اس‌تی‌اس-۵۱-ال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اس‌تی‌اس-۵۱-ال
نشان ماموریت
STS-51-L.svg
ویژگی‌های ماموریت
نام ماموریت: اس‌تی‌اس-۵۱-ال
نام فضاپیما: چلنجر
پرتابه: سکوی پرتاب ۳۹ پایگاه فضایی کندی، فلوریدا
تعداد سرنشین: ۷
تاریخ پرتاب: ۲۸ ژانویه ۱۹۸۶ ساعت ۱۷:۱۲:۰۰ (یوتی‌سی)
فرود: فضاپیما از بین رفت
تاریخ فرود: فضاپیما سقوط کرد
طول ماموریت: ۷۳ ثانیه (برنامه‌ریزی شده: ۶ روز و ۳۴ دقیقه)
تعداد گردش در مدار زمین: به مدار نرسید (برنامه‌ریزی شده: ۹۶)
مسافت پیموده شده: ۲۹ کیلومتر
عکس رسمی
صف پشت از راست به چپ: اونیزوکا، کریستا مک‌اولیف، جارویس، رزنیک. صف جلو (از راست به چپ): اسکوبی، مک‌نیر.
صف پشت از راست به چپ: اونیزوکا، کریستا مک‌اولیف، جارویس، رزنیک. صف جلو (از راست به چپ): اسکوبی، مک‌نیر.
ماموریت‌های وابسته
ماموریت قبلی ماموریت بعدی
اس‌تی‌اس-۶۱-سی STS-61-C اس‌تی‌اس-۲۶ STS-26
تصویر دود ناشی از ازهم‌گسیختگی شاتل چلنجر در ثانیه هفتاد و سوم پس از پرتاب. این حادثه باعث مرگ تمامی هفت خدمه این ماموریت شد.

اس‌تی‌اس-۵۱-ال، بیست و پنجمین ماموریت شاتل چلنجر متعلق به ناسا بود که در ۲۸ ژانویه ۱۹۸۶ از سکوی پرتاب ۳۹ پایگاه فضایی کندی در فلوریدا پرتاب شد. در این ماموریت برای اولین بار در تاریخ ماموریت‌های شاتل فضایی، یکی از خدمه یعنی کریستا مک‌اولیف غیر نظامی و یک معلم مدرسه بود. این ماموریت با انفجار شاتل چلنجر در ثانیه هفتادوسوم پس از پرتاب به فاجعه‌ای مبدل شد که منجر به کشته شدن تمام سرنشین‌های آن گردید. کمیته راجرز علت این فاجعه را خرابی یکی از واشرهای درزگیری در یکی از موشک‌های پیشران جامد دانستند.

برنامه ماموریت[ویرایش]

دهمین ماموریت شاتل چلنجر، اس‌تی‌اس-۵۱-ال، گسترش ماهواره ردیابی و تقویت داده، حمل اولین ابزار شاتل برای نجوم(SPARTAN-203) برای آزمایش دنباله‌دار هالی، اجرای چندین درس برای پروژه معلم در فضا و نیز پیشبرد برنامه دانش‌آموزی شاتل بود. این پرواز، اولین ماموریت مدارگرد سرنشین‌دار آمریکایی بود که تلفات جانی در پی داشت. همچنین اولین ماموریت فضاپیماهای آمریکایی بود که پیس از پرتاب و پیش از رسیدن به فضا شکست خورد. چنین شکستی اولین بار برای سایوز ۱۸آ شوروی رخ داد که دو خدمه آن نجات پیدا کردند. ماموریت جورج جارویس برای پرواز اس‌تی‌اس-۶۱-سی برنامه‌ریزی شده بود که پیش از پرواز با سناتور بیل نلسون جابجا شد.[۱]

خدمه پروازی[ویرایش]

رده فضانورد
فرمانده دیک اسکوبی
خلبان مایکل جان اسمیت
متخصص پرواز۱ الیسون انیزوکا
متخصص پرواز۲ جودیت رزنیک
متخصص پرواز۳ رونالد مک‌نیر
متخصص بارگزاری۱ گریگوری جارویس
متخصص بارگزاری۲ کریستا مک‌اولیف

