تخت طاووس (نادری)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
برای تخت دیگری با نام «تخت طاووس» که در دوره فتحعلی شاه قاجار ساخته شد به تخت طاووس (قاجاری) مراجعه شود.
جهان شاه روی تخت طاووس

در اصل نام تخت سلطنتی مرصعی بود که نادر شاه از هند به عنوان غنیمت جنگی با خود به ایران آورد. این تخت به دلیل وجود طرح دو طاووس پرگشوده که در پشت آن قرار داشت به این نام شهرت یافته بود.

پرهای زیبای این طاووس‌ها با جواهراتی چون: یاقوت، زمرد، مروارید، یاقوت کبود و سنگهای گران‌بهای دیگری تزیین شده بودند که در قرن ۱۷ میلادی/۱۱ هجری برای شاه‌جهان پادشاه گورکانی هند ساخته شد.

سازنده‌این تخت نفیس محمدسعید لاهیجی معروف به سعیدای گیلانی و بی‌بدل‌خان٬ خوشنویس و هنرمند ایرانی بود.[۱]

شاه جهان از آن در بارگاه عمومی خود در پایتختش دهلی هند استفاده می‌کرد و الماس بسیار گران قیمت و استثنایی کوه نور در آن کار گذاشته شده بود. آخرین پادشاه امپراتوری مغول کبیر یا گورکانیان در هندوستان، محمد شاه گورکانی بود که از نادرشاه افشار شکست خورد. نادر، امپراتوری گورکانیان را در سال ۱۷۳۸ فتح کرد و در سال ۱۷۳۹ با تخت طاووس و غنایم بسیار با ارزش دیگری به سرزمین ایران بازگشت.

از آن پس آوردن نام تخت طاووس نه تنها خود تخت، بلکه شاهنشاهی ایران را در اذهان زنده می‌کرد. در جریان نا آرامی‌های پس از قتل نادر شاه افشار درسال ۱۷۴۷ این تخت توسط گردان خراسان تخریب وجواهرات آن به یغما برده شد. [۲]

پس از آن در دوران فتحعلیشاه قاجار تخت جدیدی با نام تخت طاووس ساخته شد.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. فضایلی، حبیب‌الله. اطلس خط. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش ص ۵۰۸-۵۰۹
  2. راهنمای بازدید خزانه جواهرات ملی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی، ۱۳۸۰
  3. اطلاعات عمومی. عنایت الله شکیبا پور. کتابفروشی اشراقی
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تخت طاووس (نادری) موجود است.