قوام نکرومه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
قوام نکرومه
Kwame Nkrumah (JFKWHP-AR6409-A).jpg
اولین رئیس‌جمهور غنا
مشغول به کار
۱ ژوئیه ۱۹۶۰ – ۲۴ فوریه ۱۹۶۶
پس ازملکه الیزابت دوم
پیش ازژوزف آرتور انکرا
اولین نخست‌وزیر غنا
مشغول به کار
۶ مارس ۱۹۵۷ – ۱ ژوئیه ۱۹۶۰
پادشاهملکه الیزابت دوم
پیش ازخودش به عنوان نخست وزیر ساحل طلا
اطلاعات شخصی
زاده۲۱ سپتامبر ۱۹۰۹
نکروفول، Flag of the Gold Coast (1877–1957).svg ساحل طلا (غنای کنونی)
درگذشته۲۷ آوریل ۱۹۷۲ (۶۲ سال)
بخارست، رومانی
ملیت غنا
همسر(ان)فتحیه ریزک
فرزندانفرانسیس، جمال، سمیه، سکو
پیشهسیاستمدار
دیناسلام

قوام نکرومه (زاده ۲۱ سپتامبر ۱۹۰۹ - درگذشته ۲۷ آوریل ۱۹۷۲)، سیاست‌مدار اهل غنا که بانی استقلال این کشور بود. نکرومه بین سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۶ میلادی اولین رئیس‌جمهور کشور غنا بود. وی بین سال‌های ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۰ میلادی اولین نخست‌وزیر کشور غنا بود.

در پی کودتای نظامیان در سال ۱۹۶۶ حکومتش سرنگون شد و وی مجبور به ترک کشور شد و به کشور رومانی پناهنده شد.

زندگی‌نامه[ویرایش]

قوام نکرومه در ۲۱ سپتامبر ۱۹۰۹ در نکروفول، ساحل طلا (اکنون در غنا) در خانواده‌ای فقیر و کم سواد متولد شد.[۱] نکروفول یک دهکده کوچک در منطقه نزما، در جنوب غربی ساحل طلا، نزدیک به مرز با مستعمره فرانسه ساحل عاج بود.[۲] پدرش همراه خانواده زندگی نمی‌کرد و در غرب غنا کار می‌کرد، جایی که او تا زمان مرگش تجارت طلا فروشی خود را دنبال کرد. قوام نکرومه توسط مادرش و درخانواده بزرگی که به شیوه سنتی با هم زندگی می‌کردند، و اقوام دورتر که اغلب به آنجا رفت‌وآمد داشتند، بزرگ شد.[۳]

او کودکی بی دغدغه ای را، در روستا، جنگل و دریای مجاور گذراند. بنا بر آداب و رسوم و سنت نامگذاری مردم آکان، نام قوام به او داده شد. نامی که به افراد مذکر متولد در روز یک شنبه داده می‌شود. در طول سالهای دانشجویی‌اش در ایالات متحده آمریکا او به نام فرانسیس نویا کوفی نکرومه معروف بود، نامی که به افراد مذکر متولد در روز جمعه داده می‌شود.[۴] وی بعداً در سال ۱۹۴۵، زمانی که در انگلیس بود، نام قوام نکرومه را ترجیح داد و برای خود برگزید. به گفته ابنزر اوبیری آدو، در مطالعه خود دربارهٔ رئیس‌جمهور آینده، «نکرومه» نامی است که به‌طور سنتی به فرزند نهم خانواده داده می‌شود. این نشان می‌دهد که قوام احتمالاً آن مکان را در خانه پدرش که چندین زن داشت نگه‌داشته‌است.[۵][۶]

