سوریا (ایزد)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

سوریا یا روشنایی بزرگ یا نار اعظم پروردگار خورشید و از مهمترین و مشهورترین خدایان ودایی است. خورشید مرکز عالم خلقت است. هرچه که بصفت وجود آراسته شده و هر آنچه که بوده و خواهد بود و هر آنچه که ساکن و متحرک است از آغاز تا انجام از خورشید سرچشمه و ریشه گرفته است. پسر کاسیابا و شوی ادیتی ایزد آئین هندو است. ایزد سوریا(ثریا) را با گیسوان و دستان زرین تصویر می‌کنند؛ سوریا نمود دیدنی خداوندگار دانسته می‌شود.

خدای خورشید (سوریا)[ویرایش]

The sun-god Surya riding a chariot.
چلیپای شکسته از تمدن هند
علامت چلیپای شکسته که علامت رسمی حزب نازی بود و هم‌اکنون توسط نئو نازیها استفاده می‌شود

صلیب شکسته- گردونهٔ خورشید[۱] یا سواستیکا (به سانسکریت: स्वस्तिक) یک چلیپا از نشانه های خورشید است

در هندوستان خدای خورشید بانام سوریا شناخته می‌شود و یکی از مهم‌ترین خدایان "ودایی" محسوب می‌شود. این خدا از یکسو تجلی عظمت آتش الهی AGNI است و از دیگر سوی منبع و منشاء نور، گرما. حیات و معرفت است. نظارت سوریا به جهان با برج‌های دوازده گانة خورشید در طول سال نسبت دارد. سوریا مرکز عالم خلقت است که درمرز سپهرهای متفاوت قرار گرفته است. برفراز خورشید، افلاک غیر نورانی و غیر ظاهر قرار دارند که حوزه حکمرانی حاکم اعظم کائنات است و تحت آن کرات و سپهرهای ظاهر (چون ماه و زمین و دیگر سیارات) واقع شده‌اند. پس جایگاه خورشید حد اتصال دو مرتبة وجود (متجلی و نامتجلی) است و او نماینده هر دو وادی به شمار می‌رود. خورشید برای انسان بدوی قوی‌ترین عنصر وجود و مهربان ترین قوای طبیعت بوده و قاعدتاً می‌بایست جزو اولین خدایان و معبودان برای او بوده باشد. حیات و بقای انسان بدوی به حضور خورشید متکی بوده و لذا خورشید که منشاء نور، قدرت روحانی و قوای فکری و نیروهای طبیعی بوده نزدیکترین پدیده به ذات جاودانی الهی شمرده می‌شد.» «هر آنچه که از آغاز تا انجام بوده و خواهد بود از خورشید نشأت گرفته .درجة تقدس خورشید گاه به مرتبةفرد اولیه می‌رسد و با قربانی کیهانی یکی می‌شود. پروردگار تولید نسل‌ها به خورشید تبدیل می‌شود و همة موجودات زنده از او متولد می‌گردند، او توسط انوار تابناک خود به غذا و غلات جان می‌بخشد، وقتی که خورشید طلوع میکند به ربع شرقی وارد می‌شود و بقای موجودات را به شعاع های خود تضمین میکند، آنگاه جهات غرب و جنوب و شمال و بالا و پایین را و هر آنچه که در میان آنهاست منور می‌سازد.» «خورشید روح جهان است ،منور بودن خورشید به نیروها بینایی تشبیه شده و او را چشم میترا، وارونا، آگنی و دیگر خدایان دانسته‌اند. سوریای هندی (خدای خورشید) گاه با هورای ایرانی که چشمان اهورامزدا است مطابقت دارد. البته خورشید حیات بخش گاه نیز با صفت نابودکننده بیان شده، «در آخرالزمان خورشید همة جهان را خشک و از هستی ساقط میکند.»

صفات ظاهری سوریا[ویرایش]

«در آئین هندو سه خورشید خدائی ودائی یعنی سوریا، سوینزی و یرسوت تبدیل به یک خدا و در سوریا یگانه می‌شوند.» سوریا در آئین هندو خیرخواه انسان و نماد او صلیب شکسته‌ای است که نشانة بخشندگی است. او را کشنده اهریمنان می‌دانند. در خصوص صفات ظاهری خورشید(خدا) اشارات زیادی است و اکثر شمایل‌ها و تصاویر آنان بر اساس تجویز همین متون شکل می‌یابند. « خورشید(خدا) گیسوان و ریشی طلایی دارد. تمام وجود او حتی نوک ناخن‌هایش مشعشع و تاباناست چشمانش قهوه‌ای رنگ است او مرتبه ای ورای تمام شیاطین دارد. پس هر که وی را بشناسد و صفات او را دریابد خود به مرتبه‌ای رفیع تر از جایگاه کل شیاطین ارتقاء می‌یابد. گردن او به شکل صدف لاکپشت است او با دستبند و تاجی زرین خود را آراسته و از تابش آن زوایای آسمان منور می‌گردد.»