خدمه پشتیبان[ویرایش]

رده فضانورد
متخصص بارگزاری۱ ال. ویلیام باترورث
متخصص بارگزاری۲ باربارا آر. مورگان

چگونگی ایجاد خرابی[ویرایش]

در ثانیه هفتادوسوم پس از پرتاب، خرابی یکی از ابزارها به از دست رفتن جان خدمه و انفجار شاتل منجر شد. کمیته راجرز دلیل این حادثه را خرابی واشر اصلی و پشتیبان موشک پیشران جامد سمت راست شاتل چلنجر اعلام کرد. خرابی این درزگیری‌ها باعث ایجاد شعله‌ای شد که سرایت کردن آتش به پیشران و سپس باعث چرخیدن پیشران حول مفصل اتصال شد. سپس استوانه پیشران بر تانک خارجی اثر گذاشته و باعث خرابی ساختاری ET که ساختار اصلی انبار سوخت را تشکیل می‌دهد شد. آتشی سریع آزاد شد و سپس ساختار اصلی انبارهای سوخت، پیشران‌ها و مدارگرد به علت فشار نیروهای آیرودینامیک از هم گسیخته شدند. نحوه پرتاب مورد تایید قرار گرفت به غیر از اینکه بیشتر قسمت‌ها از جمله موشک‌های پیشران باید در دمای بالای ۴۰ درجه فارنهایت به کار گرفته شوند که دمای محیط در زمان پرتاب ۲۶ درجه فارنهایت بوده است.[۳] شواهد نشان‌دهنده فعال شدن دستی تعدادی از تجهیزات اضطراری هوایی (PEAP ها) بدست فضانوردان است که این یعنی نیروهای اعمال شده بر کابین فضانوردان در جریان جدایی مدارگرد کشنده نبوده و یا اینکه حدااقل سه تن از فضانوردان تا اندکی پس از جدایی کابین زنده بوده و به قدر کافی هوشیار بوده‌اند که بتوانند اقداماتی اضطراری را انجام دهند. مرکز کنترل هوستون اعلام کرد که فضاپیما پس از انفجار و برخورد با آب در ناحیه‌ای از ۲۸.۶۴ درجه شمالی تا ۸۰.۲۸ درجه غربی پخش شده است.[۴]

سرنوشت خدمه[ویرایش]

در هفتم مارس، غواصان کشتی یواس‌اس پرزرور بر سطح اقیانوس شیئی را در بستر اقیانوس مشاهده کردند که معتقد بودند بقایای کابین خدمه پروازی اس‌تی‌اس-۵۱-ال است. غواصی روز بعد این نظر را تایید کرده و مشخص شد که کابین خدمه و بقایای جسد آن‌ها پیدا شده‌است.[۵] هیچکدام از تحقیقات رسمی انجام‌شده موفق به فهمیدن دلیل دقیق مرگ خدمه نشدند هرچند که زنده بودن خدمه در هنگام از هم پاشیدگی شاتل به علت فعال شدن دستی سه تا از بسته‌های خروج اضطراری هوا مشخص شده‌است.(البته بعضی این کاهش فشار هوای کابین را علت مرگ خدمه می‌دانند که تنها یک احتمال است.) فعال شدن دستی بسته‌های خروج اضطراری هوا تنها در هنگام کاهش شدید فشار هوا امکان‌پذیر است. اما این بسته‌ها قادر به تنظیم فشار هوا در کابین نیستند که می‌تواند منجر به از دست رفتن هوشیاری فضانوردان در چند ثانیه شود.[۶] گزارش‌هایی در رسانه‌ها وجود داشت که می‌گفت ناسا نوار ضبطی سری دارد که شامل بحث‌های خدمه مضطرب به مدت دو دقیقه و چهل و پنج ثانیه تا سقوط آزاد کابین در دریای شرق فلوریداست. این مسئله به نظر ساختگی می‌آید چون خدمه ممکن است در آنزمان به علت از دست رفتن فشار هوای کابین در حالت ناهوشیاری بوده و نیز فضانوردان دارای ضبط صوت جداگانه نبوده‌اند.[۷] البته اگر چنین دستگاهی نیز وجود می‌داشت به علت جدا شدن سریع مدارگرد از کابین خدمه، بدون برق باقی‌مانده و نمی‌توانست کار کند. اما در هر حال اگر کسی نیز زنده مانده‌بود با برخورد کابین به سطح دریا کشته می‌شد.