قوام تنها فرزند مادرش بود. مادر نکرومه او را به یک مدرسه ابتدایی کاتولیک در شهر کوچک هاف آسینی فرستاد و او در آنجا دانش‌آموز زبردستی شد.[۷] گفته می‌شود یک کشیش کاتولیک رومی آلمانی به نام جورج فیشر تأثیر زیادی بر تحصیلات ابتدایی وی داشته‌است. اگرچه مادر او، که الیزابت نیانیبا (۱۸۷۶ / ۷۷–۱۹۷۹) نام داشت، بعداً اظهار داشت سال تولد وی ۱۹۱۲ است. اما نکرومه خودش نوشت که وی در ۲۱ سپتامبر ۱۹۰۹ متولد شد. نیانیبا، که از خانواده آگونا است، وقتی با پدر قوام ازدواج کرد یک ماهی فروش و خرده فروش بود.[۸]هشت روز پس از تولد، پدرش او را به نام فرانسیس نویا-کوفی به نام یکی از اقوامش نامگذاری کرد.[۹] اما بعداً والدینش او را به نام فرانسیس قوام نگولوما نامیدند.[۱۰]

نکرومه در سال ۱۹۳۰ گواهینامه معلمی خود را از کالج پرنس ولز در آچیموتا دریافت کرد. در سال بعد در دبستان کاتولیک رومی در المینا پست تدریس به او داده شد.[۱۱] پس از یک سال که در آنجا بود، به عنوان مدیر مدرسه در شهر آکسیم منصوب شد. در آکسیم، او وارد سیاست شد و انجمن ادبی نزیما را تأسیس کرد. در سال ۱۹۳۳، او به سمت یک معلم در حوزه علمیه کاتولیک در امیسانو منصوب شد.[۱۲] اگرچه زندگی در آنجا سخت بود، اما او این کار را پسندید، و فکر کرد که یک عضو کلیسای انجمن عیسی شود. نکرومه سخنرانی روزنامه‌نگار و رئیس‌جمهور آینده نیجریه نمدی آزیکیوه را زمانی که او در اچیموتا دانشجو بود شنیده بود. این دو نفر با هم ملاقات کردند و نفوذ آزیکیوه باعث افزایش علاقه نکرومه به ناسیونالیسم سیاه شد.[۱۳] معلم جوان تصمیم گرفت که تحصیلات خود را ادامه دهد.[۱۴] Azikiwe آزیکیوه در دانشگاه لینکلن، یک کالج سیاه پوستان در شهرستان چستر، پنسیلوانیا، در غرب فیلادلفیا تحصیل کرده بود. او به نکرومه توصیه کرد که در آنجا ثبت نام کند.[۱۵] نکرومه، که در آزمون ورودی دانشگاه لندن قبول نشده بود، بودجه ای را برای سفر و تحصیلات خود از بستگان بدست آورد. او از طریق انگلیس سفر کرد و در آنجا از حمله ایتالیا به اتیوپی، یکی از معدود ملتهای مستقل آفریقایی، باخبر و خشمگین شد. او در اکتبر ۱۹۳۵ وارد ایالات متحده شد. [۱۶]

چهره قوام نکرومه بر روی تمبر پستی شوروی
قوام نکرومه

ایالات متحده[ویرایش]

به گفته جان هنریک کلارک، تاریخ‌نگار، در مقاله‌اش در مورد اقامت نکرومه در آمریکا، «ده سالی که او در ایالات متحده گذراند تأثیر ماندگاری بر بقیه عمر او خواهد داشت.»[۱۷] نکرومه خواستار ورود به دانشگاه لینکلن مدتی قبل از شروع تحصیل در آنجا بود. در تاریخ ۱ مارس ۱۹۳۵، وی نامه‌ای را به دانشگاه ارسال کرد مبنی بر اینکه درخواست وی بیش از یک سال در انتظار مانده‌است. در اکتبر ۱۹۳۵ وقتی او به نیویورک رسید، به پنسیلوانیا رفت، و با وجود آنکه کمبود بودجه داشت، برای یک نیمسال تحصیلی در آنجا ثبت نام کرد.[۱۸] وی به زودی بورسیه تحصیلی خود را که هزینه تحصیل وی در لینکلن را تأمین می‌کرد، به دست آورد. وی در طول مدت حضور در ایالات متحده کمبود بودجه داشت. وی برای تأمین هزینه‌های زندگی خود در مشاغل کم‌اهمیت، از جمله ظرفشویی کار می‌کرد. روزهای یکشنبه، وی به کلیساهای پرسپیترین سیاهان در فیلادلفیا و نیویورک می‌رفت.

