محمد شاه گورکانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمد شاه گورکانی

محمد شاه گورکانی (۱۷۰۲-۱۷۴۸ میلادی) که به نام روشن اختر نیز نامیده می‌شود از پادشاهان دوره مغول صغیر در امپراتوری گورکانیان هند بود. او درهفده سالگی بر تخت نشست و بین ۱۷۱۹ تا ۱۷۴۸ میلادی فرمانروایی کرد.

او پسر خجسته‌اختر جهان‌شاه چهارمین فرزند بهادرشاه اول و نوه اورنگ‌زیب عالمگیر آخرین امپراتور گورکانی یا مغول کبیر بود.

در سال ۱۷۳۹ میلادی نادرشاه افشار پادشاه ایران به هند حمله کرد. به دلیل ضعف تاکتیک محمدشاه به سادگی شکست خورد و نادر فاتحانه وارد دهلی شد و درست پس از یک ماه به نام خود در آنجا خطبه خواند. بیشتر از ۳۰٬۰۰۰ هندی با قساوت تمام کشته شدند؛ به‌ناچار محمد شاه امان خواست؛ در پاسخ نادرشاه درقبال آنکه کلید خزانه سلطنتی را بگیرد عقب‌نشینی را پذیرفت. او سریر پادشاهی هند که برای شاه‌جهان ساخته بودند و معروف به تخت طاووس بود را به همراه جواهرات کوه نور، دریای نور و کره جواهرنشان به ایران آورد، محمدشاه را با تبر مقطوع‌النسل کرد و تاج شاهی را برسرش باقی گذاشت.[۱]

تخت طاووسی که نادرشاه افشار از نبرد هندوستان با خود به ایران آورد پس از مرگ وی توسط غارتگران تخریب و به یغما برده شد.[۲]

محمد شاه از زمره خوشنویسان و نستعلیق‌نویسان هند بود و دو قطعه از آثارش در موزه باستانشناسی دهلی موجود است. [۳]

پانویس[ویرایش]

  1. ویکیءپدیای انگلیسی
  2. راهنمای بازدید خزانه جواهرات ملی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی، ۱۳۸۰
  3. فضایلی ص ۵۵۶

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Muhammad Shah»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۷ اکتبر ۲۰۰۸).
  • فضایلی، حبیب‌الله. اطلس خط. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش. ص ۵۵۶
  • راهنمای بازدید خزانه جواهرات ملی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی، ۱۳۸۰
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ محمد شاه گورکانی موجود است.