بافت همبند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از بافت پیوندی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Connective tissue
Hist.Technik (2).jpg
Section of اپیدیدیم. Connective tissue (blue) is seen supporting the بافت پوششی (purple)
شناسه‌ها
اف‌ام‌اِی9640
واژگان کالبدشناسی

بافت پیوندی یا بافت همبند (به انگلیسی: Connective tissue) همان بافت پیوندی است که ازجمله کارهای آن حفاظت و پشتیبانی از بافت‌های دیگر است. به‌طور خلاصه، سلول‌های بدن به چهار نوع بافت پایه به نام‌های پوششی،[۱] پیوندی، ماهیچه ای و عصبی سازماندهی می‌شوند.[۲] فراوان‌ترین بافت در بدن انسان، بافت پیوندی است. غضروف‌ها، استخوانها و خون جزء بافت پیوندی محسوب می‌شوند. این بافت علاوه بر حفاظت و پشتیبانی از بافت‌های دیگر، باعث ارتباط ساختارهای بدن نیز می‌گردد. مشارکت در تبادل مواد غذایی و ترمیم بافتی از وظایف دیگر بافت پیوندی است.

انواع بافت پیوندی[ویرایش]

بافت پیوندی را می‌توان به سه نوع بافت تقسیم کرد که عبارتنداز:[۳]

  • بافت پیوندی سست[۴]
  • بافت عناصر خونی[۵]
  • بافت پیوندی نگهدارنده محکم[۶]

بافت پیوندی، نرم و انعطاف‌پذیر بوده و شامل میزان زیادی از ماده بین سلولی است. سلول‌های ماست سل، فیبروبلاست، چربی و اندوتلیال عروق خونی، جزو سلول‌های بافت همبند سست هستند.

بافت عناصر خونی، شامل سلول‌های خون، مغز استخوان و بافت لنفی است.

بافت پیوندی نگهدارنده محکم، شامل غضروف، استخوان و بافت پیوندی متراکم است.[۷] کلاژن به میزان زیادی در بافت همبند متراکم وجود دارد که در ساختمان تاندون (جهت اتصال عضله به استخوان) و همچنین رباط (جهت اتصال استخوان به استخوان) دیده می‌شود. بافت پیوندی متراکم، در بسیاری از ارگان‌ها و ساختارهای بدن مانند کلیه و قلب نیز به کار می‌رود، مثلاً با ایجاد لایه‌ای از این بافت، کپسولی را برای آنها ایجاد می‌کند.

اجزای بافت پیوندی[ویرایش]

بافت همبندی از دو قسمت مهم تشکیل می‌گردد که عبارتنداز:[۸]

  • سلول‌های پیوندی
  • ماتریکس خارج سلول بافتی[۹]

سلول‌های بافت پیوندی[ویرایش]

سلول‌های بافت پیوندی به صورت عمومی عبارتنداز:

ماتریکس(Matrix)[ویرایش]

ماتریکس از رشته ها(Fibers) و یک جزء نسبتاً بی‌شکل (ماده زمینه‌ای غلیظ) ساخته می‌شود (برخی از مؤلفان «ماتریکس» را فقط برای ماده غلیظ[۱۰] به کار می‌برند).[۱۱]

رشته‌های بافت پیوندی[ویرایش]

بافت پیوندی دارای سه نوع فیبر یا رشته‌است:

  • رشته های کلاژن (Collagenic fiber)
  • رشته های شبکه‌ای یا مشبک (Reticular fiber)
  • رشته های کشسان یا ارتجاعی (Elastic fiber).

رشته کلاژن(Collagenic fiber). این رشته که از پروتئینی به نام کلاژن ساخته می‌شود، در پوست، رباط‌ها، تاندون‌ها و بسیاری از ساختارهای دیگر بدن وجود دارد. کلاژن یک پروتئین سفت و غیر زنده بوده، اما در عین حال به میزان بسیار زیادی در بافت‌ها مشاهده می‌شوند.

رشته شبکه‌ای یا مشبک(Reticular fiber). این رشته‌ها بی‌نهایت لاغر هستند و یک شبکه قابل انعطاف را در ارگان‌های مربوطه جهت تغییراتی در شکل یا حجم ایجاد می‌کنند. رشته‌های شبکه‌ای یا رتیکولر را می‌توان در طحال، کبد، رحم و لایه عضلانی روده‌ای یافت.

رشته کشسان یا ارتجاعی(Elastic fiber). این رشته‌ها به علت انعطاف‌پذیر بودن، قابلیت کشش و برگشت به حالت اولیه را دارند. رشته‌های ارتجاعی در بسیاری ساختارهای بدن وجود دارند که به عنوان مثال می‌توان به شریان آئورت، ریه‌ها (شش ها) و پوست اشاره کرد.

رشته‌های کلاژن، رتیکولر و کشسان یک بافت فیبروز محسوب می‌شوند که وظیفه نگه داشتن سلول‌ها را در کنار هم برعهده دارند.

ماده زمینه‌ای غلیظ[ویرایش]

ماده زمینه‌ای از شبکه‌های هیدراته‌ای از پروتئین‌ها، بیشتر در ارتباط با کربوهیدرات‌ها (گلیکوپروتئین و پروتئوگلیکان)، فضاهای بزرگی که در آن شامل آب، نمک‌ها و مواد قابل انتشار است، ساخته می‌شود.[۱۲]

پانویس[ویرایش]

  1. Epithelial
  2. Carol Mattson Porth.Page 22
  3. Carol Mattson Porth.Page 18
  4. Loose connective tissue
  5. Hematopoietic tissue
  6. Strong supporting connective tissue
  7. Dense connective tissue
  8. Gray's Anatomy.page 58
  9. Extracellular matrix
  10. Ground substance
  11. Gray's Anatomy.Page 58
  12. Gray's Anatomy.Page 62

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • Carol Mattson Porth.Pathophysiology:concepts of altered health states.Publisher:Lippincott.Third Edition.ISBN 0-397-54723-4
  • Williams & Warwick/ Gray's Anatomy.THIRTY-SEVENTH EDITION.ISBN 0443041776