نکرومه در سال ۱۹۳۹ تحصیلات لیسانس خود را در رشته اقتصاد و جامعه‌شناسی به پایان رساند. سپس دانشگاه لینکلن وی را به عنوان استادیار فلسفه منصوب کرد. وی همچنین دعوت‌نامه‌هایی برای سخنران مهمان از کلیساهای پروتستان در فیلادلفیا و نیویورک دریافت کرد.[۱۹] در سال ۱۹۳۹، نکرومه در قسمت تربیت کشیشان در لینکلن و در دانشگاه آیوی لیگ پنسیلوانیا در فیلادلفیا ثبت نام کرد و در سال ۱۹۴۲، وی درانجمن برادری فی بتا سیگما در دانشگاه لینکلن وارد شد.[۲۰] نکرومه در سال ۱۹۴۲ از لینکلن، و به عنوان دانشجوی برتر دوره، لیسانس الهیات گرفت. وی سال بعد وی موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد در فلسفه و کارشناسی ارشد در آموزش شد.[۲۱] نکرومه در مدتی که در دانشگاه پنسیلوانیا بود، با ویلیام اورت ولمرز زبان‌شناس کار می‌کرد و مطالب گفتاری را فراهم می‌کرد که پایه و اساس اولین دستور زبان توصیفی گویش مادری او از زبان اکانی را تشکیل داد. [۲۲]

نکرومه تابستان را در هارلم، یک محل زندگی، اندیشه و فرهنگ سیاه‌پوستان گذراند. او به سختی در شهر ننیویورک مسکن و کار پیدا کرد و خود را درگیر جامعه کرد. [۲۳] او شب‌ها را به گوش دادن و گفتگو با مردم کوچه و خیابان گذراند و به گفته کلارک، قوام نکرومه سالهای حضورش در آمریکا را تعریف کرد؛ «این شب‌ها بخش مهمی از آموزش آمریکایی قوام نکرومه بود. او به دانشگاهی می‌رفت - دانشگاه خیابان هارلم. این زمان معمولی نبود و این سخنرانان خیابانی مردمی معمولی نبودند ».[۲۴] نکرومه یک دانشجوی فعال بود. او گروهی از دانشجویان آفریقایی خارج از کشور را در پنسیلوانیا سازماندهی کرد و انجمن دانشجویان آفریقایی آمریکا و کانادا را تأسیس کرد که خود نیز مدیران شد. برخی از اعضای این انجمن این تصور را داشتند که این گروه باید به دنبال این باشد که هر مستعمره به تنهایی استقلال خود را به دست آورد. نکرومه اما بر استراتژی پان‌آفریقایی پا می‌فشرد.[۲۵] نکرومه نقش مهمی در کنفرانس پان آفریقایی در نیویورک در سال ۱۹۴۴ ایفا کرد. در آنجا از ایالات متحده خواست در پایان جنگ جهانی دوم، به توسعه و آزاد شدن آفریقا کمک کند.[۲۶]

معلم قدیمی او آگری در سال ۱۹۲۹ در ایالات متحده درگذشت و در ۱۹۴۲ نکرومه نمازهای سنتی برای آگری را در کنار مزارش اقامه کرد. این منجر به وقفه ای بین او و لینکلن شد، هرچند که پس از برجسته شدن در ساحل طلا، در سال ۱۹۵۱ بازگشت و درجه افتخاری را پذیرفت.[۲۷]

نکرومه کتاب‌هایی در مورد سیاست و الهیات خواند و مباحث فلسفه را خصوصی به دانشجویان دیگر می‌آموخت. در ۱۹۴۳ نکرومه با مارکسیست ترینیدادی سی. ال. آر. جیمز، مهاجر روسی رایا دانایفسکایا و گریس لی بوگز آمریکایی-چینی، که همه آنها عضو یک گروه فکری مارکسیستی آمریکایی بودند آشنا شد. نکرومه بعداً به جیمز بیشتر پرداخت و نحوه عملکرد یک جنبش زیرزمینی را به او آموخت.

