سیرک یخچالی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شکل‌گیری سیرک یخچالی و تشکیل دریاچه یخچالی
سیرک یخچالی یخچال کورتیس در پارک ملی کسکیدز شمالی. اگر عقب‌نشینی و ذوب یخچال ادامه یابد، در محل سیرک، دریاچه تشکیل خواهد شد.

سیرک یخچالی (به انگلیسی: Glacial cirque) چاله‌ای مدور و عمیق با کناره‌های شیب‌دار در یخچال‌های طبیعی است که فرسایش یخچالی آن را ایجاد می‌کند و یخچال کوهستانی در آن جای می‌گیرد. بنابراین از ویژگی‌های مناطق یخچالی است که برف در این چاله‌ها فشرده شدهو موجب تغذیه یخچال می‌شود. در مناطقی که در گذشته تحت سلطه یخچال بوده‌اند، سیرک‌های یخچالی به‌صورت دریاچه در آمده و منظره زیبایی را به‌وجود می‌آورند. در ناحیه ولز انگلستان برای چنین چاله‌هایی از واژه cwm استفاده کرده و در اسکاتلند به آن‌ها corrie یا corie می‌گویند.[۱]

پس از ذوب برف و ناپدید شدن یخچال، سیرک به‌شکل دریاچه یا کاسه‌ای عظیم جلوه‌گری می‌کند و ممکن است این کاسه از یک طرف بریده شده و یا ممکن است در پایین‌دست به‌وسیله یک ضدشیب بسته شود. در ارتفاعات بلند که قلل آن‌ها بالاتر از مرز برف‌های دائمی است، اغلب یخچال‌ها در داخل سیرک‌ها جای می‌گیرند. ابعاد این‌گونه یخچال‌ها ممکن است بسیار کوچک باشد و درازای آن‌ها گاهی از ده‌ها متر تجاوز نمی‌کند ولی در سیرک‌های وسیع اندازه آن‌ها بیشتر است. بهمن‌ها باعث تغذیه بیشتر در این‌گونه سیرک‌ها هستند. بین یخچال و دیواره سنگی آن‌ها شکافی وجود دارد که به آن ریمای (Rimaye) گفته می‌شود و در زمستان پوشیده از برف و در تابستان به‌علت ذوب برف، فضایی بین دیواره سنگی ظاهر می‌گردد.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. فرهنگ اصطلاحات جغرافیای طبیعی، سیاوش شایان، انتشارات مدرسه، ۱۳۸۴، شابک: ۷-۷۹۲-۳۵۳-۹۶۴.
  2. فرهنگ واژه‌های ژئومورفولوژی، مسعود معیری، انتشارات دانشگاه اصفهان، ۱۳۹۰، شابک: ۳-۰۲۵-۱۱۰-۶۰۰-۹۷۸.