مرغیلان
مرغیلان
Marg‘ilon / Марғилон | |
|---|---|
 | |
  مرغیلان جایگاه در ازبکستان | |
| مختصات: ۴۰°۲۸′۱۶″ شمالی ۷۱°۴۳′۲۹″ شرقی / ۴۰٫۴۷۱۱۱°شمالی ۷۱٫۷۲۴۷۲°شرقی | |
| کشور |  ازبکستان |
| استان | استان فرغانه |
| جمعیت (2009) | |
| • کل | ۱۹۷٬۰۰۰ |
مَرغیلان یا مَرغینان (ازبکی: Marg‘ilon / Марғилон؛ روسی: Маргилан) شهری با جمعیت ۱۹۷٬۰۰۰ تن (در ۲۰۰۹ میلادی) در استان فرغانه در شرق ازبکستان است. در پهنای جغرافیایی ۱۶ '۲۸°۴۰ شمالی و درازای جغرافیایی ۲۹ '۴۳°۷۱ و در بلندای ۴۸۷ متر از سطح دریا جای دارد. جمعیت بزرگی از این شهر تاجیک هستند و به زبان فارسی سخن می‌گویند.
در افسانه‌های اروپایی آمده‌است که مرغیلان را اسکندر مقدونی ساخته‌است. در هنگام توقف برای ناهار به او مرغ و نان داده‌اند از این رو نام این شهر مرغینان نهاده شد. نگاشته‌های معتبرتر مرغیلان را یکی از توقفگاه‌های جادهٔ ابریشم در سدهٔ نهم میلادی یاد می‌کند که در کنار راهی است که از کوهستان آلای می‌گذرد و به کاشغر می‌رسد.
نوشته‌هایی دربارهٔ بابر پایه‌گذار دودمان مغول هندوستان از آغاز سدهٔ شانزدهم میلادی، از انارها و زردآلوهای بسیار خوب این شهر یاد کرده‌است.... شکارگاه‌های مرغیلان خوب است و در آن نزدیکی آهوی سفید یافت می‌شود. سَرت‌ها ساکنان این شهر‌اند. آنان مردمی چابک‌اند و با کارهای دستی روزگار می‌گذرانند. آیین جن‌گیری در فرارود بسیار رواج دارد و پرآوازه‌ترین جن‌گیرها از سمرقند، بخارا و مرغیلان‌اند. نویسندهٔ کتاب هدایت (برهان‌الدین علی بن ابوبکر مرغیلانی) از یکی از روستاهای مرغیلان به نام رِشتان یا رَشتان برخاسته‌است.[۱] این آوازهٔ سخت‌کوشی تا روزگار کنونی ادامه یافته‌است. بازرگانان مرغیلان نقشی کلیدی در بازرگانی آسیای میانه بازی می‌کردند و تا روزگار شوروی مرغیلان قلب بازار سیاه ازبکستان بوده‌است. اکنون مرغیلان مرکز نیرومند اسلام‌گرایی است.
این شهر جایگاه بزرگترین کارخانهٔ سنتی ابریشم ازبکستان است که کارخانهٔ ابریشم یادگارلیک نام دارد. ۲٬۰۰۰ کارگر دارد و همه چیز به شکل سنتی انجام می‌شود و بازدهی سالانهٔ آن ۲۵۰٬۰۰۰ متر مربع پارچهٔ ابریشمی مرغوب است.
کارخانهٔ همسایهٔ مرغیلان ۱۵٬۰۰۰ کارگر دارد و از دستگاه‌های نوین بهره می‌گیرد و سالانه ۲۲ میلیون متر مربع پارچه تولید می‌کند. آگاهی درستی دربارهٔ زمان ورود تولید ابریشم به درهٔ فرغانه در دست نیست، ولی می‌دانیم که مرغیلان از روزگار باستان دارای صنعت ابریشم بوده‌است.
جغرافیا
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]مرغیلان در جنوب شرقی دره فرغانه، در پایکوه‌های رشته‌کوه آلای، در ۹ کیلومتری شمال غربی مرکز استان (شهر فرغانه) واقع شده است. یک ایستگاه راه‌آهن در مسیر اندجان - خوقند در این شهر قرار دارد.
اقتصاد
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
مرغیلان از دوران باستان مرکزی برای تولید پارچه‌های ابریشمی بوده است. کارخانه‌های سوغاتی «یادگارلیک» و «فیض‌الدین» و شرکت «اطلس» در اینجا فعالیت می‌کنند. بسیاری از صنعتگران نیز در خانه‌های خود مشغول به کار هستند. بزرگترین کارخانه سنتی ابریشم ازبکستان، یعنی کارخانه ابریشم یادگارلیک، در مرغیلان مستقر است. این واحد بیش از ۲٬۰۰۰ کارگر دارد و سالانه ۲۵۰٬۰۰۰ متر مربع پارچه ابریشمی تولید می‌کند. کارخانه ابریشم مرغیلان در مجاورت آن، ۱۵٬۰۰۰ کارگر را با استفاده از ماشین‌آلات مدرن به کار گرفته است و سالانه حدود ۲۲ میلیون متر مربع تولید می‌کند.
اقتصاد شهر عمدتاً در یک بازار عمده‌فروشی بزرگ و بازار مواد غذایی متمرکز شده است. بخش خصوصی بسیار توسعه یافته است. ساکنان شهر عمدتاً به خرید و فروش و صنایع دستی اشتغال دارند و بسیاری نیز در نهادهای دولتی کار می‌کنند.