لندن[ویرایش]

خانه شماره ۶۰خیابان برگلی در منطقه کنتیش لندن، جایی که نکرومه بین سالهای ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۷ زندگی می‌کرد.

نکرومه در ماه مه ۱۹۴۵ به لندن بازگشت و در مدرسه اقتصاد لندن برای دکترا در رشته انسان‌شناسی ثبت نام کرد. او پس از یک ترم انصراف داد و سال بعد در کالج دانشگاهی لندن ثبت نام کرد با این نیت که پایان‌نامه‌ای در مورد «دانش و پوزیتیویسم منطقی» بنویسد. سر پرست او، آلفرد جی آیر، نکرومه را به عنوان یک "فیلسوف درجه یک" نمی‌دانست و گفت: "من او را دوست داشتم و از صحبت کردن با او لذت م بردم، اما به نظر نمی‌رسید او ذهن تحلیلی داشته باشد. او خیلی سریع پاسخ می‌خواست. فکر کنم شاید بخشی از مشکل این بود که او خیلی روی پایان‌نامه خود تمرکز نمی‌کرد. این راهی برای استفاده از زمان بود تا اینکه فرصت بازگشت به غنا برای او فراهم شد. بالاخره نکرومه در رشته حقوق در مدرسه حقوق سیتی ثبت نام کرد اما آنرا به پایان نبرد.[۲۸]

نکرومه وقت خود را صرف سازماندهی سیاسی کرد. او و پادمور از جمله سازمان دهندگان اصلی و پشتیبانان پنجمین کنگره پان‌آفریقایی درشهر منچستر انگلستان (۱۵–۱۹ اکتبر ۱۹۴۵) بودند.[[۲۹] این کنگره راهبردی برای جانشینی استعمار با سوسیالیسم آفریقایی تدوین کرد. آنها برای رسیدن به ایالات متحده آفریقای فدرال، با سازمان‌های منطقه‌ای به هم پیوسته، که از طریق ایالت. های جداگانه با حاکمیت محدود اداره می‌شود، توافق کردند.[۳۰] آنها برنامه‌ریزی کردند که فرهنگ جدید آفریقایی را بدون قبیله‌گرایی، دموکراتیک در یک سیستم سوسیالیستی، ترکیب جنبه‌های سنتی با تفکر مدرن دنبال کنند و در صورت امکان، این امر با ابزارهای غیرخشونت‌آمیز محقق شود. [۳۱]

در میان کسانی که در کنگره شرکت کردند دابلیو. ئی. بی. دیو بویس و همچنین برخی از کسانی که بعداً نقش رهبری را در هدایت کشورهای خود به سمت استقلال بر عهده گرفتند، بودند. از جمله این افراد هستینگز باندا از نیاسالند (که بعدا به مالاوی تبدیل شد)، جومو کنیاتا از کنیا و اوبافمی آولوو از نیجریه بود.

این کنگره به دنبال ایجاد فعالیت آفریقایی مستمر در بریتانیا از طریق دبیرخانه ملی آفریقای غربی (WANS) بود تا در جهت استعمارزدایی آفریقا تلاش کند. نکرومه منشی WANS شد. نکرومه علاوه بر سازماندهی آفریقایی‌ها برای به دست آوردن آزادی ملت‌هایشان، همچنین به دنبال کمک به بسیاری از دریانوردان آفریقای غربی بود که در پایان جنگ در لندن گیر افتاده بودند، و یک انجمن کارگران رنگین پوست را برای توانمندسازی و حمایت از آنها تأسیس کرد.[۳۲] وزارت امور خارجه ایالات متحده و ام‌آی۵ نکرومه و WANS را با سوءظن ارتباط با کمونیسم زیر نظارت و تحقیق قرار داد. [۳۳]

