گنو ال‌جی‌پی‌ال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گنو ال‌جی‌پی‌ال
نویسنده بنیاد نرم‌افزارهای آزاد
نسخه ۳
منتشر کننده بنیاد نرم‌افزارهای آزاد
تاریخ انتشار ۲۹ ژوئیه ۲۰۰۷
سازگار با رهنمودهای نرم‌افزار آزاد دبیان بله
مورد تایید بنیاد نرم‌افزار‌های آزاد بله
مورد تایید پیشگامان متن‌باز بله
سازگار با جی‌پی‌ال بله
کپی‌لفت بله
پیوند از کد با مجوزی دیگر بله


پروانهٔ گنو اِل‌جی‌پی‌اِل یا پروانهٔ کمتر فراگیر همگانی گنو (به انگلیسی: GNU LGPL سرواژهٔ GNU Lesser General Public License)، یکی از پروانه‌های نرم‌افزارهای آزاد است[۱] که بنیاد نرم‌افزارهای آزاد آن را منتشر کرده است. این پروانه نوشته شده تا سازشی بین پروانهٔ سرسخت در کپی‌لفتِِ جی‌پی‌ال و پروانه‌های آسان‌گیری چون پروانهٔ بی‌اس‌دی و ام‌آی‌تی ایجاد کند.[۲]

این پروانه را نخستین بار ریچارد استالمن در سال ۱۹۹۱[۳] با همفکری حقوقی اِبِن موگلِن (به انگلیسی: Eben Moglen) نوشت.[۴] آخرین نسخهٔ ال‌جی‌پی‌ال نسخهٔ ۳ است[۵] که در ۲۹ ژوئیه سال ۲۰۰۷ منتشر شده است.[۶]

ال‌جی‌پی‌ال پروانه‌ای با کپی‌لفت ضعیف است[۷] بدین‌معنا که محدودیت کپی‌لفت را روی خود نرم‌افزار می‌گذارد، ولی نرم‌افزارهای دیگری که تنها به آن پیوند دارند مشمول این محدودیت نمی‌شوند. هرچند که محدودیت‌های دیگری روی این نرم‌افزارها باقی خواهد ماند.[۲] (در حالی که در مجوزی مثل جی‌پی‌ال اجازهٔ پیوندزدن به پروژه‌هایی که از مجوزهای ضعیف‌تری استفاده می‌کنند داده نشده[۷])

ال‌جی‌پی‌ال بیشتر برای کتابخانه‌های نرم‌افزاری به کار می‌رود[۸]، ولی برخی از نرم‌افزارهای مستقل نیز این مجوز را به کار می‌برند[۹]، که معروف‌ترین‌شان موزیلا فایرفاکس و اپن آفیس هستند.

بنیاد نرم‌افزارهای آزاد ال‌جی‌پی‌ال را پیشنهاد نمی‌کند[ویرایش]

بنیاد نرم‌افزارهای آزاد دو مجوز اصلی برای استفادهٔ در کتابخانه‌های نرم‌افزاری ارائه کرده است، یکی مجوز جی‌پی‌ال و دیگری ال‌جی‌پی‌ال. بزرگترین تفاوت این دو این است که میتوانید از کتابخانه ال‌جی‌پی‌ال در نرم‌افزارهای مالکیتی نیز استفاده کرد اما اگر کتابخانه تحت جی‌پی‌ال باشد تنها می‌توان در نرم‌افزارهای آزاد از آن بهره جست. اینکه از کدام مجوز برای یک کتابخانهٔ مشخص استفاده شود، به راهبردی که توسعه‌دهندگان برمی‌گزینند و به جزئیات شرایط موجود بستگی دارد. بنیاد نرم‌افزارهای آزاد مدعی است که استفاده از مجوز جی‌پی‌ال به جای ال‌جی‌پی‌ال باعث برتری‌دادن به برنامه نویسان نرم‌افزارهای آزاد می‌شود زیرا کتابخانه‌های حاصل از این کار تنها برای نرم‌افزارهای آزاد قابل استفاده خواهند بود و این می‌تواند نقطهٔ جبرانی برای برتری پول‌سازبودن نرم‌افزارهای مالکیتی باشد. با این وجود بنیاد اظهار می‌کند که در شرایط خاص ال‌جی‌پی‌ال می‌تواند بهترین گزینه باشد، برای نمونه در شرایطی که کتابخانه‌های جایگزینی برای کتابخانهٔ مورد نظر وجود داشته باشند، آنگاه استفاده از جی‌پی‌ال سودی برای گسترش نرم‌افزارهای آزاد نخواهد داشت زیرا توسعه‌دهندهٔ نرم‌افزار مالکیتی می‌تواند به استفاده از کتابخانه‌های جایگزین روی آورد و به همین علت بوده است که کتابخانه گنو سی با مجوز ال‌جی‌پی‌ال ارائه شده. در مقابل بنیاد توسعه‌دهندگان را تشویق می‌کند که کتابخانه‌هایی که دارای نقطهٔ قوت خاصی هستند را با مجوز جی‌پی‌ال منتشر کنند و نه ال‌جی‌پی‌ال و برای بدست آوردن محبوبیت بیشتر هدف بزرگتر (گسترش نرم‌افزارهای آزاد) را فراموش نکنند چراکه معتقد است این کار می‌تواند موجب افزایش محبوبیت کلی جنبش نرم‌افزار آزاد شود و شانس رقابت آن را با نرم‌افزارهای مالکیتی بالا ببرد.[۱۰]

