کولوستومی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کولوستومی
مداخله درمانی
کولوستومی
آی‌سی‌دی-۹-سی‌ام: 46.1
سمپ D003125
مدلاین پلاس 002942

کولوستومی(به انگلیسی: Colostomy) به معنای ایجاد یک راه جدید از طریق جراحی میان پوست شکم و کولون (روده بزرگ)می باشد.

اندیکاسیون ها[ویرایش]

  • بدیخیمی روده بزرگ
  • انسداد و پرفوراسیون قسمت دیستال روده بزرگ[۱]

حالت ها[ویرایش]

محل ایجاد این راه جدید متغیر است و بسته به شرایط بیمار ممکن است در ناحیه سکوم، کولون صعودی، کولون عرضی و سیگموئید باشد. نقطه زیر حاشیه کوستال و لبه کناری عضله رکتوس شکمی از جمله مناطق ایجاد استوماهای روده ای محسوب می گردند. نقطه انتخاب شده در دو وضعیت نشسته و ایستاده قبل ا ز عمل علامت گذاری می شود.در اینتخاب این محل حداکثر راحتی بیمار مد نظر واقع می شود.در مواردی که در حین انجام جراحی تصمیم بر قرار دادن کولوستومی می شود، موقعیت کولوستومی در همان وضعیت خوابیده انتخاب می شود.

بیهوشی و وضعیت بیمار در هنگام جراحی[ویرایش]

انواع و روش جراحی[ویرایش]

این عمل جراحی به دو صورت باز یا لاپاروسکوپی به انجام می رسد. در روش باز یک برش بزرگ در خط وسط شکم ایجاد می شود این در حالی است که در روش لاپاروسکوپی فقط تعدادی برش کوچک در نواحی مختلف شکم ایجاد می شود.

  • سکوستومی (Cecostomy): به علت عوارض شدید این عمل جراحی به ندرت انجام می پذیرد. در این روش یک برش کوچک عرضی در ربع تحتانی شکم در ناحیه سکوم ایجاد می شود.بعد از کنار زدن پوست، زیر جلد، فاشیاو پریتوئن سکوم نمایان و سپس یک برش کوچک بر روی سکوم ایجاد می شود.

در این مرحله دو روش برای ایجاد استومی وجود دارد: در یک روش لبه سوراخ ایجاد شده به پوست بخیه زده می شود و استومی مستقیم به پوست باز می شود.در روش دیگر یک درن ماکوت یا پتزر با داخل سوارخ ایجاد شده روی سکوم وارد شده و از طریق بخیه Purse ثابت شده و انتهای پروگزیمال آن به سطح پوست باز می شود.سپس لایه سروزی سکوم به پریتوئن و فاسیا بخیه زده می شود تا از جابجای سکوم و خارج شدن درن جلوگیری شود.
این روش برای کاهش فشار روده بزرگ که در انسداد ها به وجود می آید اندیکاسیون دارد.

  • کولوستومی انتهایی (End Colodtomy):این روش در سکوم یا سیگموئید مورد استفاده است. کولون در ناحیه مورد نظر بریده می شود و انتهای دیستال آن توسط بخیه یا استپلر مسدود می شود و انتهای پروگزیمال آن به سطح پوست باز می شود. این نوع از کولوستومی و به ویژه سیگموئیدوستومی رایج ترین نوع کولوستومی دائم محسوب می شود.
  • کولوستومی Double-barreled : این عمل بیشتر برای جراحی کولون عرضی کاربرد دارد. در این روش با ایجاد یک برش کوچک عرضی در پوست وسط شکم (ناحیه هایپوگاستریک)، کوولن عرضی به سطح پوست آورده می شود. سپس کولون توسط قیچی برش داده می شود و انتهای دیستال و پروگزیمال آن به سطح شکم باز می شود.در این روش به جای یک سوراخ، دو سوراخ در سطح پوست ایجاد می شود.سر پروگزیمال مواد دفعی معدی- روده ای را تخلیه می کند و انتهای دیستال ترشحات مخاطی قسمت انتهایی روده بزرگ را به بیرون تخلیه می کند. این روش به صورت موقت اتخاذ می شود. در برخی منابع این روش را به عنوان نوعی لوپ کولوستومی دسته بندی نموده اند.[۳]
  • کولوستومی لوپ (Loop Colostomy): در این روش یک قسمت از روده بزرگ(قوس یا Loop)انتهاب شده و با زدن یک برش کوچک بر روی آن به سطح پوست آورده شده و تا محتویات گوارش از طریق آن تخلیه شود.

