ریچارد براتیگان
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
|
| تولد | ۳۰ ژانویه ۱۹۳۵ تاکوما، ایالت واشنگتن |
| مرگ | ۲۵ اکتبر ۱۹۸۴ بولیناس، شمال کالیفرنیا |
| زمینه فعالیت | نویسنده، شاعر |
| ملیت | آمریکایی |
| همسر | ویرجینیا آدلر (۱۳ سال) آکیکو (۲ سال) |
| فرزندان | ایانت و لانته |
ریچارد گری براتیگان (به انگلیسی: Richard Brautigan) (۳۰ ژانویه ۱۹۳۵ - ۲۵ اکتبر ۱۹۸۴) نویسنده و شاعر معاصر آمریکایی. از او ۹ رمان، یک مجموعه داستان و چندین دفتر شعر منتشر شده است. رمان صید قزل آلا در آمریکا اولین و شناخته شدهترین اثر اوست. وی عضو جنبش بیت بود. ریچارد براتیگان با تفنگ شکاری کالیبر ۴۴ خودکشی کرد.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] زندگینامه
[ویرایش] کودکی
ریچارد در سیام ژانویه ۱۹۳۵ در تاکوما واشنگتن به دنیا آمد.از دوران کودکی او اطلاعات زیادی در دسترس نیست اما ظاهراً دوران کودکی سختی را پشت سر گذشته است. پدرش پیش از به دنیا آمدن او، خانواده را ترک کرد و پس از آن که خبر درگذشت او را خواند، تازه متوجه شد پسری به نام ریچارد داشتهاست. خواهرش باربارا در بارهٔ دوران کودکی او میگوید:«او شبها را به نوشتن میگذراند و تمام روز را میخوابید. اطرافیان خیلی اذیتش میکردند و سر به سرش میگذاشتند. آنها هیچوقت نفهمیدند که نوشتههای او چهقدر برایش مهم هستند.»[۱]
[ویرایش] جوانی
در بیست سالگی شیشهٔ پاسگاه پلیس را با سنگ شکست و یک هفته در زندان گذراند و بعد به بیمارستان دولتی ارگون تحویل داده شد. به تشخیص پزشکان به دلیل ابتلا به جنون جوانی پارانوئیدی در بیمارستان تحت شوک درمانی و مراقبت ویژه قرار گرفت. پس از مرخص شدن از بیمارستان به سانفرانسیسکو رفت.
در ۱۹۵۶ سالی که براتیگان ۲۱ ساله به سانفرانسیسکو رفت دوران اوج جنبش بیت بود و نویسندگان و شاعران سرشناس این جنبش در این شهر فراوان یافت میشدند. افرادی مانند: جک کرواک، آلن گینزبرگ، رابرت کریلی، میکل میککلور، فیلیپ والن، گری اشنایدرو.. او تحت تأثیر جنبش بیت قرار گرفت؛ و نخستین مجموعه شعرش را در بیست و یک سالگی منتشر کرد و سال بعد در بیست و دو سالگی با ویرجینیا دیون آدلر ازدواج کرده، سه سال بعد در ۲۵ مارس ۱۹۶۰ دخترش ایانت به دنیا آمد. تابستان سال بعد برای براتیگان نقطهٔ عطف محسوب میشود. در تابستان ۱۹۶۱ به همراه همسر و کودک خردسالش به آیداهو رفت و زندگی در چادر کنار رودخانههای پر از قزلآلای آنجا را تجربه کرد و رمان صید قزلآلا در آمریکا را نوشت. این رمان شش سال بعد در ۱۹۶۷ منتشر شد و براتیگان را که در فقر مطلق بسر میبرد و حتا در تامین غذای روزنامه دچار مشکل بود از نظر مالی نجات داد.