بازگشت به ساحل طلا[ویرایش]

کنوانسیون ساحل طلای متحد[ویرایش]

قوام نکرومه بر روی جلد مجله تایمز ، ۹ فوریه ۱۹۵۳

در سال ۱۹۴۶ قانون اساسی ساحل طلایی برای اولین بار به آفریقایی‌ها در شورای قانونگذاری اکثریت داد. و این به عنوان یک گام بزرگ به سمت خودگردانی تلقی می‌شد. ترتیب جدید اولین حزب سیاسی واقعی درآن مستعمره را در اوت ۱۹۴۷به‌وجود آورد: کنوانسیون ساحل طلایی متحد (UGCC).[۳۴] کنوانسیون دنبال آن بود که یک حکومت خودگران هر چه سریعتر ایجاد شود. از آنجایی که اعضای اصلی همگی افراد حرفه‌ای موفقی بودند، باید به کسی پول می‌دادند تا حزب را اداره کند و انتخاب آنها به پیشنهاد آکو ادجی بر عهده نکرومه افتاد. نکرومه در این تردید کرد زیرا که می دید که UGCC توسط منافع محافظه کار کنترل می‌شود، اما ازطرفی هم می‌دید که پست جدید فرصت‌های سیاسی زیادی به او می‌دهد، لذا آنرا پذیرفت. پس از اینکه توسط مقامات بریتانیایی در مورد وابستگی‌های کمونیستی‌اش مورد بازجویی قرار گرفت، نکرومه در نوامبر 1947 در لیورپول سوار بر کشتی MV Accra به سمت وطنش حرکت کرد. [۳۵] [۳۶]

پس از توقف‌های کوتاهی در سیرالئون، لیبریا و ساحل عاج، نکرومه به ساحل طلا رسید. او پس از یک اقامت کوتاه و ملاقات مجدد با مادرش در تارکوا، در ۲۹ دسامبر ۱۹۴۷ در مقر حزب در سالتپوند شروع به کار کرد و در آنجا در سمت دبیرکل ادامه داد. [۳۷] نکرومه به سرعت طرح‌هایی را برای ایجاد شعبه‌های UGCC در سراسر مستعمره و اعتصابات در صورت لزوم برای دستیابی به اهداف سیاسی ارائه کرد. این موضع فعال، درکمیته حاکمیت حزب که توسط جی بی دانکوا رهبری می‌شد، ایجاد دودستگی کرد. نکرومه توری را برای به دست آوردن کمک‌های مالی برای UGCC و ایجاد شعبه‌های جدید آن آغاز کرد.[۳۸]

حزب کنوانسیون مردم[ویرایش]

خروس قرمز، "به جلو، هرگز به عقب": آرم و شعار حزب کنوانسیون مردم

از آوریل ۱۹۴۹، فشار قابل توجهی بر نکرومه از طرف هوادارانش برای ترک UGCC و تشکیل حزب خود وجود داشت. [۳۹] در ۱۲ ژوئن ۱۹۴۹، او تشکیل حزب کنوانسیون مردم (CPP) را اعلام کرد که به گفته نکرومه، کلمه «کنوانسیون» برای بردن توده‌ها با خود انتخاب شد. [۴۰]

تلاش‌هایی برای بهبود مشکلات حزب صورت گرفت. در یکی از جلسات ژوئیه، با بازگرداندن نکرومه به عنوان دبیر و انحلال CPP موافقت شد. اما طرفداران نکرومه موافق نبودند و او را متقاعد کردند که این پیشنهاد را رد کند و در رهبری آنها بماند.[۴۱]

استقلال غنا[ویرایش]

پرچم قدیمی و مستعمره‌ای غنا، نماد برتری امپراتوری بریتانیا
پرچم جدید غنا، ایجاد شده توسط نکرومه، نماد ملی‌گرایی آفریقایی و فراوانی

