یانوش یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
John I
Szapolyai János fametszet.jpg
King of Hungary
سلطنت 1526–1540
تاج‌گذاری 11 November 1526
پیشین لایوش دوم
جانشین فردیناند یکم، امپراتور مقدس روم
یانوش دوم
Voivode of Transylvania
سلطنت 1511–1540
جانشین یانوش دوم
همسر Isabella Jagiellon
دودمان یانوش دوم
خاندان House of Zápolya
پدر Stephen Zápolya
مادر Hedwig of Cieszyn
زادروز 2 February 1487
سپیشسکه پدهرادیه، پادشاهی مجارستان (present-day Spišské Podhradie, اسلواکی)
مرگ ۲۲ ژوئیه ۱۵۴۰ میلادی (۵۳ سال)
سبش، ترانسیلوانی (today Sebeş, رومانی)
امضاء
مهر شاهانه یانوش یکم

یانوش یکم(به مجاری: I. János) یا زاپولیا یانوش(به مجاری: Zápolya János)(زادهٔ ۲ فوریهٔ ۱۴۸۷- مرگ ۲۲ ژوئیهٔ ۱۵۴۰) پادشاه مجارستان ۱۵۲۶ بود. وی بر سر عنوان پادشاهای مجارستان با فردیناند یکم، امپراتور مقدس روم - که او نیز خود را پادشاه مجارستان می‌دانست- در ستیز بود.

زندگی[ویرایش]

سلیمان قانونی تاج مقدس مجارستان را به یانوش می‌دهد

یانوش تا پیش از تاج‌گذاری وویوودای ترانسیلوانی بود. وی این سمت را از ۱۵۱۱ میلادی عهده‌دار بود.در کشاکش نبرد موهاچ میان لایوش دوم و سلیمان یکم سلطان عثمانی او با نیروهای قابل توجهی رهسپار میدان جنگ بود، ولی به دلیل نادانسته‌ای به جنگ نرسید و شاه جوان -لایوش- کشته‌شد. پس از شکست ارتش مجار عثمانی‌ها وارد مجارستان شدند و کشور دچار آشفتگی سیاسی گردید. در این زمان نامزدهای پادشاهی بازمانده بر مجارستان دو تن بودند، فردیناند برادر کارل پنجم امپراتور مقدس روم که خویشاوند شاه کشته‌شده بود، و یانوش که از اشراف مجارستان بود و نیرویی زیر فرمان داشت. بیشتر بزرگان کشور از پادشاهی یانوش دفاع کردند.

در ۱۰ نوامبر ۱۵۲۶ یانوش یکم در سیکشفهروار خود را شاه مجارستان خواند و تاج‌گذاری نمود. در این زمان میان فرانسه و امپراتوری مقدس روم جنگ درگرفته‌بود. نیروهای امپراتوری شهر رم را اشغال کردند و پاپ کلمنت هفتم را که پشتیبان فرانسه بود برانداختند. در ۱۵۲۷ ارتشی متشکل از آلمان‌های مزدور به مجارستان تاختند. نیروهای فردیناند برای درهم شکستن مقاومت یانوش رعایای اسلاونی را نیز بر او شوراندند. سرانجام در نبرد تارتسال یانوش یکم شکست خورد و به لهستان گریخت. یانوش سرانجام دست به دامان عثمانی شد، ولی این عمل وی در آن زمان وی را در چشم جهان مسیحی اروپا خوار داشت.

منابع[ویرایش]

Wikipedia contributors, "John Zápolya," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Zápolya&oldid=464524138 (accessed December 8, 2011).