اس‌تی‌اس-۱

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اس‌تی‌اس-۱
نشان ماموریت
Sts-1-patch.png
ویژگی‌های ماموریت
نام ماموریت: اس‌تی‌اس-۱
نام فضاپیما: کلمبیا
پرتابه: پایگاه فضایی کندی، فلوریدا، سکوی پرتاب ۳۹آ
تعداد سرنشین: ۲
تاریخ پرتاب: ۱۲ آوریل ۱۹۸۱ ساعت ۱۲:۰۰:۰۳ (یوتی‌سی)
فرود: پایگاه هوایی ادواردز
تاریخ فرود: ۱۴ آوریل ۱۹۸۱ ۱۸:۲۰:۵۷ (یوتی‌سی)
طول ماموریت: ۲روز و ۶ ساعت و ۲۰ دقیقه و ۵۳ ثانیه
تعداد گردش در مدار زمین: ۳۷
اوج: ۲۵۱ کیلومتر
حضیض: ۲۴۰ کیلومتر
ارتفاع مدار: ۳۷۰ کیلومتر
زاویهٔ شیب مدار: ۴۰٫۳ درجه
مسافت پیموده شده: ۱۷۲،۸۰۰،۰۰ کیلومتر
عکس رسمی
اعضای گروه فضانوردی جان. وی. یانگ و روبرت. ال. کریپن همراه با ماکتی از شاتل فضایی در دسترس
اعضای گروه فضانوردی جان. وی. یانگ و روبرت. ال. کریپن همراه با ماکتی از شاتل فضایی در دسترس
ماموریت‌های وابسته
ماموریت قبلی ماموریت بعدی
Enterprise 1977 Approach and Landing Test mission patch.png تست‌های پرواز و فرود اس‌تی‌اس-۲ اس‌تی‌اس-۲

اس‌تی‌اس-۱ اولین مأموریت فضایی شاتلهای ایالات متحده آمریکا بود، که در ۱۲ آوریل ۱۹۸۱ آغاز شد و در ۱۴ آوریل با بازگشت به زمین پایان یافت. در این ماموریت شاتل فضایی کلمیبا ۳۷ بار در طول مدت ۵۴٫۵ ساعت دور زمین چرخید. این اولین مأموریت فضایی آمریکا پس از عملیات مشترک آپولو-سایوز سال ۱۹۷۵ بود. اس‌تی‌اس-۱ اولین پرواز سرنشین‌دار نسل جدید فضاپیماهای آمریکا و در واقع تست گذر از اتمسفر این گونه فضاپیماها بود.

خدمه[ویرایش]

رده فضانورد
فرمانده جان یانگ (فضانورد)
خلبان رابرت کریپن

خدمه پشتیبان[ویرایش]

رده فضانورد
فرمانده جو انگل
خلبان ریچراد ترولی

پارامترهای ماموریت[ویرایش]

  • جرم:
    • هنگام پرتاب مدارگرد: ۲۱۹٬۲۵۶ پوند (۹۹٬۴۵۳ کیلوگرم)
    • هنگام فرود مدارگرد :۱۹۵٬۴۶۶ پوند (۸۸٬۶۶۲ کیلوگرم)
    • ظرفیت ترابری دی‌اف‌آی: ۱۰٬۸۲۲ پوند (۴٬۹۰۹ کیلوگرم)
  • حضیض : ۱۴۹ مایل (۲۴۰ کیلومتر)
  • اوج : ۱۵۶ مایل (۲۵۱ کیلومتر)
  • زاویهٔ شیب مدار:ل : ۴۰٫۳ درجه
  • دوره تناوبی : ۸۹٫۴ دقیقه

نکات برجسته ماموریت[ویرایش]

این پرتاب شاتل فضایی در ۱۲ آوریل ۱۹۸۱، دقیقاً بیست سال پس از پا گذاشتن اولین انسان به فضا، زمانی که مدارگرد کلمبیا، با دو سرنشین خود، فضانورد جان‌وی. یانگ به عنوان فرمانده و روبرت. ال. کریپن، خلبان از سکوی آ، مجموعه پرتاب ۳۹َ، در پایگاه فضایی کندی اتفاق افتاد. این پرتاب به علت مشکل زمانبندی در یکی از رایانه‌های شاتل کلمبیا ۲ روز به تاخیر افتاده بود.

نه تنها این اولین پرتاب شاتل فضایی بود، بلکه برای اولین بار بود که راکت‌های سوخت جامد برای ارسال فضانورد به فضا در ایالات متحده استفاده می‌شدند. (توجه داشته باشید که تمامی فضانوردان ماموریت‌های آپولو و مرکوری با نیروی محرک موتور سوخت جامد سکوی پرتاب به فضا فرستاده شدند.) این اولین پرواز سرنشین دار آمریکا بود که با وسیله‌ای فضانوردان را به فضا ارسال می‌کرد که بدون سرنشین آزمایش شده بود. مدارگرد اس‌تی‌اس-۱، کلمبیا، همچنین دارای بالاترین رکورد زمان صرف شده برای آماده‌سازی برای پرواز است، ۶۱۰ روز، علت آن هم تعداد زیاد کاشی‌های عایق حرارت مورد استفاده و جایگذاری آن‌ها بود.

