موافقت‌نامه در مورد جنبه‌های مرتبط با تجارت حقوق مالکیت فکری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

موافقتنامه راجع به جنبه‌های مرتبط با تجارت حقوق مالکیت فکری (به انگلیسی: Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights) به اختصار تریپس (به انگلیسی: TRIPS) موافقتنامه‌ای بین‌المللی است که بوسیله سازمان تجارت جهانی (WTO) مدیریت می‌شود و حداقل استانداردهای جهانی را برای قوانین مربوط به انواع مالکیت فکری در کشورهای عضو WTO تعیین می‌کند[۱]. این موافقتنامه در پایان دور اروگوئه از موافقتنامه عمومی تعرفه‌ها و تجارت[۲] ۱۹۹۴ (به انگلیسی: General Agreement on Tariffs and Trade) مذاکره شد.

شرایط مورد نیاز تریپس[ویرایش]

تریپس کشورهای عضو را ملزم به ارائه حفاظت قوی برای حقوق مالکیت فکری میکند، برای مثال تحت موافقتنامه تریپس:

  • مدت زمان حق تکثیر باید به ۵۰ سال بعد از مرگ پدیدآورنده افزایش یابد. (ماده ۱۲ و ۱۴)[۳]
  • حق تکثیر باید بطور خودکار اهدا شود و نه بر اساس هر گونه تشریفات مانند نیاز به ثبت یا تجدید.
  • برنامه‌های رایانه‌ای باید به عنوان آثار ادبی درنظر گرفته شود و حفاظت مشابه آن آثار را دریافت کنند.
  • استثنائات به حق تکثیر در قوانین ملی (مانند استفاده منصفانه در آمریکا) باید محدود به ماده ۱۳ موافقتنامه تریپس باشند[۳]
  • حق اختراع باید به تمام زمینه‌های فناوری اهدا شود، البته استثنائات برای برخی از منافع عمومی مجاز است و باید حداقل برای مدت ۲۰ سال قابل اجرا باشد.
  • استثنائات حقوق انحصاری باید محدود باشد و با بهره برداری عادی از اثر (ماده ۱۳) و بهره برداری عادی از حق اختراع در تضاد نباشد (ماده ۳۰).
  • قضاوت تبعیض‌آمیز نسبت به منافع قانونی دارندگان حق تکثیر برنامه‌های رایانه‌ای مجاز نیست.
  • منافع قانونی افراد ثالث باید در نظر گرفته‌شود. (ماده ۳۰)
  • در هر کشور، قوانین مالکیت فکری نباید نباید مزایایی به افراد مقیم اهدا شود که برای افراد مقیم سایر کشورهای عضو تریپس وجود نداشته‌باشد. (با برخی شرایط محدود، ماده ۳ و۵) تریپس همچنین بند ملت کاملةالوداد دارد.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]