گاهی به طور موقت یک میله پلاستیکی برای ثابت نگه داشتن قوس کولون به مدت 7-10 روز در زیر آن قرار می دهند.[۴]

مراقبت‌های بعد از عمل[ویرایش]

بیمار به مدت ۳-۷ روز در بیمارستان بستری می‌ماند. اگر کولوستومی به صورت اورژانس انجام شود مدت این مراقبت در بیمارستان بیشتر خواهد بود. ممکن است در روز جراحی بیمار مجبور باشد با مکیدن تراشه‌های یخ تشنگی خود را رفع کند. در اولین روز بعد از جراحی به بیمار اجازه نوشیدن مایعات شفاف داده می‌شود. و بعد از به طور تدریجی به بیمار اجازه نوشیدن مایعات دیگر و غذا داده می‌شود. و در طی ۲ روز بیمار به رژیم معمولی باز خواهد گشت. مدفوع در کیسه متصل به بدن جمع آوری می‌شود. قوام و حالت مدفوع جمع آوری شده به نوع کولووستومی و تغذیه بیمار بستگی دارد.[۵]

تغذیه درمانی[ویرایش]

  • مدفوعی که در کیسه جمع آوری می‌شود بدبو است که به علت استئاتوره یا فعالیت باکترایایی می‌باشد. برای کم کردن بوی بد به بیمار توصیه می‌شود که از مصرف ترکیبات سولفات دار، آمونیوم، متان، و چند ترکیب دیگر که در حبوبات، پیاز، سیر، کلم، ماهی، غذاهای پر ادویه و برخی مکمل‌های ویتامین و معدنی یافت می‌شوند خودداری کند.[۶]
  • بیمار باید یک رژیم ترجیحا کم چرب داشته باشدو همچنین باید به مقدار مناسبی از فیبر و مایعات در رژیم غذایی برای جلوگیری از یبوست استفاده شود.
  • نوشیدن روزانه حداقل ۱لیتر مایعات(۸ تا ۱۲ لیوان) مگر در شرایط محدودیت پزشکی[۷]

عوارض[ویرایش]

مجموع ميزان عوارض کولوستومى‌ها ۲۰% است و ۱۵% آنها نيازمند اصلاح جراحى هستند. [۸] در هر استومی عوارض مشترکی وجود دارد از جمله موارد زیر:

  • ایسکمی
  • پرولاپس استوما
  • به داخل کشیده شدن استوما
  • فتق اطراف استوما
  • فیستول
  • خونریزی اطراف زخم
  • ترشح مواد خروجی
  • بوی بد و زننده
  • درمایتیت پوستی
  • زخم در ناحیه استوما
  • سنگ کیسه صفرا
  • عفونت
  • هایپرپلازی
  • انسداد ثانویه روده[۹]

خطرات[ویرایش]

خطرات مشترک میان تمام عمل‌های جراحی:

  • عفونت زخم
  • ایجاد لخته در وریدهای پا و امکان انتقال آنها به ریه
  • مشکلات تنفسی
  • حمله قلبی یا سکته

خطرات مخصوص این عمل جراحی:

  • احتمال خونریزی داخل شکم
  • آسیب به ارگان‌های مجاور
  • کم شدن آب بدن به علت دفع بالای مایعات از طریق استومی
  • مشکل در جذب مواد مغذی
  • عفونت در مجاری ادرار، ریه و شکم[۱۰]


منابع[ویرایش]

  1. «What is a colostomy?». American Cancer Society,. بازبینی‌شده در 4.اکتبر.2013. 
  2. «کولوستومی Transvers». مورنا89. بازبینی‌شده در 4.اکتبر.2013. 
  3. «Colostomy». MedlinePlus. بازبینی‌شده در 4.اکتبر.2013. 
  4. «Colostomy». NHS Choices. بازبینی‌شده در 4.اکتبر2013. 
  5. «Types of colostomies». American Cancer Society. بازبینی‌شده در 4. اکتبر.2013. 
  6. «ایلئوستومی و کولوستومی». سایت نخبگان پزشکی. بازبینی‌شده در 4. اکتبر.2013. 
  7. «اطلاعات برای بيمارانی که دارای کولوستومی هستند». دانشگاه علوم پزشکی شیراز/بخش جراحی کولورکتال. بازبینی‌شده در 4. اکتبر.2013. 
  8. «کولوستومی». ویستا. بازبینی‌شده در 4.اکتبر.2013. 
  9. «Colostomy problems». American Cancer Society. بازبینی‌شده در 4.اکتبر.2013. 
  10. ایلئوستومی
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Colostomy»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۲ مهر ۱۳۹۲).