غنا در ۶ مارس ۱۹۵۷ مستقل شد. به عنوان اولین مستعمره آفریقایی بریتانیا که استقلال اکثریت حکومت را به دست آورد، جشن‌ها یی در آکرا به این مناسبت برگزار شد که توجه جهانیان را به خود جلب کرد. بیش از ۱۰۰ خبرنگار و عکاس این رویدادها را پوشش دادند.[۴۲] رئیس‌جمهور ایالات متحده، دوایت آیزنهاور، تبریکات خود را فرستاد و معاون او، ریچارد نیکسون، به نمایندگی از ایالات متحده در این رویداد شرکت کرد.[۴۳]

هیئت شوروی از نکرومه خواست هر چه زودتر از مسکو دیدن کند. رالف بانچ، دانشمند علوم سیاسی، یک آمریکایی آفریقایی‌تبار، از جانب سازمان ملل در آنجا حضور داشت، همچنین دوشس کنت نماینده ملکه الیزابت بود. پیشنهادهای کمک از سراسر جهان سرازیر شد. حتی بدون آنها، با قیمت بالای کاکائو و پتانسیل توسعه منابع جدیدِ، کشور مرفه به نظر می‌رسید،[۴۴]

پرچم غنا که توسط تهودوشا کو طراحی شده‌است، پرچم سبز-زرد-قرمز شیر یهودا اتیوپی را وارونه کرده و یک ستاره سیاه را جایگزین شیر می‌کند. قرمز نماد خونریزی است. رنگ سبز به معنای زیبایی، کشاورزی و فراوانی است. زرد نشان دهنده ثروت معدنی است. و ستاره سیاه نشان دهنده آزادی آفریقایی است.[۴۵] نشان جدید کشور، طراحی شده توسط آمون کوتی، شامل عقاب، یک شیر، یک صلیب سنت جورج و یک ستاره سیاه، با تزئینات طلا می‌باشد. فیلیپ گبهو ساخت سرود ملی جدید، «خداوند به وطن ما غنا برکت دهد» را بر عهده گرفت.[۴۶]

به عنوان یادبودی برای ملت جدید، نکرومه میدان ستاره سیاه را در نزدیکی قلعه اوسو در منطقه ساحلی اوسو، در حومه پایتخت، آکرا، افتتاح کرد. [۴۷] این میدان برای نمادهای ملی و راهپیمایی‌های توده‌ای میهن‌پرستانه استفاده می‌شود. [۴۸]

تحت رهبری نکرومه، غنا برخی از سیاست‌ها و شیوه‌های سوسیال دمکراتیک را اتخاذ کرد. نکرومه یک سیستم رفاهی ایجاد کرد، برنامه‌های اجتماعی مختلفی را آغاز کرد و چندین مدرسه تأسیس کرد.[۴۹]

رهبر غنا (۱۹۶۶–۱۹۵۵)[ویرایش]

تحولات سیاسی و انتخابات ریاست جمهوری[ویرایش]

سکه ۲۵ پسوا (Ȼ۰٫۲۵) که تصویر نکرومه را دارد و بر روی ان نوشته‌است: Civitatis Ghanensis Conditor (بنیانگذار دولت غنا)

نکرومه فقط یک ماه عسل کوتاه داشت قبل از اینکه در میان مردمش ناآرامی ایجاد شود. دولت ارتش را به استان ولتا فرستاد تا ناآرامی‌ها را در پی یک همه‌پرسی مورد مناقشه در مورد عضویت در کشور جدید فرونشاند.[۵۰] یک اعتصاب جدی رانندگان اتوبوس در آکرا درگرفت که ناشی از نارضایتی مردم گا بود که معتقد بودند با اعضای سایر قبایل در ارتقای مقام در کارهای دولتی رفتار ترجیحی می‌شود و این منجر به شورش‌هایی در آنجا در ماه اوت شد.[۵۱] پاسخ نکرومه سرکوب جنبش‌های محلی توسط قانون اجتناب از تبعیض (۶ دسامبر ۱۹۵۷) بود که احزاب سیاسی منطقه‌ای یا قبیله‌ای را ممنوع می‌کرد. ضربه دیگری به قبیله‌گرایی در آشانتی اتفاق افتاد، که نکرومه و حزب کنوانسیون اکثر روسای محلی را که از حامیان حزب نبودند خلع کردند. [۵۲]

