ماریا ترزا، اتریش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ماریا ترزا، ملکهٔ اتریش
ملکهٔ مجارستان، کرواسی و بوهم
Kaiserin Maria Theresia (HRR).jpg
دوران ۲۰ اکتبر ۱۷۴۰ - ۲۹ نوامبر ۱۷۸۰
نام کامل ماریا ترزا والبورگا آمالیا کریستینا
لقب(ها) آرک‌دوشس اتریش
ملکهٔ مجارستان
ملکهٔ بوهم
زادروز ۱۳ مهٔ ۱۷۱۷(۱۷۱۷-خطای عبارت: نویسه نقطه‌گذاری شناخته نشده «�»-۱۳)
زادگاه وین
مرگ ۲۹ نوامبر ۱۷۸۰ میلادی (۶۳ سال)
محل مرگ وین
پیش از یوزف دوم
پس از امپراتور شارل ششم
همسر فرانسوا، دوک دولورن
همسر فرانسوا، دوک دولورن
پدر امپراتور شارل ششم
فرزندان ماریا آنا، یوزف دوم،
ماریا کریستینا، ماریا الیزابت،
شارل ژوزف، ماریا آمالیا،
لئوپولد دوم، ماریا یوهانا گابریلا،
ماریا ژوزفا، ماریا کارولینا،
فردیناند، ماری آنتوانت،
ماکسیمیلین فرانسیس

ماریا ترزا (به آلمانی: Maria Theresia) یا ماریا ترزیا (به مجاری: Mária Terézia)‏ (زادهٔ ۱۳ مهٔ ۱۷۱۷ - درگذشتهٔ ۲۹ نوامبر ۱۷۸۰) فرمانروای (آرک‌دوشس) اتریش، ملکهٔ مجارستان، کرواسی و بوهم بود.

او در وین زاده شد و به سال ۱۷۴۱ ملکهٔ مجارستان، و در سال ۱۷۴۳ ملکهٔ بوهم گردید. دختر امپراتور شارل ششم بود و با فرانسوا، دوک دولورن ازدواج کرد و مادر یوزف دوم، لئوپولد دوم و ماری آنتوانت بود. وی با دولت فرانسه و روسیه علیه پروس همدست شد و لهستان را به تصرف درآورد.

زمینه به قدرت رسیدن[ویرایش]

پدرش، شارل ششم، در اواخر عمر، به‌دلیل علاقهٔ زیادی که به وی داشت، فرمانی صادر کرد که پس از مرگش، برخلاف فرمان پدرش، لئوپولد، امپراتوری به‌جای برادرزادگانش به دخترش ماریا برسد. شارل ششم وصیت‌نامه‌ای به این مضمون نیز تنظیم کرد و مجلس اتریش را وادار به تصویب آن نمود. برای جلوگیری از عدم عملی شدن این وصیت‌نامه، معاهدات دوجانبه‌ای با دولت‌های بزرگ اروپایی برقرار کرد که آنها هم سلطنت دخترش را به رسمیت بشناسند، و در برخی موارد بابت این کار مجبور به دادن امتیاز شد. در دو مورد نیز به همین علت مجبور به جنگ با اسپانیا و فرانسه (همزمان) و نیز با عثمانی شد. هر دو جنگ نیز باعث ازدست‌رفتن برخی از سرزمین‌های امپراتوری شدند.[۱]

جنگ جانشینی اتریش[ویرایش]

پس از مرگ شارل ششم، درحالی‌که کشور در وضعیتی درهم‌ریخته و شکست‌خورده از دو جنگ بود، ماریا ترزا در ۲۳ سالگی به سلطنت رسید. فردریک کبیر، شاه پروس که اوضاع را مناسب دید برای تصرف ناحیه سیلزی با اتریش وارد جنگ شد و دیگر شهریارنشین‌های آلمان، و همچنین کشورهای فرانسه، بریتانیا، هلند، اسپانیا و ساردنی (ایتالی) نیز وارد این جنگ شدند که به جنگ جانشینی اتریش معروف است. در ابتدا امکان موفقیت ماریا ترزا، در وضعی که خزانه خالی بود و تنها ۸۰٬۰۰۰ سرباز در کل کشور در خدمت وی بودند، بسیار دور به نظر می‌رسید. ولی ماریا ترزا، با تدابیر درست و سخت‌کوشی، توانست به‌طور کامل بر مشکلات غلبه کند و در نهایت تخت سلطنت را حفظ نماید.

وی در زندگی شخصی بسیار پرکار و ساده‌زیست بود. او نظام مالیاتیِ اتریش را اصلاح کرد و قوانین بلندمدت و منصفانهٔ مالیاتی وضع نمود. معافیت مالیاتیِ نجبا را ملغی کرد و مالیات فقرا و دهقانان را کاهش داد. ساختار ادارات دولتی را اصلاح کرد و دیوان محاسبات مرکزی و نیز سیستم دادرسی یکسان برای کل ایالات امپراتوری اتریش وضع نمود. این اصلاحات باعث بهبود اوضاع اقتصادی و نیز افزایش وحدت بین ایالات مختلف امپراتوری شد.

ماریا ترزا در سال ۱۷۸۰ از دنیا رفت و پسرش یوزف جانشین او شد. پس از مرگش، اصلاحات وی با دقت و تدبیر افزون‌تری توسط پسرش یوزف دوم پیگیری شدند.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. تاریخ قرن هجدهم، نوشتهٔ آلبر ماله و ژول ایزاک، ترجمهٔ رشید یاسمی، تهران: انتشارات امیرکبیر، ص ۱۳۵-۱۳۶
  2. تاریخ قرن هجدهم، نوشتهٔ آلبر ماله و ژول ایزاک، ترجمهٔ رشید یاسمی، تهران: انتشارات امیرکبیر، ص ۱۳۶-۱۴۰
لغت‌نامهٔ دهخدا، از لاروس