اهداف اصلی این پرواز آزمایش امکانات اصلی شاتل بود که شامل آزمایش سیستم شاتل، صعود و نشستن امن بود. ظرفیت ترابری تنها شامل ابزار توسعهٔ پرواز (دی‌اف‌آی) می‌شد، که از تعدادی سنسور و ابزار سنجش تشکیل شده بود که کارایی و فشار وارد بر مدارگرد هنگام پرتاب، اوج گیری، پرواز در مدار، بازگشت و فرود را ثبت می‌کرد. همهٔ اهداف این مأموریت با موفقیت به سرانجام رسید و این امر به اثبات رسید، که شاتل‌ها وسایل مطمئنی برای پرواز به فضا هستند.

شاتل در اس‌تی‌اس به ارتفاع مداری ۱۶۶ مایل دریایی (۳۰۷ کیلومتر) رسید. ۳۷ چرخش به دور زمین، ۱٬۰۷۴٬۵۶۷ مایل (۱٬۷۲۹٬۳۴۸ کیلومتر) مسافت پیموده شده، در زمانی به طول ۲ روز،۶ ساعت،۲۰ دقیقه و ۵۳ ثانیه انجام شد. فزود فضاپیما در باند ۲۳ پایگاه هوایی ادواردز، کالیفرنیا در ۱۴ آوریل ۱۹۸۱ ساعت ۱۰:۲۱ به وقت محلی انجام گرفت.[۱] کلمبیا توسط هواپیمای مخصوص حمل شاتل در ۲۸ آوریل به پایگاه فضایی کندی بازگردانده شد.

ناهنجاریهای ماموریت[ویرایش]

اس‌تی‌اس-۱ در حال فرود در پایگاه هوایی ادواردز

اس‌تی‌اس-۱ اولین آزمایش چیزی بود، که در آن زمان یکی از پیچیده‌ترین فضاپیماهای ساخته شده بود. مشکلات زیادی وجود داشت -- ناسا از این مشکلات به عنوان ناهنجاری یاد می‌کند -- علت آن نبود امکان آزمایش بعضی ابزارها بر روی سطح زمین بود. ناهنجاری‌های جلب توجه و مهم را در اینجا می‌بینیم:

  • کاشی در سمت راست درب مخزن بیرونی (ای‌تی) در قسمت زیرین قرار داشت، به درستی نصب نشده بود، همین در هنگام بازگشت به زمین باعث ذوب شدن قسمتی از دستگیره درب مخزت بیرونی شد.[نیازمند منبع]
  • بازرسی‌های فضانوردها در مدار نشان داد، که محافظ گرمایی سیستم مانور مدارگرد بسیار آسیب دیده بود. جان یانگ همچنین گزارش داد که دو کاشی که در دماغه کار گذاشته شده بود ترک‌های بزرگی برداشته بودند.[۲] بازرسی پس از بازگشت کلمبیا نشان داد که که فشارهای بیش از حد موشک‌های سوخت جامد بر بدنهٔ شاتل هنگام پرتاب، باعث از دست دادن ۱۶ کاشی و آسیب دیدگی ۱۴۸ دیگر شد.[نیازمند منبع]
  • این فشار بیش از حد باعث جابه‌جا شدن باله زیر موتورهای اصلی در پایین شاتل شد که همین ممکن بود، خرابی سیستم هیدرولیک و عدم توانایی بازگشت دوباره را در پی داشته باشد. خدمه‌های این پرواز تا مدتی بعد از فرود از این موضوع بی‌اطلاع بودند. جان یانگ می‌گوید اگر ما این موضوع را می‌دانستیم شاتل کلمبیا را به ارتفاع مطمئن می‌رساندیم و سپس از آن بیرون پریده و آن را در همان ماموریت اول منفجر می‌کردیم.[۳]
  • باب کریپن می‌گوید از هنگام پرتاب تا جدا شدن موشک‌های سوخت جامد، مواد سفید رنگی از مخزن خارجی جدا شده و بر روی پنجره‌های شاتل می‌پاشید، که احتمالاً رنگی بود که برروی بدنهٔ محفزهٔ سوخت خارجی قرار داشت.[۲]
  • توالت در جدا کردن ادرار و مدفوع دچار مشکل شده بود.[۴]
  • آیرودینامیک‌های کلمبیا در ماخ بالا، با اعداد از پیش اندازه‌گیری شده قیل از پرواز متفاوت بود. اشتباه در اندازه‌گیری محل مرکز فشار (به خاطر محاسبه با معادلهٔ گازهای ایده‌آل به جای معادله گازهای واقعی) باعث شد، که باله‌های بدنه به جای ۸ تا ۹ درجه حدود ۱۶ درجه توسط رایانه کنترل جابه‌جا شوند و سرخردن به کنار دو برابر حد معمول باشند.[۵]
  • در طی جمع آوری اطلاعات سال ۲۰۰۳، جان یانگ اظهار داشت که فاصلهٔ میان کاشی‌ها باعث شده‌است که گازهای داغ وارد شاتل شده و ارابه‌های اصلی نشستن سمت راست را تخریب کرده و باعث ایجاد قوس در ارابه فرود شدند.[۶] در گزارش موجود که بعد از پرواز وجود دارد، تنها ذکر شده‌است که درها دچار قوس شده‌اند و نه ارابه‌های فرود.[۷]