تفاوت‌های جی‌پی‌ال و ال‌جی‌پی‌ال[ویرایش]

مهمترین تفاوت جی‌پی‌ال و ال‌جی‌پی‌ال این است که دومی می‌تواند به یک برنامه غیر (ال)جی‌پی‌ال که می‌تواند یک نرم‌افزار آزاد یا غیر آزاد باشد لینک شود (و در مورد کتابخانه‌ها 'استفاده شود'). بعد از آن این برنامه‌ی غیر (ال)جی‌پی‌ال اگر یک کار مشتق شده نباشد می‌تواند تحت هر شرط انتخابی توزیع شود. ولی اگر یک کار مشتق شده بود آن شرایط باید "اجازه هرگونه تغییر طبق نیاز مشتری و مهندسی معکوس جهت رفع اشکال این تغییرات" را بدهد، خواه آن کاری که از برنامه‌ی ال‌جی‌پی‌ال استفاده می‌کند یک کار مشتق شده باشد یا مشکل حقوقی نداشته باشد. باید در نظر داشت که متن: 'یک اثر که از کتابخانه استفاده می‌کند' و پاراگراف ٥ ال‌جی‌پی‌ال اعمال می‌شود.

یک برنامه که اشتقاقی از هیچ بخشی از کتابخانه ندارد؛ ولی با کامپایل یا لینک به آن برای استفاده از آن طراحی شده است این گونه نامیده می‌شود 'اثری که از کتابخانه استفاده می‌کند'. چنین اثری بخودی خود یک کار مشتق شده از کتابخانه نیست فلذا خارج از محدوده این مجوز قرار می‌گیرد

یک خصلت ال‌جی‌پی‌ال این است که هر کس می‌تواند هر بخش ال‌جی‌پی‌ال شده نرم‌افزار را به یک بخش جی‌پی‌ال شده از نرم‌افزار تبدیل کند (بخش ٣ مجوز). این خصلت هنگام استفاده مجدد مستقیم یک کد ال‌جی‌پی‌ال شده در یک کتابخانه یا برنامه جی‌پی‌ال شده، یا هنگامی که کسی بخواهد نسخه‌ای از کد را ایجاد کند که شرکتهای نرم‌افزاری نمی‌توانند در محصولات نرم‌افزاری غیر آزاد استفاده کنند، مفید است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «GNU Lesser General Public License». Free Software Foundation، 2011/09/20. بازبینی‌شده در 1 دی 1390. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «What is the LGPL?». Nokia Corporation. بازبینی‌شده در 1 دی 1390. 
  3. «GNU Lesser General Public License (LGPL) v2.1». Oracle and/or its affiliates. بازبینی‌شده در ۱ دی ۱۳۹۰. 
  4. «What license is used for OpenCores?». OpenCores.org. بازبینی‌شده در ۱ دی ۱۳۹۰. 
  5. «Licenses». Free Software Foundation، 2011/11/29. بازبینی‌شده در 1 دی 1390. 
  6. «GNU LESSER GENERAL PUBLIC LICENSE». Free Software Foundation، 2011/09/20. بازبینی‌شده در 1 دی 1390. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «License Class: GNU Lesser General Public Licenses (LGPL)». OpenLogic Inc.. بازبینی‌شده در 1 دی 1390. 
  8. This license, the Lesser General Public License, applies to some specially designated software packages--typically libraries--of the Free Software Foundation and other authors who decide to use it.«GNU Lesser General Public License, version 2.1». Free Software Foundation, Inc.، 2011/09/20. بازبینی‌شده در 1 دی 1390. 
  9. «How to use GNU licenses for your own software». Free Software Foundation، 2011/09/20. بازبینی‌شده در 1 دی 1390. 
  10. «Why you shouldn't use the Lesser GPL for your next library». Free Software Foundation, Inc.، 2013/02/09.