دره فرغانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۴۰°۴۴′۲۴″ شمالی ۷۲°۳۷′۴۸″ شرقی / ۴۰.۷۴۰۰۰°شمالی ۷۲.۶۳۰۰۰°شرقی / 40.74000; 72.63000

آرامگاه منسوب به علی بن ابیطالب در شاه مردان، درهٔ فرغانه

فَرغانه دره‌ای در آسیای میانه است. این دره بر مسیر سیردریا واقع شده که از جنوب خاوری به ترکستان چین محدود است و اطراف آن را کوه‌های تیان شان فرا گرفته. قسمتی از فرغانه را استپ بسیار حاصلخیز قراقالپاق فراگرفته است و قسمتی از آن بیابان است. امروزه فرغانه به سه بخش در کشورهای ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان تقسیم شده‌است.[۱]

در گذشته در کشورها و ایالت‌های کرانه‌های سیردریا صنایع گوناگون و مهمی وجود نداشت و بیشتر صادرات آنجا غلام و کنیز بود. صادرات طبیعی ایالت فرغانه طلا، نقره، فیروزه، زیبق، آهن و مس همچنین نشادر، نفت و قیر بود که از معادن آنجا استخراج می‌گردید.[۲]

فرغانه در شعر مولوی[ویرایش]

مولانا در دیوان شمس از این منطقه یاد کرده‌است:

گفتم که رفیقی کن با من، که من ات خویشم

گفتا که بنشناسم من خویش ز بیگانه

گفتم ز کجایی تو؟ تسخر زد و گفت: ای جان

نیم ایم ز ترکستان، نیم ایم ز فرغانه

نیم ایم ز آب و گل، نیم ز جان و دل

نیم ایم لب دریا، نیمی همه دردانه

منابع[ویرایش]

  1. دائرةالمعارف فارسی، سرواژه: فرغانه یا دره فرغانه
  2. لسترنج. جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی. ترجمهٔ محمود عرفان. چاپ سوم. شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۷. ص۵۱۹.