وایو vayu یا وایوی دوگانهیا دیو وایو یا وایبد از ایزدان مشترک ایرانی و هندی و خدای باد است. وای چهرهای دوگانه دارد، خوب وبد زیرا باد از هر دو جهان نیک وبد میگذرد. او نیکوکار است ودر عینحال میتواند با نیروی ویرانگر خود همهچیز و همهکس را نابود سازد. در اساطیر سایر تمدنها با نامهای دیگر حضور دارد.در تمدن هندی هم وجود دارد و در اساطیر هند از نفس غول جهانی و ارواح خدایان پدید آمدهاست. در اساطیر ایران وای نماد بیطرفی است و در خلا میان دنیای نور و ظلمت جاری است. هم آفرینندهٔ مرگ است و هم زندگیبخش و هم برای اورمزد و هم برای اهریمن قربانی میکند.[۱]
وایو با دو مفهوم بکار رفتهاست، یکی ایزد نگهبان هوا و دیگری دیوی که مظهر هوای ناپاک و زیانآور است. او ایزد سربازان و مردگان و نیز ایزد برکت است. در ادبیات پهلوی دارای دو نیمهٔ بد و خوب است که در اوستا نیمهٔ نیک او که دشمن دیوان است ستوده شده. ایزد وایو در یشت پانزدهم اوستا به عنوان ایزدی مهم مورد ستایش قرار گرفته و این ستایش تا دوران اشکانی و ساسانی ادامه داشتهاست. در فرهنگ ایران قدیم ایزد یا الههٔ باد است.[۲]
- ↑ فرهنگ و زبانهای باستانی ایران، ص ۲۴۸
- ↑ فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی، ص ۴۳۵
- یاحقی، محمد جعفر. فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی. تهران: نشر سروش، ۱۳۶۹
- خدایی، محبوبه. فرهنگ و زبانهای باستانی ایران. تهران: نشر پازینه، ۱۳۸۸
