جواد مناقبی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

محمدجواد نوایی مناقبی (واعظ) (۳ تیر ۱۳۱۰ در تهران - ۱۱ مهر ۱۳۸۰ در قم) فقیه، استاد فلسفه اسلامی و از واعظان معروف تهران در دوران پیش از انقلاب بود که در این دوران چندین بار مورد حمله و ضرب و شتم انقلابیون مخالف حکومت پهلوی قرار گرفت چون حامی حکومت پهلوی بود. عزت شاهی در کتاب خاطرات خود نوشته که حتی یک بار قصد داشته‌اند به صورت مناقبی اسید بپاشند اما به جای آن با جوهر این کار را کرده‌اند. وی در سال ۱۳۶۱ به اتهام طراحی کودتا علیه نظام جمهوری اسلامی بازداشت شد. در این ماجرا صادق قطب‌زاده اعدام و آیت‌الله شریعتمداری خلع مرجعیت شدند و از مناقبی نیز خلع لباس شد.[۱]

پدر وی حاج شیخ محمد مناقبی نوائی (حاج واعظ نوائی) از خطباء بنام تهران و پدرزنش نیز محمدحسین طباطبایی مفسر معروف قران و صاحب المیزان بود.

تحصیلات[ویرایش]

جواد مناقبی پس از پشت سر گذاشتن تحصیلات ابتدایی در سن ۱۲ سالگی در کسوت روحانیت و تحصیل علوم دینی در آمد. سال‌ها در مدرسهٔ حاج ابولفتح خیابان ری مشغول به تحصیل بود و مقدمات و متون عربی را خواند و به فقه و اصول و فلسفه پرداخت. وی دورهٔ کامل سطح را پیش آیت‌الله آملی و آیت‌الله لنگرودی و دیگر مشاهیر وقت گذراند.

دوره دانشگاه روحانی مدرسه سپهسالار (شهید مطهری) را با احراز رتبه اول درهمه سالها گذراند. سپس به حوزه علمیه قم رفت و در امتحانات ورودی درس خارج، در محضر آیت‌الله محقق داماد و آیت‌الله حاج شیخ عبد الرزاق امتحان کفایه و مکاسب انجام شد. وی با امتیاز بالا قبول شد و به آیت‌الله بروجردی معرفی شد.

حدود ۵ سال از درس خارج آیت‌الله بروجردی، آیت الله داماد، آبت الله اراکی، روح الله خمینی و سید محمد صادق روحانی و جمعی از اساتید حوزه استفاده کرد. در تمام این مدت از همهٔ درسهای آیت‌الله محمدحسین طباطبایی در تفسیر، اسفار، اصول، عرفان و اخلاق (که خصوصی بود) استفاده کرد و در جلسات فلسفه جدید طباطبایی که بعدها در کتاب روش رئالیسم منتشر شد شرکت داشت.

در همین سالها باتفاق دکتر مفتح از طریق امتحانات تصدیق مدرسی به دانشگاه تهران وارد شد. ایام تعطیلات حوزه و تابستان‌ها به دروس دانشگاه می‌پرداخت. چون رابطه خوبی بین حوزه و دانشگاه نبود این برنامه را از حوزه پنهان می‌کرد.

پایان دوره لیسانس وی با احراز رتبه اول و معدل ممتاز به دریافت جایزه مدال درجه یک فرهنگی نایل گشت. بعضی از روزنامه‌ها عکس اش را در صفحه اول چاپ کردند. خبر در قم منتشر شد. اولین اقدام منفی حوزه این بود که نام اش را از دفتر شهریه خط زدند.

از آن طرف در جشن بزرگ آغاز سال تحصیلی و اعطاء جوایز به دانشجویان ممتاز رتبه اول در حضور شاه و اساتید بزرگ دانشگاه و مقامات مسئول و سفرا و میهمانان خارجی در دانشگاه تهران شرکت کرد. وی با لباس روحانیت کم سن‌ترین دانشجوی رتبه اول بود. اولین نفر که به شاه معرفی شد وی بود که توجه شاه را نیز برانگیخت.

هنگام اعطای مدال و نصب به سینهٔ ایشان، شاه پرسیده بود: چه خواهید کرد؟ در جواب گفته بودند: آرزو دارم در این لباس مقدس به این مملکت خدمت کنم. شاه پرسیده بود: به لباستان مقیدید؟ ایشان گفتند: افتخار خانواده ما است. قرنها است که پدران من در این لباس خدمت کرده‌اند. من از اولاد ابن شهرآشوب صاحب کتاب معروف مناقب هستم و به همین جهت این نام در شناسنامه من به یادگار مانده؛ و سرانجام شاه دستور داد برای ادامهٔ تحصیل با هزینهٔ شخصی وی (شاه) در رشتهٔ فلسفه غرب به آمریکا اعزام شوند؛ ولی دکتر جواد مناقبی این بورسیه را رد کرد.

وی پس از انصراف از بورسیه وارد دانشکده الهیات دانشگاه تهران شده و استاد کلام، فلسفه و منطق شد. مناقبی پس از گذراندن دورهٔ دکتری و گذراندن پایان نامه استاد ممتاز شناخته شد و پس از ۱۷ سال تدریس در دانشگاه، با رتبه ۱۰ بازنشسته شد.

وی جزو خطبای معروف جهان تشیع بود و در نقاط مختلف کشور و در لندن، حسینیه آیت‌الله خویی و در کویت، به وعظ و خطابه مشغول بودند.

در سال ۱۳۴۱ شمسی و در سن ۳۱ سالگی به دامادی علامه طباطبایی در آمد. وی در ۱۱ مهر سال ۱۳۸۰ درگذشت و در قبرستان ابوحسین قم در مقبرهٔ آیت‌الله شریعتمداری به خاک سپرده شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

زندگی‌نامه دکتر مناقبی

  1. جواد مناقبی، داماد ناخلف علامه