منابع[ویرایش]

  1. Kwame Nkrumah: Non-Violence of Mahatma Gandhi in Ghana
  2. Man in the News; An African Enigma; Kwame Nkrumah
  3. Kwame Nkrumah's Politico-cultural Thought and Policies
  4. Kwame Nkrumah Memorial Day: Dr Kwame Nkrumah 'A son of the soil'
  5. Biography of Ghana’s first President, Dr Kwame Nkrumah
  6. Kwame Nkrumah
  7. Farewell to all that
  8. Kwame Nkrumah
  9. Introduction
  10. From Ngolomah To Nkrumah
  11. Biography of Ghana’s first President, Dr Kwame Nkrumah
  12. Kwame Nkrumah: An Intellectual Biography
  13. Azikiwe, Nnamdi
  14. WOMEN, TRUE FIGHTERS OF FREEDOM
  15. Rahman, Ahmad A. (2007). The Regime Change of Kwame Nkrumah. doi:10.1057/9780230603486. ISBN 978-1-349-52903-2.
  16. Kwame Nkrumah: Ghana’s first president and a revered panafrican
  17. Kwame Nkrumah: His Years in America
  18. Kwame Nkrumah: An Intellectual Biography
  19. Kwame Nkrumah
  20. Kwame Nkrumah, His Afro-American Network and the Pursuit of an African Personality an African Personality
  21. Kwame Nkrumah at Penn
  22. A Descriptive Grammar of Fanti
  23. US Speaker Nancy Pelosi & members of Congressional Black Caucus lays wreath at Kwame Nkrumah Mausoleum and Memorial Park
  24. Kwame Nkrumah: His Years in America
  25. KWAME NKRUMAH’S QUEST FOR PAN AFRICANISM: FROM INDEPENDENCELEADER TO DEPOSED DESPOT
  26. Pan-Africanism : An Ideology of Development
  27. Ebenezer Obiri Addo, Kwame Nkrumah: a case study of religion and politics in Ghana.
  28. Subjects: Black Intellectuals and the Development of Colonial Studies in Britain
  29. [Political Thought]
  30. [the Nation-State and Global Society]
  31. [Foreign Policy at Independence and Implications for the 1966 Coup D’état]
  32. [Nkrumah's Contribution to Pan-African Agency]
  33. [Strategy of Decolonization : Originality and Classicism]
  34. Happy Founders Day
  35. Historical Dictionary of Ghana
  36. Ghana Famous people
  37. Man in the news
  38. Kwame Nkrumah
  39. Kwame Nkrumah: Non-Violence of Mahatma Gandhi in Ghana
  40. Convention Peoples’ Party
  41. Kwame Nkrumah: A Case Study of Religion and Politics in Ghana
  42. Was the Gold Coast ‘decolonised’ or did Ghana win its independence?
  43. The Ideological Scramble for Africa
  44. REBUILDING THE FREEDOM WALLS OF GHANA: NKRUMAH'S BLUEPRINT FOR A UNITED CPP IS THE KEY
  45. Who was the woman behind Ghana's Flag?
  46. Philip Gbeho, The Composer Of The Ghana National Anthem
  47. Architecture in global socialism : Eastern Europe, West Africa, and the Middle East in the Cold War
  48. Black Star Square
  49. Kwame Nkrumahpresident of Ghana
  50. Trans Volta Togoland and the refuseniks of the union with Ghana
  51. Strikes in Ghana, 1961
  52. Nkrumah and the Opposition, 1954–1957