مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران
تأسیس ۱۳۵۳ خورشیدی
نوع دولتی
رئیس عبدالحسین خسروپناه
مکان تهران، ایران پرچم ایران
وابسته به وزارت علوم
وب‌گاه http://www.irip.ir
مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران شهریور ۱۳۹۴

مؤسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفهٔ ایران در راستای تأمین نیازهای تحقیقاتی و پژوهشی کشور ایران در زمینهٔ فلسفه، حکمت و دانش‌های وابسته به آن‌ها تشکیل شده‌است. این مؤسسه به همین منظور هر هفته جلسات هفتگی آزاد با سخنرانی یکی از صاحب‌نظران در فلسفه و دانش‌های مرتبط در دفتر خود که به «خانهٔ حکمت و فلسفه» معروف است، برگزار می‌کند. این جلسات از شبکه ۴ سیمای جمهوری اسلامی پخش می‌شود.[۱]

تاریخچه[ویرایش]

مؤسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفهٔ ایران در مهرماه ۱۳۵۳ به صورت یک تشکل خصوصی پایه‌گذاری شد. پایه‌گذار آن سید حسین نصر بود که به تشویق ریموند کلیبانسکی، رئیس وقت مؤسسهٔ بین‌المللی فلسفه در فرانسه، این مؤسسه را با نام اولیه «انجمن شاهنشاهی حکمت و فلسفهٔ ایران» به منظور معرفی نوشته‌ها و پژوهش‌های انجام شده در زمینهٔ فلسفه و عرفان در ایرانِ پیش و پس از اسلام و برای آشنا ساختن ایرانیان با مکتب‌های فکری فلسفه غربی و شرقی بنیان گذاشت.[۲] پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران تا سال ۱۳۶۱ فعالیت‌های انجمن متوقف شد. در سال ۱۳۶۳، انجمن حکمت و فلسفهٔ ایران و ۱۲ مؤسسهٔ دیگر زیر نظر وزارت علوم و مؤسسهٔ مطالعات فرهنگی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی کنونی) قرار گرفت. در آذر ماه ۱۳۷۷ انجمن به طور رسمی ثبت شد و در سال ۸۰ به «مؤسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران» تغییر نام داد. این مؤسسه که پیش از این در قالب دو پژوهشکده «حکمت و ادیان» و «تاریخ و فلسفهٔ علم» فعالیت می‌کرد که بر اساس مصوبهٔ شورای گسترش آموزش عالی در خردادماه ۱۳۸۰ در ساختار جدید به فعالیت خود ادامه می‌دهد.[۳][۴][۵]

فعالیت‌ها[ویرایش]

کتابفروشی انجمن

فعالیت‌های مؤسسه در شش حوزه تعریف شده‌­اند:

همایش‌ها[ویرایش]

این مؤسسه تاکنون برگزارکننده چند همایش ملی و بین‌المللی در زمینه موضوعات مختلف فلسفی بوده‌است:

  • همایش بین‌المللی کانت در سال ۱۳۸۳[۶]
  • همایش بین‌المللی مولانا در سال ۱۳۸۶[۷]
  • همایش غزالی در سال ۱۳۸۷[۸]
  • همایش بین‌المللی فلسفه‌اسلامی و چالش‌های جهان امروز در سال ۱۳۸۸[۹]

کتابشناسی[ویرایش]

مؤسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفهٔ ایران در کنار انتشار مجله جاویدان خرد، ناشر کتاب‌های متعددی در زمینه فلسفه نیز بوده‌است که از آن جمله‌اند:

  • یهودیت: بررسی تاریخی (اپستاین، ۱۳۸۸)
  • یادی از هانری کربن (پازوکی، ۱۳۸۲)
  • وجود روابط مستقل در فلسفه اسلامی (ابرهیمی‌دینانی و اسماعیلی، ۱۳۸۳)
  • مولانا و دین (اعوانی، ۱۳۸۶)
  • مولانا و جهان معاصر (اعوانی، ۱۳۸۶)
  • کاوش‌های عقل نظری (حائری‌یزدی، ۱۳۸۴)
  • کاست‌ها و نژادها (شوان، ۱۳۸۸)
  • قرائت تأملات دکارت (برکن، ۱۳۸۹)
  • عام و خاص در اخلاق (دباغ، ۱۳۸۸)
  • روابط حکمت اشراق و فلسفه ایران باستان (کربن، ۱۳۸۵)
  • درآمدی بر اندبشه لویناس (دیویس، ۱۳۸۶)

و ده‌ها عنوان کتاب ترجمه و تألیف دیگر.[۱۰]

دیگر فعالیت‌ها[ویرایش]

در ۳ فروردین‌ماه سال ۱۳۹۱، مؤسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفهٔ ایران با انجمن فلسفی گرجستان تفاهمنامهٔ همکاری علمی امضا کرد. این جلسه با حضور مجید صابر، سفیر جمهوری اسلامی ایران در گرجستان، و به منظور همکاری بیشتر در زمینه‌های علمی و پژوهشی انجام گرفت.[۱۱]

در ۳ تیر ۱۳۹۱ نشست یک روزه‌ای با عنوان ذهن، منطق و محاسبه به مناسبت یک صدمین سالروز تولد آلن تورینگ در محل مؤسسه برگزار شد.[۱۲]

ریاست مؤسسه[ویرایش]

از زمان تأسیس، به ترتیب سید حسین نصر، مهدی چهل‌تنی، دکتر مقدس، مهندس حجت، محمود بروجردی و غلامرضا اعوانی ریاست این انجمن را به عهده داشته‌اند.[۱۳] غلامرضا اعوانی رئیس پیشین مؤسسه بود که در مردادماه ۱۳۹۰ به دستور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری وقت، کامران دانشجو، برکنار و عبدالحسین خسروپناه به جای وی منصوب شد.[۱۴] این انتصاب با اعتراض‌هایی همراه بوده‌است.

اعضا[ویرایش]

اعضای هیئت مؤسس انجمن عبارتند از:

در میان اعضای انجمن، وجود نام سه نفر (محسن کدیور، سروش دباغ و شهرام پازوکی) اعتراض‌هایی را از سوی رسانه‌های نزدیک به جمهوری اسلامی در پی داشت. کدیور در ارتباط با پیامدهای انتخابات سال ۱۳۸۸ ریاست جمهوری ایران با رأی کمیته انظباطی از فهرست اعضای هیئت علمی انجمن خارج شد. نام پازوکی نیز به دلیل انتساب به دراویش گنابادی دیگر در میان اعضا دیده نمی‌شود. سروش دباغ نیز در دی ماه ۱۳۹۱ به بهانه غیبت غیر موجه از این مؤسسه اخراج و در نامه‌ای سرگشاده ماجرای این اخراج را شرح داد.[۱۵]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]