علی عبده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
علی عبده
آلن مورگان
AliAbdo.jpg
اطلاعات شخص
زاده علی عبده
۱۳۰۳
بروجرد، استان لرستان، ایران
درگذشت ۱۳۵۸
نیویورک، آمریکا
شهروند ایرانی-آمریکایی
فرزندان ۵
تخصص مشت‌زن
مدیر ورزشی
خدمات نظامی
وفاداری ایالات متحده آمریکا
خدمت/شاخه ارتش ایالات متحده آمریکا
سال‌های خدمت ۱۹۵۳ تا ۱۹۵۵
یگان رئیس امور ورزش ارتش ایالات متحده آمریکا در واشینگتن

علی عبدُه یا عبدو (۱۳۰۳[۱] در بروجرد - ۱۳۵۸ در ایالات متحده آمریکا[۲]) ،‏[۲] مشت‌زن و مدیر ورزشی اهل ایران است. وی بیشتر به خاطر بنیانگذاری باشگاه ورزشی پرسپولیس مشهور است. او مدتی نیز رئیس فدراسیون بوکس ایران بوده‌است.[۱]
او به غیر از تابعیت ایرانی شهروند ایالات متحده آمریکا نیز بود و دارای گذرنامه آمریکایی با نام آلن مورگان (به انگلیسی: Alan Morgan) بود.

زندگی[ویرایش]

علی محمد عبده در خانواده‌ای مذهبی در بروجرد به دنیا آمد و فرزند شیخ محمد عبده بروجردی، نخستین دادستان دوران رضاشاه پهلوی بود. او ۳ برادر به نام‌های جلال، مهدی و حسین داشت. جلال، برادر بزرگ او، نماینده ایران در سازمان ملل متحد بود. در سال ۱۳۳۶ با هما مهاجرین ازدواج کرد.[۳] یکی از فرزندان او به نام رضا عبده کارگردان نمایش و نمایش‌نامه‌نویس بود. پسر دیگر او سالار عبده که نویسنده و استاد نویسندگی خلاق در سیتی کالج نیویورک است.[۴] او دختری به نام نگار (زاده ۱۳۵۲) دارد؛ و پسری بنام علی (زاده ۱۳۵۷)دارد. فرزندان عبده تاکنون اقدامی برای بازپس‌گیری اموال مصادره‌شده پدرشان در ایران نکرده‌اند.[۱] عبده در سال ۱۳۵۸، در حالی که در جکوزی بود بر اثر سکته درگذشت.[۱]

در آمریکا[ویرایش]

عبده یک مشت‌زن حرفه‌ای بود. او در سال‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۵۲ در دو وزن مختلف قهرمان بوکس واشینگتن شد. او میان سال‌های ۱۹۵۳ تا ۱۹۵۵ رئیس امور ورزش ارتش ایالات متحده آمریکا در واشینگتن بود. او سپس رئیس فدراسیون والیبال واشینگتن نیز شد. کار تا آنجا پیش رفت که می‌گفتند او در ارتش آمریکا در جنگ ویتنام هم شرکت کرده‌است.[۲]

بازگشت به ایران[ویرایش]

عبده پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به ایران بازگشت و شرکت سهامی سی‌آرسی را در سال ۱۳۳۵ بنیانگذاری کرد. فاطمه پهلوی و محمد خاتمی نیز دیگر سهامداران عمده این شرکت بودند.

آذر ابتهاج، نماینده مجلس شورای ملی به دلیل اختلاف با او بر سر بولینگ عبده به جان او سوءقصد می‌کند. او دو نفر را اجیر می‌کند تا با چاقو به او حمله‌ور شوند. آن دو نفر در خیابان مفتح امروزی او را مضروب می‌کنند. افرادی عبده را به بیمارستان هشترودی می‌رسانند تا او از مرگ نجات یابد. یکی از ضاربان نیز دستگیر می‌شود.[۲]

ویژگی‌های اخلاقی و روابط با دیگران[ویرایش]

او فردی «لوطی‌صفت» و «پهلوان‌منش» بوده‌است.[۲] جواد الله‌وردی نقل می‌کند که او یک بار سرایدار باشگاه پرسپولیس (محمود رشتی سلمانی) که به بیماری روماتیسم قلبی مبتلا بود، را با هزینه شخصی خود برای درمان به انگلستان فرستاده‌است و به بازیکنانی که ازدواج می‌کرده‌اند هدیه می‌داده‌است.[۲][۵] ماجرای سیلی زدن او به صفر ایرانپاک به خاطر عکس انداختن با یک هنرپیشه زن نیز نقل شده‌است.[۲][۵]

عبده و پرویز خسروانی، مدیرعامل باشگاه تاج همواره رقابت شدید داشتند.[۶] او با محمود خیامی و محمد خاتمی نیز رابطه نزدیکی داشت. پس از مرگ خاتمی در سال ۱۳۵۲، او با فاطمه پهلوی اختلاف مالی پیدا کرد. در سال ۱۳۵۶، بولینگ عبده آتش گرفت و بیمه همه خسارت را به فاطمه پهلوی پرداخت.[۷] عبده با آذر ابتهاج که صاحب بولینگ معروف ونک بود نیز اختلاف داشت. عبده موفق شد با زیرکی و با استفاده از روابط شخصی بولینگ آذر ابتهاج را تعطیل کند.[۸]

منابع[ویرایش]

یادکرد منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ حدادپور. «ظهور و سقوط سلطنت مدیران در پرسپولیس». 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ربیعه. «شناختنامه علی عبده، روزنامه اعتماد». 
  3. «کاش همه باشگاه پرسپولیس می‌سوخت». ایسنا. ۱۱ بهمن ۱۳۹۴. 
  4. «علی عبده (Ali Abdoh)». ۱۲ بهمن ۱۳۹۲. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ حدادپور. «این فوتبال سیلی علی عبده را می‌خواهد». 
  6. ظهور و سقوط سلطنت پهلوی جلد دوم. صفحه ۴۵۳. 
  7. ناصری. «ظهور آبی و قرمز در تاریکخانه سیاست». 
  8. ظهور و سقوط سلطنت پهلوی جلد دوم. صفحه ۲۳۸. 

فهرست منابع[ویرایش]

پیشین:
-
مدیر باشگاه پرسپولیس
دی ۱۳۴۲–۱۳۵۲
پسین:
ایران مصطفی مکری