شوتا روستاولی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
შოთა რუსთაველი
شوتا روستاولی
Shota rustaveli qartuli.jpg
زاده ۱۱۷۲ میلادی
روستاوی,
پادشاهی گرجستان
درگذشته ۱۲۱۶ میلادی
بیت المقدس
محل دفن صومعه صلیب
بیت المقدس
تخلص روستاولی
شغل شاعر
ملیت گرجی
شهروند پادشاهی گرجستان
دوره پادشاهی ملکه تامار
عصر طلایی گرجستان
ژانر شعر حماسی
آثار برجسته پلنگینه‌پوش

امضا

شوتا روستاوِلی (به گرجی: შოთა რუსთაველი) یکی از شاعران گرجی سدهٔ ۱۲ میلادی بود. او را بزرگ‌ترین شاعر ادبیات کلاسیک غیر دینی گرجستان می‌دانند.

روستاولی نویسندهٔ حماسهٔ پلنگینه‌پوش (ვეფხისტყაოსანი: وِپخیس تْقائوسانی) است که حماسه ملی گرجستان می‌باشد.

زندگی نامه[ویرایش]

شوتا روستاولی برای گرجی‌ها به عنوان بزرگترین شاعر آنان محسوب می‌شود. در مورد خاستگاه او اطلاعات کمی وجود دارد، اما همانطور که چهاربیتی هشتم شعر دیده می‌شود، شاعر خود را به عنوان "روستاولی" (کسی اهل روستاوی) معرفی می‌کند. سرنخ‌های دیگر موجود در شعر اظهار می‌کنند که روستاولی یک تحصیل کردهٔ فرهیخته و همچنین یک نجیب زادهٔ والامقام در دربار بزرگترین پادشاه گرجستان، ملکه تامار بوده و شاهکار خود را - که بین سالهای ۱۱۹۶ تا ۱۲۰۷ میلادی سروده بود - به ملکه تامار اهدا کرده است. در سال ۱۹۶۰، گروهی از تاریخدانان و باستانشناسان گرجی در اورشلیم یا همان بیت المقدس، تصویری از روستاولی را بر روی دیوارهای کلیسایی ساخته شده در قرن نهم میلادی پیدا کردند که نوشته‌ای به گرجی میانه تصویر مردی سالخورده را - که ریش‌های سفید و بلند و قبای روحانی و با شکوه به تن دارد - "شوتا روستاولی" معرفی می‌کند. تاریخدانان اظهار می‌کنند که روستاولی قبل از مرگش سفری زیارتی به بیت المقدس داشته است.

پلنگینه‌پوش[ویرایش]

تصویر شوتا روستاولی بر روی دیوار کلیسایی در صومعه صلیب در بیت المقدس

منظومهٔ "پلنگینه‌پوش" یا "پهلوانِ در پوست پلنگ" قصیده‌ای است که روستاولی در آن، پیرامون آرمان‌های انسانگرایانه در قرون وسطی: عشق، دوستی، رشادت و ... می‌گوید. قهرمانان داستان شجاع، نوعدوست و بخشنده هستند. مکان وقوع اتفاقات داستان پلنگینه‌پوش منحصر به گرجستان نبوده و سرزمین‌های عربی، فلات ایران، شبه جزیرهٔ هندوستان و همچنین فلات تبت نیز در آن وجود دارند.

پلنگینه‌پوش اغلب به عنوان حماسهٔ منظوم ملی گرجی‌ها محسوب می‌شود. این سروده به سبب زبان و وجه نمایشی خود مورد تحسین فراوان کارشناسان ادبی می‌باشد. این اثر برای اولین بار در سال ۱۷۱۲ میلادی در تفلیس به چاپ رسید و تا کنون به ۵۰ زبان زندهٔ دنیا ترجمه شده است.

منظومهٔ پلنگینه‌پوش حاوی ۱٬۵۸۷ بند چهارپاره گون قافیه شده بوده و به وزن کلاسیک گرجی یعنی ابیات شانزده هجایی با ضرباهنگ درون مصراعی سروده شده است.

سرآغاز

რომელმან შექმნა სამყარო ძალითა მით ძლიერითა
ზეგარდმოთ არსნი სულითა ყვნა ზეცით მონაბერითა
ჩვენ კაცთა მოგვცა ქვეყანა გვაქვს უთვალავიფერითა
მისგან არს ყოვლი ხელმწიფე სახითა მის მიერითა

آوانگاری لاتین سرآغاز

romelman šek'mna samqaro jalit'a mit' jlierit'a
zegardmo arsni sulit'a qvna zec'it' monaberit'a
č'ven kac't'a mogvc'a k'veqana gvak'vs ut'valavip'erit'a
misgan ars qovel xelmcip'e saxit'a mis mierit'a

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Shota Rustaveli»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۴).
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ شوتا روستاولی موجود است.