[ویرایش] دوران اوج
قبل از صید غزلآلا در آمریکا براتیگان چند مجموعه شعر منتشر کرد که یا به رایگان توزیع شد یا خود براتیگان در خیابان به فروش نسخههای آنها میپرداخت. رمان ژنرال متفقین، اهل بیگسور هر چند دومین رمان او محسوب میشود اما اولین رمان منتشر شدهای اوست. این رمان در سال ۱۹۶۴ منتشر شد و تنها ۷۴۳ نسخه از آن فروش رفت.
پس از موفقیت صید غزلآلا در آمریکا براتیگان دیگر هر کتابی میتوانست منتشر کند و چنین هم کرد. او حتا کتابی متشر کرد با نام لطفا این کتاب را بکارید که شامل هشت شعر بود و به همراه هر شعر بستهای بذر، بستههای باز نشده این مجموعه الان نزد مجموعهدارن (کلکسیونرها) چندین هزار دلار خرید و فروش میشود.[۲] سه شعر از این اشعار با ترجمهٔ علیرضا بهنام در کتاب کلاه کافکا گزینهٔ شعرهای ریچارد براتیگان در ایران منتشر شدهاست. البته بدون بذر.
براتیگان به سفارش جان لنون و پل مککارتنی، دوستاناش در گروه بیتلز، چند شعر و بخشهایی از رمانهایش را در نوار کاستی با عنوان گوش دادن به ریچارد براتیگان خواند و منتشر کرد. این نوار که همزمان با مجموعهٔ شعر کاشتنی براتیگان منتشر شده بود نیز حاوی ابتکارهای جالبی بود. مثلاً شعری به نام عاشقانه با هجده لحن مختلف توسط افراد مختلف از جمله خود براتیگان و دخترش لانته خوانده شد.
در ۱۹۷۰ پس از سیزده سال زندگی زناشویی پرفراز و نشیب از همسرش ویرجینیا جدا شد و دو سال بعد به پاینکریک مونتانا رفت و تا هشت سال پس از آن در مجامع ظاهر نشد و حاضر به ایراد سخنرانی یا انجام مصاحبه نبود.
در ۱۲ مه ۱۹۷۶ برای اولین بار به ژاپن رفت. از کودکی با ژاپنیها بر سر بمباران بندر پرل هاربر مشکل داشت. عمویاش در آن حادثه ترکش خورد بود و هر چند یک سال بعد بر اثر حادثهای از بلندی سقوط کرد و مرده بود، اما ریچارد هفت ساله مرگ عمو را به حساب ژاپنیها نوشته بود و از آنان متنفر بود. سفر به ژاپن دیگاهاش نسبت به ژاپنیها را تغییر داد و شیقتهٔ فرهنگ ژاپنی شد تا آنچا که بارها به ژاپن سفر کرد و وطناش را سانفرانسیسکو، مونتانا و توکیو میدانست. او حتا با آکیکو که ژاپنی بود ازدواج کرد و این ازدواج دو سال دوام یافت.