اهداف ماموریت[ویرایش]

پرتاب شاتل چلنجر در ابتدای ماموریت اس‌تی‌اس-۵۱-ال

هیچکدام از اهداف ماموریت کامل نشد.

پارامترهای ماموریت[ویرایش]

  • جرم:
    • هنگام پرتاب مدارگرد: ۱۲۱٬۷۷۸ کیلوگرم (۲۶۸٬۴۷۵ پوند)
    • هنگام فرود مدارگرد :۹۰٬۵۸۴ کیلوگرم (۱۹۹٬۷۰۴ پوند)
    • ظرفیت ترابری دی‌اف‌آی: ۲۱٬۹۳۷ کیلوگرم (۴۸٬۳۶۳ پوند)
  • حضیض : ۲۸۵ کیلومتر (۱۷۷ مایل)
  • اوج : ۲۹۵ کیلومتر (۱۸۳ مایل)
  • زاویهٔ شیب مدار: ۲۸.۴۵ درجه
  • دوره تناوبی : ۹۰.۴~ دقیقه
  • مدت ماموریت: ۷۳ ثانیه (از پیش ۶ روز و ۰ ساعت و ۳۴ دقیقه برنامه‌ریزی شده‌بود.)

نشان ماموریت[ویرایش]

خدمه پرواز اس‌تی‌اس-۵۱-ال نشان بالا را برای ماموریت خود در شاتل چلنجر طراحی کردند. نشانی برای پرواز از فلوریدا به سمت فضا برای انجام چندین ماموریت. در میان وظایف پنج فضانورد و دو متخصص بارگزاری (که با هفت ستاره پرچم آمریکا در نشان آورده شده‌است) عکاسی و مشاهده دنباله‌دار هالی نیز وجود داشت که در نشان نیز دنباله‌دار هالی نیز وجود دارد. نام‌خانوادگی فضانوردان در دایره اطراف و متخصصین بارگزاری در زیر نشان آورده شده‌است. نام اولین معلم در فضا (مک‌اولیف) پس از یک نشان سمبلیک سیب آمده‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  • ^ Solid Rocket Booster
  • ^ Tracking and Data Relay Satellite
  • ^ Shuttle Student Involvement Program، این برنامه توسط انجمن ملی معلمان علوم و ناسا حمایت مالی می‌شد. هدف آن این بود که دانش‌آموزان آزمایشی را برای اجرا در شاتل طراحی کنند. برای انتخاب آزمایش‌ها هر ساله مسابقه‌ای بر‌گزار می‌شد.
  • ^ Gregory Jarvis
  • ^ Inertial Upper Stage

منابع[ویرایش]

  1. Mullane, Mike. Riding Rockets (2006).
  2. "S. Christa Corrigan McAuliffe". Biographical Data. NASA. April 2007. Retrieved June 13, 2009. 
  3. Rogers Commission, Vol4 Part7
  4. "Shuttle explodes; crew lost", Frederick, OK – Daily Leader newspaper, January 28, 1986.
  5. Isikoff, Michael (March 10, 1986). "Remains of Crew Of Shuttle Found". The Washington Post. Retrieved March 5, 2009. 
  6. Harwood, William. "The Fate of Challenger's Crew". Space-Shuttle.com. Retrieved July 24, 2011. 
  7. Mikkelson, Barbara (November 2, 2006). "Challenger Deaths". Snopes.com. Urban Legends Reference Pages. Retrieved July 24, 2011. 

پیوند به بیرون[ویرایش]