روبیکا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
روبیکا
Rubika logo.png
توسعه‌دهنده(ها)توسکا
انتشار ابتداییاسفند ۱۳۹۶
گونهنرم‌افزار ارتباطی
وبگاه

روبیکا برنامه موبایل ارتباطی ایرانی است که توسط توسکا وابسته به وزارت اطلاعات دولت جمهوری اسلامی ساخته شده‌است.[۱]

در سال ۱۴۰۰ و به دلیل استفاده غیرمجاز داده‌های شخصی کاربران، سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر مجوز فعالیت آن را باطل کرد.[۲][۳][۴][۵] این نرم‌افزار در مرداد ۱۴۰۰ به‌دلیل ساخته‌شدن حساب‌های جعلی در چندین سرویس از جمله پلی استور حذف شد.[۶] همچنین در آبان ۱۴۰۱، سپر دفاعی گوگل پلی روبیکا را به عنوان بدافزار جاسوسی شناسایی کرد.[۷]

در دی ماه سال ۱۳۹۸، محمدجواد آذری جهرمی وزیر وقت ارتباطات جمهوری اسلامی ایران خبر از پیوستن خود به روبینو داد و گفت: «از امروز، شخصاً فعالیتم را در سکوی ایرانی روبینو آغاز کردم و امیدوارم جهانی شود.» او در ادامه تأکید کرد: «ظرفیت حضور در سکوهای بین‌المللی را از دست نمی‌دهیم.»[۸]

ستاره‌های دو تیم استقلال و پرسپولیس مانند سید جلال حسینی، امید عالیشاه، وریا غفوری و مهدی قایدی در جریان دربی ۹۴ پایتخت، در روبینو صفحات شخصی ایجاد کردند. البته برخی از این بازیکنان بعدها گفتند که در روبینو فعالیتی ندارند و اکانت‌های آنها فیک است.[۹][۱۰]

پیش‌زمینه

در ۲۶ مهر ۱۳۹۶، صدا و سیما از طریق یک مناقصه (که به گفته برخی از فعالان حوزه تبلیغات، دربارهٔ آن هیچ اطلاع‌رسانی اتفاق نیفتاده بود) تمامی تبلیغات خدمات ارزش افزوده (VAS) و شرکت‌های حوزه صنعت پرداخت خود را با رقمی چند صد میلیاردی به شرکتی به نام توسکا داد. در حقیقت این شرکت به واسطه همان مناقصه، پیمانکار تبلیغات سازمان صداوسیما در این حوزه شد.[۱۱] پس از انعقاد قرارداد میان توسکا و صداوسیما، این شرکت، اپلیکیشن روبیکا را با عنوان رسانه اول یا در حقیقت یک VOD معرفی کرد و از ایام نوروز ۱۳۹۷ مهم‌ترین باکس‌های تبلیغاتی فضای دیجیتال خود را به آن اختصاص داد.[۱۲]

مدیران روبیکا سرمایه‌گذار اصلی این شرکت را همراه اول اعلام کرده‌اند،[۱۳] این در حالی است که پیگیری نام مجموعه‌های سهامدار این شرکت در نهایت ما را به «هلدینگ تدبیر» و ستاد اجرایی فرمان امام می‌رساند؛ نهادی که زیر نظر بیت رهبری فعالیت می‌کند.[۱۴]

بازتاب‌ها

روزنامه خراسان در نقدی به وجود آزادی بی نظارت در روبیکا اعتراض کرد.[۱۵][۱۶]

حواشی

نقض حریم خصوصی

پس از ادعای برخی از بازیکنان پرسپولیس مبنی بر ساخت حساب جعلی به نام آنها در روبینو، افشا شد که در روبینو حساب‌های جعلی زیادی به نام افراد معروف و غیر معروف وجود دارند که از روی حساب اینستاگرام آنها برداشته شده‌است. حتی برخی از این اکانت‌های فیک تیک آبی داشتند.[۹] در این میان حتی اکانت‌های فیک افرادی چون رضا پهلوی نیز در روبینو یافت شد.[۱۷]

در نهایت این برنامه به جای توضیح دربارهٔ رفتار غیراخلاقی خود گفت: «این اتفاق در اینستاگرام هم نمونه دارد و همواره افرادی اقدام به ایجاد حساب جعلی با استفاده از پست‌های افراد حقیقی می‌کنند. صفحات ایجادشدهٔ مذکور، به‌صورت پابلیک و عمومی هستند و صفحهٔ خصوصی (یا پرایوت) ساخته نشده‌است که از نام افراد سوءاستفاده شود! بااین‌حال این اشخاص هم می‌توانند طی تماس با پشتیبانی روبیکا، برای صفحهٔ خود احراز هویت انجام بدهند تا کنترل حساب را در دست بگیرند یا آن را حذف کنند.»

