رود

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

پرش به: ناوبری, جستجو


رودخانه‌ای در هریت‌ویل در استرالیا
رودخانه‌ای در هریت‌ویل در استرالیا

رود یا رودخانه که در زبان پهلوی هم رود گفته می‌شود، آبی است روان که از به هم پیوستن آب چند چشمه در دره‌های کوهستانی به وجود آمده و جریان می‌یابد تا به دشت‌ها، دریاچه‌ها و یا دریاها و اقیانوس‌ها بریزد. رودخانه‌ها معمولاً در اولین مرحله در پایکوهها، تشکیل مخروط افکنه‌ها را داده و پس از طی مسیری با انباشت مواد آبرفتی خود به توسعه دشتها کمک می‌کنند . گاه در برخی از رودهای بزرگ در طی مسیر طولانی که دارند ، به پیچان رودها ( مئاند ) برخورد می‌کنیم که در اثر شیب کم زمین به وجود می‌آیند. در ادامه زمانی که رود به مصب (محلی که رود به دریا می‌ریزد) میرسد، در دهانهٔ خود دلتا را تشکیل می‌دهد. بنابر این مخروط افکنه‌ها در پایکوهها و دلتاها در دهانه رود ( مصب ) به وجود می‌آیند.

بین مخروط افکنه و دلتا تفاوت‌های دیگری نیز وجو دارد: ۱- شیب در مخروط افکنه‌ها بیشتر است. ۲- مواد مخروط افکنه‌ها درشت تر هستند، در صورتی که شیب در دلتا بسیار کم و نزدیک به صفر است .

درازترین رودهای جهان از این دستند: نیل، آمازون، یانگتسه، می‌سی‌سی‌پی، هوانگهو، آمودریا و مکونگ.

درازترین رودهای ایران به تر تیب عبارت‌اند از: کارون، سفیدرود و زاینده‌رود.

[ویرایش] جستارهای وابسته

این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.