خورشید دو بازوی بلند و یک بازوی کوتاه دارد (منظور شعاع‌های خورشید است) او چکمه‌های بلند به پا دارد و کمربند مرصع به کمر بسته. سوار برارابه ای از طلا در دل تاریکی سیر میکند و فانی و جاوید را در مکان‌های مناسب خویش قرار می‌دهد. ارابة سوریان یک چرخ دارد و توسط چهار یا هفت اسب مادیان کشیده می‌شود و گاهی نیز یک اسب هفت سر که در شعاع های نور محصور گشته‌اند، ارابة سوریا را پیش می‌برند و سوریا برگل نیلوفری بر فراز این ارابة زرین می‌نشیند. «ارابه ران خورشید آرونا به معنی سرخ فام نام دارد … او در جلوی سوریا بر روی ارابه می‌ایستد و جهان را از شدت خشم سوزندة خورشید در امان نگه می‌دارد. سوریا در معابدی که به معابد خورشید شهرت دارند عبادت می‌شود وفور سنگ درهند و رواج هنر حجاری موجب گشته که اکثر تندیس‌ها در سنگ‌های موجود در مناطق مختلف ساخته شوند و به همین خاطر اکثر تندیس‌های بجای مانده از سوریا از سنگ هستند.»

معبد خورشید[ویرایش]

Temple, Konark, اوریسا. Besides Konark, there are another two sun temples in Orissa called Biranchi Narayan Sun Temple[۲] in Buguda, Ganjam District and Biranchinarayan Temple, Palia, Bhadrak.

There are sun temples in Modhera, Gujarat, created by King Bhimdev of the Solanki dynasty, in Arasavalli, آندرا پرادش, Kanakaditya Temple in Kasheli (Dist. Sindhudurg) – مهاراشترا, near the famous Galtaji's temple in Jaipur, Rajasthan and in clusters of Navagraha temples in تامیل نادو and آسام. The Sun Temple at Martand in جامو و کشمیر and Sun Temple of Multan are temples which were destroyed. The only and the famous Surya temple in northern India is Kattarmal surya mandir in Almora District, Uttarakhand created by King Kattarmal in the 12th century.

The Gurjars were essentially sun worshipers and some of the sun temples were erected by them during the medieval period.[۳] The sun temple known as Jayaditya was constructed by Gurjar king of Nandipuri, Jayabhatta II.This temple is situated at Kotipura near Kapika in the Bharukachha district.[۴] The Surya temple of Bhinmal known as Jagaswami Surya temple was also erected during this period.[۵]

Konark Sun Temple Panoramic View

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. بهزاد کشمیری پور، چاپ هجدهم کتاب «شرم‌آور» هیتلر در ایران، رادیو آلمان
  2. (Biranchi Narayan Temple – http://www.viranchinarayan.org)
  3. Lālatā Prasāda Pāṇḍeya (1971). Sun-worship in ancient India. Motilal Banarasidass. p. 245
  4. Oriental Institute (Vadodara, India) (2000). Gujarat under the Maitrakas of Valabhī: history and culture of Gujarat during the Maitraka period, circa 470–788 A.D.. Oriental Institute. p. 133. Retrieved 14 July 2011. 
  5. Asha Kalia (1982). Art of Osian temples: socio-economic and religious life in India, 8th–12th centuries A.D.. Abhinav Publications. pp. 2–. ISBN 978-0-391-02558-5. Retrieved 14 July 2011. 

اسرار اساطیر هند جلد یکم خدایان عهد ودایی دکتر امیر حسین ذکرگو 1373 صفحه 49-54

  • آفتاب پرستی، یا آیین پرستش خورشید،[۱]
  • «سوریا»(انگلیسی)‎. ویکی‌پدیای انگلیسی. بازبینی‌شده در ۲ نوامبر ۲۰۰۸.