بحران جهش نرخ ﺍرز در ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از بحران ارزی در ایران)
پرش به: ناوبری، جستجو

بحران جهش نرخ ﺍرز در ایران[۱][۲] یا بحران ارزی در ایران به روند سقوط آزاد ارزش پول ملی ایران در برابر ارزهای جهانی گفته می‌شود که از ماه‌های آغازین سال ۱۳۹۰ آغاز شد و در مهرماه ۱۳۹۱ به نخستین و در بهمن ماه ۱۳۹۱ به دومین اوج خود رسید.

در اثر این بحران، ارزش ریال ایران در برابر دلار آمریکا و سایر ارزهای جهانی به پایین‌ترین سطح در تاریخ رسید. سقوط ارزش پول ایران منجر به واکنش‌های فراوانی در داخل کشور شد و بازتاب فراوانی در خارج از ایران نیز داشت به‌گونه‌ای که در مناظره‌های انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا (۲۰۱۲) نیز باراک اوباما از آن به عنوان نشانه‌ای از روند موفق تحریم ایران یاد کرد.[۳]

پیشینه[ویرایش]

تلاطم در بازار ارز در ایران از ابتدای سال ۱۳۹۰ آغاز شد.

اواخر بهار ۱۳۹۰، بانک مرکزی در پی افزایش نرخ ارز ابتدا تلاش کرد با تزریق ارز قیمت‌ها را کنترل کند اما با ناکامی این روش، یک‌باره قیمت انواع ارز در بازار افزایش یافت.[۴]

به‌گونه‌ای که در میانه آبان ۱۳۹۰ هر دلار آمریکا به بیش از ۱۳۰۰ تومان[۵] (بهای رسمی اعلام شده از سوی بانک مرکزی ۱۰۸۲ تومان بود)، رسید.

در آذرماه ۱۳۹۰ به ۱۴۰۰[۶] و در پایان آذرماه به ۱۵۰۰[۷] تومان و در اسفند به ۱۹۱۰ تومان[۸] رسید.

افزایش نرخ ارز در سال با افزایش مداوم همراه بود و از مرز ۳۰۰۰ تومان گذشت، در پایان مهرماه ۱۳۹۱ به اوج خود رسید و به بیش از ۳۶۰۰ تومان رسید، نرخ ارز تا ماه‌های ابتدایی سال ۱۳۹۲ همچنان در بازه ۳۵۰۰ تا ۳۶۰۰ تومان باقی‌مانده‌بود، تا اینکه با انتخاب حسن روحانی به ریاست جمهوری در خرداد ماه، نرخ ارز با کاهش همراه شد.

پی‌آمدهای داخلی[ویرایش]

محمود بهمنی رئیس وقت بانک مرکزی[ویرایش]

براساس اخبار سایت خبرآنلاین در بهمن سال ۱۳۹۰، محمود بهمنی رئیس وقت بانک مرکزی گفت همین حالا نرخ ارز تک نرخی را اعلام می‌کنیم و این مبلغ ۱۲۲۶ تومان است.[۹] یک سال بعد، در خرداد سال ۱۳۹۱ باردیگر وی، محمود بهمنی رئیس وقت بانک مرکزی در خبری در سایت خبرآنلاین مجدداً اعلام کرد دلار تا پایان سال، ۱۲۲۶ تومان می‌ماند. وی در ادامه گفت: "سال گذشته با وجود تشدید تحریم‌های اقتصادی بانک مرکزی و سایر بانک بسیار فعال بودند و توانستند عملکرد خوبی را از خود نشان دهند."[۱۰]

واکنش دولت احمدی‌نژاد[ویرایش]

در روز یکشنبه، ۳۰ مهرماه ۱۳۹۱، محمدرضا رحیمی، معاون اول رییس جمهوری اسلامی ایران، در جمع خبرنگاران از بازداشت فردی به نام جمشید بسم‌الله خبر داد که و را عامل اختلال در بازار ارز ایران دانست. رحیمی ادعا کرد که جمشید بسم‌الله «روی چهارپایه قیمت ارز در ایران را تعیین می‌کرد».[۱۱]

محمدباقر نوبخت در سال ۱۳۹۳[ویرایش]

محمدباقر نوبخت، در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری مهر مبنی بر اینکه دولت وعده داده بود که در نیمه دوم سال(۱۳۹۳)، ارز را تک نرخی کند، دولت چه زمانی این را اجرایی را خواهد کرد، گفت، «دولت تنها یک نرخ را به رسمیت می‌شناسد و آن همان دو هزار و ۶۵۰ تومان به عنوان نرخ تسریع دلار و ریال است.». محمدباقر نوبخت، معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهوریِ «دولت یازدهم» ایران می‌باشد.[۱۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. http://web.archive.org/web/20131228014331/http://www.ettelaat.com/etHomeEdition/Siasi/291/46.pdf
  2. «روزنامه». روزنامه دنیای اقتصاد. ۲۰۱۴-۰۹-۰۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۰۹-۰۴. 
  3. «Romney endorses Obama's national security policies». سی‌ان‌ان. بازبینی‌شده در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۲. 
  4. «تلاطم در بازار آزاد ارز در ایران». بازبینی‌شده در ۲۸ اکتبر ۲۰۱۲. 
  5. «صعود دوباره قیمت‌ها در بازار ارز/سهم دلار،۱۸ تومان بود». بازبینی‌شده در ۲۸ اکتبر ۲۰۱۲. 
  6. «دلار در بازار ایران رکورد زد». بازبینی‌شده در ۲۸ اکتبر ۲۰۱۲. 
  7. «قیمت دلار از ۱۵۰۰ تومان گذشت». بازبینی‌شده در ۲۸ اکتبر ۲۰۱۲. 
  8. «تداوم افزایش قیمت ارز؛ دلار ۱۹۱۰ تومان». بازبینی‌شده در ۲۸ اکتبر ۲۰۱۲. 
  9. «خبرفوری:دلار تک نرخی شد». صفحه نخست - خبرآنلاین. ۲۰۱۴-۰۹-۰۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۰۹-۰۴. 
  10. «بهمنی:دلار تا پایان سال، 1226 تومان می‌ماند». صفحه نخست - خبرآنلاین. ۲۰۱۴-۰۹-۰۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۰۹-۰۴. 
  11. «رحیمی: جمشید بسم الله، اخلالگر بازار ارز دستگیر شد». بازبینی‌شده در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۲. 
  12. «دولت ارز 2650 تومان را به رسمیت می‌شناسد». پایگاه خبری تحلیلی جمهوریت. ۲۰۱۴-۱۱-۰۶. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۱-۰۶.