در سال‌های اتحاد جماهیر شوروی (سوسیالیستی)، در این شهر کارخانه ابریشم‌بافی، کارخانه هنری و خیاطی، تعمیرات مکانیکی، تعمیر تراکتور، صنایع چوبی، ریخته‌گری آهن و کارخانه‌های لبنیات ساخته شد.
مکان‌های دیدنی اصلی
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]جاهای دیدنی و اصلی مرغیلان عبارتند از:
- مدرسهٔ سید احمد خواجه - مدرسه‌ای از سدهٔ ۱۹ میلادی
- مسجد تاران - مسجدی کوچک از سدهٔ ۱۹ میلادی به سبک فرغانه
- تندیسی از رقصندهٔ شوربخت ازبکستانی نورخان که در روزگار شوروی ساخته و نصب شد ولی اندکی پس از فروپاشی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان در ۱۳۷۰ ه.خ برداشته شد.[۲]
دیگر مکان‌های دیدنی شهر:
کارخانه ابریشم یادگارلیک
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]کارخانه ابریشم یادگارلیک که در سال ۱۹۸۳ در تلاش برای حفظ تکنیک‌های سنتی بافت ابریشم در مواجهه با صنعتی شدن تأسیس شد، بر تولید کالاهای دست‌ساز باکیفیت تمرکز دارد. این کارخانه بیش از ۲۰۰ کارگر دارد و تمام مراحل تولید در آن انجام می‌شود؛ از تغذیه کرم‌های ابریشم با برگ‌های توت گرفته تا رنگرزی ابریشم با رنگ‌های معدنی و گیاهی طبیعی و بافتن ابریشم. این کارخانه برای بازدیدهای عمومی باز است و به گردشگران اجازه می‌دهد تا با صنعت سنتی ابریشم‌بافی مرغیلان آشنا شوند.[۳]
کارخانه ابریشم مرغیلان
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]کارخانه ابریشم مرغیلان یک تأسیسات عظیم دولتی برای تولید صنعتی ابریشم است. این کارخانه در اوج فعالیت خود، ۱۵٬۰۰۰ کارگر داشت که سالانه تا ۲۲ میلیون متر مربع ابریشم تولید می‌کردند.[۳] هنوز امکان بازدید از این مکان وجود دارد.[۴]
بازار کوم‌تپه
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]بازار کوم‌تپه (Kumtepa Bazaar) یکی از پررونق‌ترین بازارهای آسیای مرکزی است. این بازار روزهای یکشنبه و پنجشنبه در مکانی در ۵ کیلومتری غرب مرکز شهر برپا می‌شود و منسوجات، محصولات تازه و کالاهای خانگی در آن عرضه می‌گردد.[۳]
مسجد تاران
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]مسجد تاران درست در شمال بازار مرکزی مرغیلان قرار دارد. این مسجد در قرن نوزدهم توسط سید احمد خواجه‌اف، نیکوکار ثروتمند و مشاور دولت تزاری که بعدها در جریان انقلاب بلشویکی به مرغیلان گریخت، بنیان‌گذاری شد.[۳] در قرن بیستم، از این ساختمان به عنوان زندان و سپس دفتر اداری استفاده شد. اکنون مرکز توسعه صنایع دستی مرغیلان در آن مستقر است که از فناوری‌های سنتی تولید منسوجات «اطلس» و «ادراس» محافظت می‌کند.[۵]
مسجد خانقاه
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]مسجد خانقاه (همچنین معروف به مسجد خانقاه) در قرن شانزدهم ساخته شده و توسط وزارت فرهنگ بازسازی شده است. این مسجد دارای دو مناره چشمگیر به ارتفاع ۲۶ متر و ستون‌های چوبی حکاکی شده اصلی از چوب سدر است که توسط استادکاران مرغیلان ساخته شده‌اند.[۳]
مرغیلان طبق نخستین سرشماری عمومی نفوس امپراتوری روسیه که در ۲۸ ژانویه (۹ فوریه) ۱۸۹۷ از طریق نظرسنجی مستقیم انجام شد، یکی از شهرهای اصلی آسیای مرکزی به شمار می‌رفت.
پیر صدیق در مرغیلان، ازبکستان
مرغیلان، ازبکستان
پانویس
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- ↑ The Babur-nama Trans. & Ed. Wheeler M. Thackston (New York) 2002 p5
- ↑ Colin Thubron, The Lost Heart of Asia. Vintage Books. ۱۹۹۴
- 1 2 3 4 5 Ibbotson, Sophie (2020). Uzbekistan. United Kingdom: Bradt Guides Ltd. pp. 149–150. ISBN 9-781784-771089. خطای یادکرد: برچسب <ref> غیرمجاز؛ نام‌های غیرمجاز یا بیش از اندازه (). خطای یادکرد: برچسب
<ref>نامعتبر؛ نام «:0» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Margilan Travel Guide". Caravanistan (in American English). Retrieved 2021-04-20.
- ↑ "UNESCO - Margilan Crafts Development Centre, safeguarding of the atlas and adras making traditional technologies". ich.unesco.org (in English). Retrieved 2020-11-01.
منابع
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Margilan». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۸ فوریهٔ ۲۰۱۱.