براتیگان نویسندهای خاصی بود و تعلقاش به سبک یا جریان ادبی ویژه دشوار مینماید. «زیبایی شناسی او ترکیبی از دستاوردهای سورئالیسم فرانسوی و تفکر ضدبورژوازی است که جان مایهی آثار هنری معاصرش را شکل داده و در عین حال در تضاد کامل با پدرسالاری قرار میگیرد.»[۳]
علیرضا طاهری عراقی مترجم مجموعهٔ داستان اتوبوس پیر در یادداشت مترجم مینویسد: «توصیف آثار براتیگان کار سادهای نیست. هیچ سبک و مکتب ادبی و سنت تاریخی را نميتوان زادگاه یا مبنای شیوه خاص نویسندگی و شاعری او دانست. در مورد آثار نثرش حتی این مشکل وجود دارد که آیا آنها را باید در کدام گونهٔ ادبی جای داد؟ آیا رمانهایش را واقعا میتوان رمان نامید؟ آیا اصلاً در حوزهٔ ادبیات داستانی قرار میگیرد؟ شاید سادهتر این باشد که آن را سبک براتیگانی بخوانیم و بس. به هر حال به نظر میرسد که آثار براتیگان هم مثل خودش یتیماند.»[۴]
[ویرایش] روان شناختی آثار
نقاط اوج داستان های براتیگان یکدست نیست و از این نظر به کنکاش بیشتری برای درک بهتر این آثار نیاز است. در رمان صید قزل آلا در آمریکا و نیز دیگر آثار براتیگان از جمله در مجموعه اشعار او تمایل درونی نویسنده به خودکشی منعکس شده است. آثار براتیگان از این نظر شباهت به آثار ویرجینیا وولف و ولادیمیر مایاکوفسکی دارد و خواستههای درونی نویسنده به خوبی از آنها مشخص است. به این دلیل خواننده آثار براتیگان خود را خارج از فضای آنها حس نمیکند چون براتیگان نویسنده ای است که با چیره دستی و مهارت لازم از آثار خود برای ارتباط مستقیم با خواننده استفاده کرده است.
[ویرایش] مرگ
زندگی و مرگ او مانند آثارش بسیار پرفراز و نشیب و متفاوت و غیرمنتظره بود. او در فصل شکار همیشه به مونتانا میرفت و با دوستاناش به شکار میپرداخت هر چند او هیچوقت نمیتوانست به موجود زندهای شلیک کند و بیشتر ادای شکارچیان را در میآورد. در فصل شکار ۱۹۸۴، براتیگان به مونتانا نرفت. دوستاناش نگران شدند. امکان تماس با او وجود نداشت به همین دلیل پلیس شهر بولیناس در شمال کالیفرنیا که محل زندگی براتیگان بود را خبر کردند. در ۲۵ اکتبر ۱۹۸۴ پلیس در خانهٔ براتیگان را شکست و یک بطری مشروب و یک تفنگ کالیبر ۴۴ کنار جسدش پیدا کرد.
[ویرایش] آثار
[ویرایش] رمان
- - صید قزل آلا در آمریکا
- - ژنرال متفقین، اهل بیگسور
- - در رؤیای بابل
- - سقط جنین
- - در قند هندوانه
- - پس باد همه چیز را با خود نخواهد برد
[ویرایش] داستان کوتاه
- - انتقام چمن، در ایران: اتوبوس پیر و چند داستان دیگر
[ویرایش] شعر
- - پادشاهی دوم. (قلمرو دوم)
- - لطفا این کتاب را بکارید.
- - ۳۰ ژوئن، ۳۰ ژوئن
[ویرایش] در زبان فارسی
[ویرایش] داستان
- - ۱۳۸۴ - صید قزل آلا در آمریکا، پیام یزدانجو، نشر چشمه.
- - ۱۳۸۴ - در قند هندوانه، مهدی نوید، نشر چشمه.
- - ۱۳۸۴ - اتوبوس پیر و چند داستان دیگر(دشمن چمن)، علیرضا طاهری عراقی، نشر مرکز.
- - ۱۳۸۵ - صید قزل آلا در آمریکا، هوشیار انصاری فرد، نشر نی.
- - ۱۳۸۶ - در رؤیای بابل، پیام یزدانجو، نشر چشمه.
- - ۱۳۸۷ - پس باد همه چیز را با خود نخواهد برد، حسین نوشآذر، انتشارات مروارید.
[ویرایش] تک داستانها
[ویرایش] شعر
- ۱۳۸۴ - کلاه کافکا، علیرضا بهنام، نشر چشمه.
- ۱۳۸۶ - دری لولا شده به فراموشی، یگانه وصالی، نشر چشمه.
- ۱۳۸۷ - خانه ای جدید در آمریکا، محسن بوالحسنی و سینا کمال آبادی، نشر رسش.
