چه پیازها باید تا ماه مهر کشت شوند، ولی تا آبان ماه قابل کشت هستند.[۳]

برای کشت، آنها را به طور مجزا با فاصله‌های۱۵سانتیمتر در یک خاک با زهکشی خوب و مناسب کشت کنید؛ به طوری که حدود ۱۰ سانتیمتر خاک روی پیازها باشد. مقداری کود معمولی را با خاک مخلوط کنید و در زیر == محل کاشت بریزید و اگر خاک، رسی و سنگین است، مقداری شن با آن مخلوط کنید تا به زهکشی خاک کمک کند. پیازها را در زمینی که از آب اشباع است، نکارید.

نرگس‌ها برای گل دهی سال بعد، نیاز به انرژی سرازیر شده از ساقه و برگ به پیازها دارند. به همین دلیل برگ‌ها را از محل طوقه قطع نکنید؛ چون این کار باعث می‌شود آنها ضعیف شوند. هنگامی که ۶ هفته سپری شد، بعد از گل دهی می‌توانید برگ‌ها را قطع کنید؛ چون تأثیری بر گل دهی سال بعد ندارد. بعد از پژمرده شدن گل‌ها، آن‌ها را از بخش زیرین و پشت تخمدان قطع کنید. هر پیازی را که در ساقه و برگ آن نشانی از بیماری است، خارج کرده و آن را بسوزانید.

پس از گل دهی گیاه را هفته‌ای یک بار آبیاری و به وسیله کودهای غنی از پتاس تغذیه کنید، تا هنگامی که برگ‌ها زرد شوند. تعداد زیادی از نرگس‌ها، خیلی خوب به طور طبیعی سبز شده و نیاز به جابجایی ندارند. اگر شما باغ کوچکی دارید و دسته‌های نرگس خیلی زیاد و بزرگ شده‌اند، می‌توانید آنها را خارج کرده و تقسیم کنید. پیازهای خارج شده را در مکانی خنک، تاریک و با تهویه مناسب تا زمان کشت بعدی ذخیره کنید. قبل از انبار کردن و نیز قبل از کشت دوباره، تمام پیازهایی را که هنگام لمس کردن حس می‌کنید، نرم هستند یا حالت اسفنجی پیدا کرده‌اند، جدا کرده و بسوزانید.

پیازهای کشت شده در گلدان) برای ۱۶ الی ۲۰ هفته) باید حداقل در عمق ۵ تا ۱۰ سانتی‌متری کاشته شوند که این بستگی به شرایط آب و هوایی منطقه دارد.[۴]

بهترین گونه‌ها برای پرورش بستگی به مکانی دارد که می‌خواهید کشت کنید. اگر محیط بزرگی از زمین سبز دارید که می‌خواهید در آنجا نرگس‌ها را کشت کنید، نوع نرگس نم بهترین نتیجه را دارد. گونه‌های مختلف را در یک بخش با هم مخلوط نکنید؛ زیرا محصول این نوع کشت، نتیجه خوبی ندارد.

برای حاشیه و کناره‌های کوچک باغ‌های سنگی بهتر است از انواع کوچک‌تر برای پرورش مانند دو به دو یا پرتاب شعله استفاده شود.

در طول زمان پرورش، حداقل دوبار به وسیله قارچ کش شاخ و برگ نرگس‌ها را سمپاشی کنید.[۵]

گل‌های نرگس دو دسته هستند: گل نرگس واقعی و نرگس دروغین که نرگس دروغین، بدون بو است نوع طبیعی آن بسیار معطر و مقاوم در مقابل سرما و از بهترین نوع آن نرگس شهلا است.

عرضه این گل در بسته‌هایی که در فروشگاه‌های گل و دستفروشان حاشیه خیابان ارائه می‌شود نوید در راه بودن بهار را می‌دهد.

