مدار رأس‌الجدی

مختصات: ۲۳°۲۶′۱۵″ جنوبی ۰°۰′۰″ غربی / ۲۳.۴۳۷۵۰° جنوبی -۰.۰۰۰۰۰° شرقی / -23.43750; -0.00000

نقشه زمین که راس‌الجدی در آن مشخص شده‌است

مدار رأس‌الجَدی خطی فرضی در جغرافیای زمین است که جنوبی‌ترین عرضی را نشان می‌دهد که خورشید را می‌توان در بالای سر (خط سرسو) مشاهده کرد. قرار گرفتن خورشید در خط سرسو در این مدار یک بار در سال به هنگام انقلاب زمستانی رخ می‌دهد. رأس‌الجَدی یکی از پنج مدار مهم زمین است که غالبا در نقشه‌ها مشخص می‌شود.

این مدار، در سال ۲۰۰۰ موازی با عرض جغرافیایی "۲۱ '۲۶ °۲۳ جنوب استوا بوده و طی نوساناتی پیچیده تا سال ۲۰۱۳، به عرض جغرافیایی "۱۵ '۲۶ °۲۳ جنوبی رانده شده‌است.^[۱]

مدار رأس‌الجدی به موازات خط استوا است و منطقهٔ گرمسیری (حاره) بین دو مدار رأس‌الجدی و رأس‌السرطان قرار دارد. اشعهٔ آفتاب در روز اول زمستان [ روز اول برج جدی ] در نیمکرهٔ جنوبی به نقاط واقع در روی این مدار عمودی می‌تابد، بعبارت دیگر روز اول برج جدی در نیمکرهٔ شمالی مقارن روز اول تابستان در نیمکرهٔ جنوبی زمین می‌شود.^[۲] محدوده شمال آن تا خط استوا منطقه گرمسیری جنوبی، و محدوده جنوب آن تا مدار قطب جنوب، منطقه معتدل جنوبی نامیده می‌شود.

یکی از دو نوع باد دائمی بادهای بسامان^[۳] نامیده می‌شوند. بادهای بسامان شمال شرقی و بسامان جنوب شرقی از مدار رأس‌الجدی و رأس‌السرطان که به ترتیب ۲۳ درجه و ۲۷ دقیقه جنوب و شمال خط استوا واقع‌اند به طرف خط استوا می‌وزند.

همانند با مدار رأس‌السرطان، بیشتر مناطق واقع‌شده بر روی مدار رأس‌الجدی نیز آب‌وهوایی خشک یا نیمه‌خشک دارند. این وضعیت در مدار رأس‌الجدی وخیم‌تر است زیرا در استرالیا و آفریقای جنوبی که در مسیر آن قرار دارند به خاطر نبود فعالیت‌های زمین‌ساختی و نبود یخچال‌سازی طبیعی از دوران کربونیفر، یعنی ۳۰۰ میلیون سال پیش، زمین‌ها نیز به‌شدت نابارور و غیرحاصل‌خیز هستند.

گذر از مناطق[ویرایش]

از نصف‌النهار مبدأ شروع می‌شود از مناطق زیر گذر می‌کند:

مختصات‌ها	کشور، قلمرو یا دریا	توضیحات
۲۳°۲۶′ جنوبی ۰°۰′ شرقی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۰.۰۰۰° شرقی / -23.433; 0.000 (Prime Meridian)	اقیانوس اطلس
۲۳°۲۶′ جنوبی ۱۴°۲۷′ شرقی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۱۴.۴۵۰° شرقی / -23.433; 14.450 (Namibia)	نامیبیا
۲۳°۲۶′ جنوبی ۲۰°۰′ شرقی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۲۰.۰۰۰° شرقی / -23.433; 20.000 (Botswana)	بوتسوانا	Kgalagadi District, Kweneng District and Central District
۲۳°۲۶′ جنوبی ۲۷°۱۸′ شرقی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۲۷.۳۰۰° شرقی / -23.433; 27.300 (South Africa)	آفریقای جنوبی	Limpopo Province
۲۳°۲۶′ جنوبی ۳۱°۳۳′ شرقی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۳۱.۵۵۰° شرقی / -23.433; 31.550 (Mozambique)	موزامبیک	Gaza and Inhambane provinces
۲۳°۲۶′ جنوبی ۳۵°۲۶′ شرقی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۳۵.۴۳۳° شرقی / -23.433; 35.433 (Indian Ocean)	اقیانوس هند	کانال موزامبیک
۲۳°۲۶′ جنوبی ۴۳°۴۵′ شرقی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۴۳.۷۵۰° شرقی / -23.433; 43.750 (Madagascar)	ماداگاسکار	تولیارا (استان) and فیانارانسوا (استان) provinces
۲۳°۲۶′ جنوبی ۴۷°۳۹′ شرقی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۴۷.۶۵۰° شرقی / -23.433; 47.650 (Indian Ocean)	اقیانوس هند
۲۳°۲۶′ جنوبی ۱۱۳°۴۷′ شرقی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۱۱۳.۷۸۳° شرقی / -23.433; 113.783 (Australia)	استرالیا	استرالیای غربی, قلمرو شمالی (استرالیا) and کوئینزلند
۲۳°۲۶′ جنوبی ۱۵۱°۳′ شرقی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۱۵۱.۰۵۰° شرقی / -23.433; 151.050 (Coral Sea)	دریای کورال	Passing just south of Cato Reef in استرالیا's Coral Sea Islands Territory
۲۳°۲۶′ جنوبی ۱۶۶°۴۶′ شرقی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۱۶۶.۷۶۷° شرقی / -23.433; 166.767 (Pacific Ocean)	اقیانوس آرام	Passing just north of the Minerva Reefs ( تونگا), and just south of Tubuai ( تاهیتی)
۲۳°۲۶′ جنوبی ۷۰°۳۶′ غربی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۷۰.۶۰۰° غربی / -23.433; -70.600 (Chile)	شیلی	Antofagasta Region
۲۳°۲۶′ جنوبی ۶۷°۰۷′ غربی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۶۷.۱۱۷° غربی / -23.433; -67.117 (Argentina)	آرژانتین	ایالت خوخوی, ایالت سالتا, ایالت خوخوی (again) and ایالت فرموزا provinces
۲۳°۲۶′ جنوبی ۶۱°۲۳′ غربی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۶۱.۳۸۳° غربی / -23.433; -61.383 (Paraguay)	پاراگوئه	Boquerón, Presidente Hayes, Concepción, San Pedro and Amambay departments
۲۳°۲۶′ جنوبی ۵۵°۳۸′ غربی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۵۵.۶۳۳° غربی / -23.433; -55.633 (Brazil)	برزیل	ماتوگروسو جنوبی, پارانا (برزیل), and ایالت سائوپائولو states
۲۳°۲۶′ جنوبی ۴۵°۲′ غربی / ۲۳.۴۳۳° جنوبی ۴۵.۰۳۳° غربی / -23.433; -45.033 (Atlantic Ocean)	اقیانوس اطلس