لئوناردو فیبوناچی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از لئوناردو فیبوناتچی)
پرش به: ناوبری، جستجو
لئوناردو فیبوناچی
Fibonacci2.jpg
لئوناردو فیبوناچی
متولد حدود ۱۱۷۰
پیزا، ایتالیا
مرگ حدود ۱۲۵۰
ملیت ایتالیایی
رشته فعالیت ریاضیات
دلیل شهرت اعداد فیبوناچی
تأثیرات تأثیر پذیرفته از ریاضیات اسلامی، به خصوص خوارزمی، کرجی، ابوکامل[۱][۲][۳]
دین کاتولیک

لئوناردو فیبوناچّی (به ایتالیایی: Leonardo Fibonacci) (حدود ۱۱۷۰ م – حدود ۱۲۵۰ م) نخستین ریاضی‌دان بزرگ اروپا در قرن سیزدهم میلادی است.[۴] از آنجایی که زادگاه او شهر پیزا در ایتالیا بوده، به لئوناردو دا پیزا نیز معروف است. بیشتر کارهای وی مأخوذ از آثار ریاضی‌دان‌های مسلمان، به‌خصوص خوارزمی، کرجی و ابوکامل می‌باشد. از میان ۶۹ مسئلهٔ ابوکامل، بسیاری عیناً یا با اعداد تغییریافته در آثار فیبوناچی آمده‌اند.[۱][۲][۳]

زندگی[ویرایش]

یک صفحه از کتاب تاریخی حساب (لیبر آباکی)از فیبوناتچی

لئوناردو به علت حرفه پدرش، گوگلیمو بوناتچی که بازرگانی بود به کشورهای بسیاری از جمله مصر و سوریه و … مسافرت نمود. این سفرها او را با ریاضیات اسلامی آشنا کرد. وی که به برتری روش‌های محاسبه مسلمانان پی برده بود پس از بازگشت به زادگاه خود در سال ۱۲۰۲ حاصل آموخته‌های خود را با نوشتن لیبر آباکی (به معنای کتاب حساب) منتشر ساخت.

فیبوناتچی در لیبر آباکی دستگاه شمارش هندی–عربی را برگزید. این کتاب تأثیر فیبوناتچی از ریاضیدان‌های مسلمان (با خصوص خوارزمی، ابوکامل و کرجی) را نشان می‌دهد. این کتاب از نظر محتوا بر آثار ریاضیدانان اسلامی برتری ندارد اما از نظر تنظیم و همچنین برهان‌های موجود در آن اثر قابل توجهی است.[۱][۵]

سیستم اعداد[ویرایش]

معرفی سیستم اعداد اعشاری به عنوان جایگزینی بسیار کارآمدتر به جای سیستم اعداد رومی که استفاده از آن از زمان امپراتوری روم رایج بوده‌است از جمله مهم‌ترین کارهای این ریاضیدان بزرگ در طول حیاتش بوده‌است. وی در ابتدای اولین بخش از کتاب خود به نام لیبر آباکی در مورد این سیستم چنین می‌گوید:

«نه رقم هندی وجود دارد: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ که به‌وسیله آنها و همچنین علامت ۰ که در عربی صفر نامیده می‌شود می‌توان هر عددی را به شیوهای که توضیح داده خواهد شد نوشت.»

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • Levey, Martin. The Algebra of Abū Kāmil. The University of Wisconsin Press, 1966. 
  • مصاحب، غلامحسین. تئوری مقدماتی اعداد. ج. اول قسمت ۱ و ۲. تهران: کتابفروشی دهخدا، دی ۲۵۳۵. ۱۳۹۵. 
  • ایوز، هاوارد دبلیو.. آشنایی با تاریخ ریاضیات. ج. اول. ترجمهٔ محمدقاسم وحیدی‌اصل. چاپ نهم. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۸۶. ۳۳۸. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۰۱-۰۵۵۲-۸. 
  • وان در واردن، ب. ل.. تاریخ جبر از خوارزمی تا امی نوتر. ترجمهٔ محمدقاسم وحیدی‌اصل و علیرضا جمالی. چاپ اول. تهران: مبتکران، ۱۳۷۶. ۳۸۱. شابک ‎۹۶۴-۴۸۶-۰۲۳-۳.