پاراسنتز

پاراسنتز
مداخله پزشکی
ICD-9-CM	54.91
سمپ	D019152

پاراسنتز(توراکوسنتز) پلورال(جنب) سمت چپ

پاراسنتز(به انگلیسی: Paracentesis)‏ در پزشکی روشی برای نمونه گیری و یا خارج نمودن و درناژ مایع از یکی از حفره‌های بدن و به‌خصوص از حفره شکمی است. گاهی بصورت تخصصی واژه های توراکوسنتز یا توراسنتز(درناژ سینه) و پریکاردیوسنتز(درناژ پریکارد) به‌کار می‌روند.

کاربرد

پاراسنتز در درمان و یا تشخیص‌های پزشکی کاربردهای زیر را دارد:

• کاستن از فشار شکمی در موارد آسیت
• تشخیص وجود باکتری عامل پریتونیت و عفونتهای مشابه
• تشخیص سرطان متاستاز
• تشخیص خونریزی در فضای صفاقی پس از یک تروما
• کاهش فشار کره چشم در موارد خاص مثل گلوکوم

پاراسنتز در آسیت

یک روش ساده که در مطب انجام گرفته و بدون خطر است هرچند درصد بسیار کوچکی از ایجاد عفونت به‌علت خونریزی بیش از حد یا سوراخ شدن روده وجود دارد که برخی از این خطرات را می توان تا حد زیادی با استفاده از کنترل جهت سوزن با استفاده از دستگاه سونوگرافی (اولتراسوند) به حداقل رساند.

بیمار باید قبل از عمل٬ ادرار کرده و یا بااستفاده از فولی٬ مثانه را تخلیه کرد. موقعیت بیمار در تخت با سر بالا در ۴۵ درجه اجازه می دهد تا مایع در قسمت تحتانی شکم تجمع یابد. پس از ضدعفونی کردن سطح شکم با محلول ضدعفونی کننده و بی‌حسی موضعی، پزشک با وارد کردن یک سوزن(همراه با یک غلاف پلاستیکی) ۲ تا ۵ سانتیمتر درون صفاق و سپس خارج کردن سوزن از غلاف پلاستیکی اجازه می دهد تا تخلیه مایع انجام شود. مایع را می توان با کمک نیروی جاذبه یا با اتصال به یک بطری خلاً خارج کرد. حداکثر تا یازده لیتر از مایع ممکن است در طی عمل خارج شود. اگر درناژ مایع بیش از ۵ لیتر است، بهتر است به منظور جلوگیری از افت فشار خون بیمار سرم وریدی آلبومین تجویز گردد. این روش بدون درد است، و بیمار نیاز به هیچ نوع آرام بخشی ندارد و اگر سرگیجه ندارد با کنترل فشار خون می تواند مرخص شود.

شرایط منع شده

در حالتهای زیر بعلت خطر خونریزی نباید پاراسنتز انجام شود:

• پی‌تی خون > ۲۱ ثانیه
• ای‌ان‌آر > ۱.۶
• شمارش پلاکت < ۵۰۰۰۰ میلیمتر مکعب