[ویرایش] نمونهای از ترجمه اشعار در فارسی
| علیرضا بهنام | یگانه وصالی |
|---|---|
| کلاه کافکا | دری لولا شده به فراموشی |
| رنگ به جای شروع | رنگی برای آغاز |
| عشق را فراموش کن
میخواهم هلاک شوم در گیسوان زردت[۵] |
عشق را فراموش کن
میخواهم در گیسوان زرد تو بمیرم.[۶] |
[ویرایش] نمونهای از ترجمه صید قرلآلا در آمریکا
| پیام یزادنجو | هوشیار انصاریفر |
|---|---|
| ۱۳۸۴ | ۱۳۸۵ |
| درآمد فصل مایونز | پیشدرآمدی به فصل مایونز |
| «اسکیموها همهٔ عمرشان را بین یخها سر میکنند اما هیچ تکواژهای برای یخ ندارند»- یک میلیون سال نخست انسان، نوشتهی ام.اف. اشلی مونتگیو.[۷] | «اسکیموها تمام عمر خود را میان یخ به سر میبرند، اما حتا یک واژه هم برای یخ ندارند»- بشر: یک میلیون سال ابتدای حیاتش نوشتهی م.ف. اشلی مانتگیو.[۸]
|
[ویرایش] پانویس
- ↑ یگانه «مقدمه» ۹
- ↑ طاهری عراقی ۳
- ↑ بهنام ۶
- ↑ طاهری عراقی ۵
- ↑ براتیگان «کلاه کافکا» ۱۰
- ↑ براتیگان «دری لولا شده به فراموشی» ۷۹
- ↑ براتیگان «صید قزلآلا در آمریکا» ترجمه: پیام یزدانجو. ۱۸۱
- ↑ براتیگان «صید قزلآلا در آمریکا» ترجمه: هوشیار انصاریفر ۱۷۹
[ویرایش] منابع
- براتیگان، ریچارد. دری لولا شده به فراموشی. ترجمهٔ یگانه وصالی فلاح. تهران: نشر چشمه، ۱۳۸۶، ISBN 964-362-343-2، ۹.
- براتیگان، ریچارد. کلاه کافکا. ترجمهٔ علیرضا بهنام. تهران: نشر مشکی، ۱۳۸۴ه.خ، ISBN ۹۶۴-۳۶۲-۲۱۸-۵.
- بهنام، علیرضا. «یادداشت مترجم». براتیگان، ریچارد. کلاه کافکا. ترجمهٔ علیرضا بهنام. تهران: نشر مشکی، ۱۳۸۴ه.خ، ISBN ۹۶۴-۳۶۲-۲۱۸-۵.
- طاهری عراقی، علیرضا. «یادداشت مترجم». براتیگان، ریچارد. اتوبوس پیر و داستانهای دیگر. ترجمهٔ علیرضا طاهری عراقی. تهران: نشر مرکز، ۱۳۸۴، ISBN 964-305-806-9.
- ملکمحمدی، نیما. «ریچارد براتیگان». ناباکوف و دیگران. باغ تروتسکی، مجموعه داستانهایی از نویسندگان جهان. ترجمهٔ نیما ملکمحمدی. تهران: اندیشهسازان، ۱۳۸۳، ISBN964-352-182-6، ۵۱.
- وصالی فلاح، یگانه. «مقدمه». دری لولا شده به فراموشی. تهران: نشر چشمه، ۱۳۸۶، ISBN 964-362-343-2، ۹.
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] پیوند به بیرون
- مجموعهای از شعرهای ریچارد براتیگان
- وبگاه ریچارد براتیگان با مجموعهای از آثارش
- آلبوم جلد کتابهای براتیگان در وبگاه فلیکر
- براتیگان همان براتیگن است، گفتوگو با مهدی نوید دربارهٔ ریچارد براتیگان، حسین جاوید، سایت ماندگار.
- مروری بر آثار داستانی ترجمهشدهی ریچارد براتیگان