در پی این تصمیم برنامه‌ریزی شده مجوز فعالیت این برنامه به دلیل تخلفات گسترده لغو شد. با شکایت شاکیان و گزارش کاربران به گوگل انتشار آن از مارکت‌های ایرانی و پلی استور از از دسترس خارج شد.[۶]

بعدها و در آبان ۱۴۰۱ این برنامه از سوی گوگل پلی به عنوان بدافزار جاسوسی سایبری شناخته و به کاربران آن هشدار امنیتی علیه بدافزار داده شد.[۱۸] روبیکا در واکنش به این اقدام بیانیه‌ای را منتشر کرد. در این بیانیه روبیکا مدعی آمار «۵۰ میلیون نصب فعال»، «۳۵ میلیون کاربر فعال» و «ارسال بیش از ۵۰۰ میلیون پیام یکتا در روز» شد و همچنین احتمال وجود «انگیزه‌های سیاسی» در پس این اقدام را داد. این اپلیکیشن همچنین در توییتی به زبان انگلیسی از گوگل خواست تا برای اثبات بدافزار بودن این اپلیکیشن مستنداتی را ارائه کند.[۱۹][۲۰][۲۱] وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز در بیانیه‌ای این اقدام گوگل را ‌«سیاسی» خواند و از تشکیل کارگروهی برای بررسی دقیق ادعای گوگل خبر داد.[۲۲]

منابع

  1. «چرا رئیس صداوسیما از توسکا حساب می‌برد؟». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۰.
  2. «روبیکا چیست؟ + از تخلفات محرز تا باطل شدن مجوز صوت و تصویر Rubika». ایمنا. ۲۶ مرداد ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲.
  3. «واکنش روبیکا به ابطال مجوز / از ساترا مجوز نگرفته‌ایم که باطل شود!». تجارت‌نیوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۰.
  4. «مجوز فعالیت روبیکا باطل شد». ایمنا. ۲۰۲۱-۰۸-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۰.
  5. «پلیس فتا می‌گوید تخلفات نرم‌افزار ایرانی روبیکا را پیگیری می‌کند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۰.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ مختاری، فاطمه (۲۸ مرداد ۱۴۰۰). «اپلیکیشن روبیکا از گوگل پلی حذف شد». زومیت. دریافت‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲.
  7. ارغوان، علی (۲۰۲۲-۱۰-۲۸). «سپر دفاعی گوگل پلی روبیکا را بدافزار شناسایی کرد». فارنت. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۲۸.
  8. «وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات: شخصاً از امروز فعالیتم را در سکوی ایرانی «روبینو» آغاز کردم/ مقابل سانسور اینستاگرام می‌ایستیم». برنا. ۱۵ دی ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۹ دی ۱۳۹۹.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «ماجرای اکانت‌های بی‌صاحب در روبیکا چیست». زومیت. ۲۰۲۱-۰۸-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۱۶.
  10. «کارت قرمز کاربران به روبیکا». روزنامه دنیای اقتصاد. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۰.
  11. «روزنامه خراسان: انحصار توسکا پشت ماسک همراه اول». www.pishkhan.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۱۹.
  12. «روبیکا و چند پرسش از صداوسیما | پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز». انصاف نیوز. ۲۰۱۹-۰۳-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۱۹.
  13. «تقدیر همراه اول و ایرانسل از کاربران روبیکا». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۴-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۰.
  14. «حمایت حکومتی از روبیکا در برابر گوگل: وزارت ارتباطات بیانیه صادر کرد».
  15. «روزنامه خراسان: روبیکا هم‌چنان با کارهای مستهجن، و استفاده از بخت‌آزمایی در صداوسیما رونق دارد». خبرآنلاین. ۲۰۱۹-۰۸-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۰.
  16. «5انتقاد تند روزنامه اصولگرا از صداوسیما/با فسادهای"روبیکا" این 5ضربه را به فرهنگ ایرانی- اسلامی زدید». خبرآنلاین. ۲۰۱۹-۰۹-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۰.
  17. «آشفته بازار حریم خصوصی کاربران در فضای مجازی/ در ماجرای جعل اکانت‌ها و سوءاستفاده در روبیکا، چه قانونی از حق کاربر دفاع می‌کند؟ | خبرگزاری فارس». www.farsnews.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۱۶.
  18. «گوگل، روبیکا را یک بدافزار جاسوسی دانست». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۲۸.
  19. «بیانیه روبیکا: این حذف سیاسی است، ۳۵ میلیون کاربر فعال داریم!». حلقه وصل. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۲۹.
  20. «بیانیه روبیکا در خصوص اخطار گوگل به کاربران برای حذف روبیکا؛ احتمال وجود انگیزه‌های سیاسی!». تکراتو. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۲۹.
  21. «بیانیه روبیکا در خصوص پیام گوگل به کاربران روبیکا». اعتمادآنلاین. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۲۹.
  22. «بیانیه وزارت ارتباطات درباره محدودسازی برنامه‌های ایرانی از طرف گوگل». خبرآنلاین. ۲۰۲۲-۱۰-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۳۰.

پیوند به بیرون