[۶]

خواص درمانی گل نرگس[ویرایش]

بیخ نرگس جذب کننده‌ای است که از ژرفا برمی کشد. خشکاننده و زداینده و شستشو دهنده است. روغن نرگس تأثیر روغن یا سمین دارد و از آن ناتوان‌تر است. بیخ نرگس و بویژه اگر با آرد شَلمک و با عسل باشد پیکان و خارها را بیرون کشد. نرگس و بویژه بیخش که همراه سرکه باشد لکه‌های سیاه و بهک را می‌زداید. بیخ نرگس داروی داءالثعلب است.[۷]

درمان ورم و جوش با گل نرگس[ویرایش]

از بیخ نرگس و عسل و گاودانه معجون درست کنند دمل‌های ناپدیدار نارس و سخت را می‌ترکاند. ضماد بیخ نرگس ورم عصب را فرو نشاند.[۸]

گل نرگس مفید برای افسردگی[ویرایش]

یک دسته گل همواره می‌تواند روحیه هرکس را بهتر کند اما، گلهای نرگس تأثیراتی بیشتر دارند آنها می‌توانند کلیدی برای درمان افسردگی تلقی شوند. دانشمندان کشف کرده‌اند که مولفه‌های تشکیل دهنده گونه‌های گل برف در آفریقای جنوبی و گلهای نرگس می‌توانند از سد خونی مغزی یا دیوار دفاعی که مغز را منزوی نگاه می‌دارد، عبور کنند. این سد مشکل مهمی برای پزشکان در درمان شرایط مغزی چون افسردگی است، چرا که دربرگیرنده پروتئینهایی است که به محض ورود دارو آن را پس می‌زند. این درحالی است که بیگر برودین که این تحقیق را در دانشگاه کپنهاگ انجام داده اظهار داشت که مولفه‌های تشکیل دهنده در این گلها می‌تواند از این سد عبور کند.[۹]

این کشف تازه می‌تواند در نهایت به رساندن دارو به مغز کمک کند.

براساس این تحقیق که در مجله داروخانه و داروشناسی منتشر شده است، چندین مولفه گیاهی می‌توانند از سد پروتئینی مغز عبور کند.

دکتر برودین اظهار داشت: ما مولفه‌های مختلفی را برای تأثیر آنها در انتقال پروتئین به مغز آزمایش کرده‌ایم. نتایج ما امید بخش است و چندین مولفه شیمیایی دیگر نیز باید بررسی شود تا به عنوان ساخت دارو در درازمدت مورد استفاده قرار بگیرد.

وی افزود: رگهای خونی مغز برای اکثر مولفه‌ها غیرقابل نفوذ هستند و یکی از دلایل همین پروتئینهای فعال هستند. یافتن مولفه‌هایی که بتواند از این خط دفاعی عبور کند بسیار جالب بوده است.[۱۰]

این محقق یاد آورشد: مطالعات درمانهای طبیعی منبع ارزشمندی تلقی می‌شود و به ما این دانش را می‌دهند که بتوانیم از آنها در زمینه‌های دیگری استفاده کنیم. این درحالی است که وی هشدار داد این تحقیق هنوز در مرحله اول است و راه و زمان طولانی در پیش است تا بتوان از این مولفه به عنوان یک دارو استفاده کرد.

سد خونی مغزی یا در اصطلاح پزشکی (BBB) محدوده جدا کننده بین مایع برون‌سلولی مغز در سیستم اعصاب مرکزی و جریان خون گردشی در بدن است بطوریکه اگر مواد رنگی به درون خون تزریق شود می‌توان مشاهده کرد که از این ماده درون مغز اثری دیده نمی‌شود. ین پرده یا سد از مویرگ‌های ویژه تشکیل شده که بر خلاف ساختار عادی در مویرگ‌ها دارای منافذ معمول نبوده و اتصال بین سلولی در آنها از نوع اتصال‌ محکم است و در نتیجه بسیاری از ملکول‌ها و ریز ملکول‌ها و همچنین باکتری‌ها قادر به گذشتن از آن‌ها (از طریق دیفیوژن) و رسیدن به مایع مغزی نخاعی در مغز نیستند.http://www.tehran98.com/2012/06/گل-نرگس/[۱۱]

گونه‌ها[ویرایش]

Narcissus poeticus

منابع[ویرایش]

مآخذ:

http://www.asrpishraft.com/index.php/news/newsShow/8/1123/