ماریا ترزا، اتریش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ماریا ترزا، اتریش
Kaiserin Maria Theresia (HRR).jpg
Portrait by Martin van Meytens, 1759
امپراتریس مقدس روم
ملکه آلمان
سلطنت ۱۳ سپتامبر ۱۷۴۵ – ۲۹ نوامبر ۱۷۸۰
تاج‌گذاری ۱۳ سپتامبر ۱۷۴۵
پیشین کارل هفتم، امپراتور مقدس روم
جانشین یوزف دوم
شریک سلطنت فرانتس یکم
یوزف دوم
ملکه لهستان
ملکه مجارستان و کرواسی
سلطنت ۲۰ اکتبر ۱۷۴۰ - ۲۹ نوامبر ۱۷۸۰
تاج‌گذاری ۲۵ ژوئن ۱۷۴۱
پیشین کارل ششم، امپراتور مقدس روم
جانشین یوزف دوم
ملکه بوهم
ملکه اتریش و ایتالیا
سلطنت ۲۰ اکتبر ۱۷۴۰ - ۱۹ دسامبر ۱۷۴۱
پیشین کارل ششم، امپراتور مقدس روم
جانشین کارل هفتم، امپراتور مقدس روم
سلطنت ۱۲ مه ۱۷۴۳ – ۲۹ نوامبر ۱۷۸۰
تاج‌گذاری ۱۲ مه ۱۷۴۳
پیشین کارل هفتم، امپراتور مقدس روم
جانشین یوزف دوم
همسر فرانتس یکم، امپراتور مقدس روم
(ا. ۱۷۳۶–۱۷۶۵)
فرزند(ها)
نام کامل
ماریا ترزا والبورگا آمالیا کریستینا
خاندان Habsburg
پدر امپراتور شارل ششم
مادر Elisabeth Christine of Brunswick-Wolfenbüttel
زادروز ۱۳ مهٔ ۱۷۱۷
وین, اتریش
مرگ ۲۹ نوامبر ۱۷۸۰ (۶۳ سال)
وین , اتریش
خاک‌سپاری Imperial Crypt
دین و مذهب Roman Catholicism
امضاء

ماریا ترزا (به آلمانی: Maria Theresia) یا ماریا ترزیا (به مجاری: Mária Terézia)‏ (زادهٔ ۱۳ مهٔ ۱۷۱۷ - درگذشتهٔ ۲۹ نوامبر ۱۷۸۰) فرمانروای (آرک‌دوشس) اتریش، ملکهٔ مجارستان، کرواسی و بوهم و ایتالیا و لهستان و امپراتور روم و حاکم المان بود.

او در وین زاده شد و به سال ۱۷۴۱ ملکهٔ مجارستان، و در سال ۱۷۴۳ ملکهٔ بوهم گردید. دختر امپراتور شارل ششم بود و با فرانسوا، دوک دولورن ازدواج کرد و مادر یوزف دوم، لئوپولد دوم و ماری آنتوانت بود. وی با دولت فرانسه و روسیه علیه پروس همدست شد و لهستان را به تصرف درآورد.

زمینه به قدرت رسیدن[ویرایش]

پدرش، شارل ششم، در اواخر عمر، به‌دلیل علاقهٔ زیادی که به وی داشت، فرمانی صادر کرد که پس از مرگش، برخلاف فرمان پدرش، لئوپولد، امپراتوری به‌جای برادرزاده‌هایش به دخترش ماریا برسد. شارل ششم وصیت‌نامه‌ای به این مضمون نیز تنظیم کرد و مجلس اتریش را وادار به تصویب آن نمود. برای جلوگیری از عدم عملی شدن این وصیت‌نامه، معاهدات دوجانبه‌ای با دولت‌های بزرگ اروپایی برقرار کرد که آن‌ها هم سلطنت دخترش را به رسمیت بشناسند، و در برخی موارد بابت این کار مجبور به دادن امتیاز شد. در دو مورد نیز به همین علت مجبور به جنگ با اسپانیا و فرانسه (همزمان) و نیز با عثمانی شد. هر دو جنگ نیز باعث ازدست‌رفتن برخی از سرزمین‌های امپراتوری شدند.[۱]

جنگ جانشینی اتریش[ویرایش]

پس از مرگ شارل ششم، درحالی‌که کشور در وضعیتی درهم‌ریخته و شکست‌خورده از دو جنگ بود، ماریا ترزا در ۲۳ سالگی به سلطنت رسید. فردریک کبیر، شاه پروس که اوضاع را مناسب دید برای تصرف ناحیه سیلزی با اتریش وارد جنگ شد و دیگر شهریارنشین‌های آلمان، و همچنین کشورهای فرانسه، بریتانیا، هلند، اسپانیا و ساردنی (ایتالی) نیز وارد این جنگ شدند که به جنگ جانشینی اتریش معروف است. در ابتدا امکان موفقیت ماریا ترزا، در وضعی که خزانه خالی بود و تنها ۸۰٬۰۰۰ سرباز در کل کشور در خدمت وی بودند، بسیار دور به نظر می‌رسید؛ ولی ماریا ترزا، با تدابیر درست و سخت‌کوشی، توانست به‌طور کامل بر مشکلات غلبه کند و در نهایت تخت سلطنت را حفظ نماید.

وی در زندگی شخصی بسیار پرکار و ساده‌زیست بود. او نظام مالیاتیِ اتریش را اصلاح کرد و قوانین بلندمدت و منصفانهٔ مالیاتی وضع نمود. معافیت مالیاتیِ نجبا را ملغی کرد و مالیات فقرا و دهقانان را کاهش داد. ساختار ادارات دولتی را اصلاح کرد و دیوان محاسبات مرکزی و نیز سیستم دادرسی یکسان برای کل ایالات امپراتوری اتریش وضع نمود. این اصلاحات باعث بهبود اوضاع اقتصادی و نیز افزایش وحدت بین ایالات مختلف امپراتوری شد.

ماریا ترزا در سال ۱۷۸۰ از دنیا رفت و پسرش یوزف جانشین او شد. پس از مرگش، اصلاحات وی با دقت و تدبیر افزون‌تری توسط پسرش یوزف دوم پیگیری شدند.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. تاریخ قرن هجدهم، نوشتهٔ آلبر ماله و ژول ایزاک، ترجمهٔ رشید یاسمی، تهران: انتشارات امیرکبیر، ص ۱۳۵–۱۳۶
  2. تاریخ قرن هجدهم، نوشتهٔ آلبر ماله و ژول ایزاک، ترجمهٔ رشید یاسمی، تهران: انتشارات امیرکبیر، ص ۱۳۶–۱۴۰
لغت‌نامهٔ دهخدا، از لاروس