علی رقم مشکلات فروان، اس‌تی‌اس-۱ یک مأموریت موفقیت‌آمیز بود و اطمینان به کلمبیا برای پروازهای بعدی بیشتر شد. بعد از تعدادی تغییر در شاتل و برروی عملیات پرتاب و بازگشت به زمین، کلمبیا آمادهٔ پرواز برای ۴ ماموریت دیگر شد.

نشان ماموریت[ویرایش]

نشان ماموریت، توسط روبرت مک‌کال ایجاد شد. در آن یک نماد از شاتل قرار گرفته بود. البته در این نماد گوشه‌های مشکی رنگ بال‌های شاتل وجود نداشت.

سالگرد[ویرایش]

لوح یادبود یانگ-کریپن در مرکز فضایی کندی

تاریخ پرتاب اس‌تی‌اس-۱ دقیقاً با پرتاب وستوک ۱، اولین فضاپیمای با سرنشین مقارن بود. شب یوری شبی است، که در آن قرارگیری اولین انسان در فضا به یاد یوری گاگارین و پرتاب اولین شاتل فضایی جشن گرفته می‌شود.

برای ادای احترام در ۲۵مین سالگرد اولین پرواز شاتل فضایی، اتاق مدیریت پرتاب ۱ در محل کنترل ماموریت‌های فضایی در پایگاه کندی به اتاق پرتاب یانگ-کریپن تغییر نام پیدا کرد. یه یاد فضانوردانی که این ماموریت تاریخی را انجام دادند.

ناسا از این ماموریت به عنوان شجاع‌ترین پرواز تاریخ یاد می‌کند.[۸]

مخزن خارجی[ویرایش]

اس‌تی‌اس-۱ یکی از دو پروازی بود که در آن مخرن خارجی به رنگ سفید بود. در تلاش‌هایی که برای کاهش وزن شاتل انجام شد، در تمامی ماموریت از اس‌تی‌اس-۳ به بعد مخزن خارجی رنگ نشد. رنگ نزدن مخزن خارجی باعث صرفه‌جویی در وزن در حدود ۲۷۲ کیلوگرم (۶۰۰ پوند) شد،[۹] و همچین به این مخزن رنگ نارنجی منحصربه‌فردی داد که به شاتل فضایی مربوط شد.

استفاده‌های فرهنگی-هنری[ویرایش]

آهنگ «شمارش معکوس» از راش، در آلبوم ۱۹۸۲ سیگنال ها، دربارهٔ ماموریت اس‌تی‌اس-۱ و معرفی کلمبیا می‌باشد.[۱۰] این ترانه به فضانوردان یانگ و کریپن و تمامی افرادی که در ناسا بودند برای همکاری و زحماتشان تقدیم شد.

درود بر کلمبیا![ویرایش]

دوربینهای ایمکس فیلمبرداری پرتاب، فرود، و مرکز کنترل ماموریت در طول پرواز را فیلمبرداری کردند. این فیلم ۱۹۸۲ برای اولین بار به بازار عرضه شد. بعدها دی‌وی‌دی آن نیز در برای فروش به بازار آمد.

زنگ بیدارباش[ویرایش]

ناسا شروع سنت نواختن موسیقی برای فضانوردان را طی برنامه جمینی و اولین بار برای خدمهٔ آپولو ۱۵ آغاز کرد.[۱۱] این آهنگ‌ها توسط اعضای خانواده یا خود فضانورد انتخاب شده و برای او در شروع روز پخش می‌شود.

روز پرواز ترانه هنرمند / آهنگساز
روز ۲ شلیک کلمبیا روی مک‌کال
روز ۳ شیپور بیدارباش هوستون دی جی هادسون و هارریگان

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «STS-1 Overview». NASA. بازبینی‌شده در ۲۰۱۰-۰۸-۲۲. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ STS-1 Technical Crew Debriefing, page 4-4
  3. «Cosmic log». ام‌اس‌ان‌بی‌سی، April 12, 2006. بازبینی‌شده در November 21, 2009. 
  4. STS-1 In-Flight Anomaly report، page 22
  5. Kenneth Iliff and Mary Shafer, Space Shuttle Hypersonic Aerodynamic and Aerothermodynamic Flight Research and the Comparison to Ground Test Results, Page 5-6
  6. «John Young’s shuttle secret». Space Review، ۲۰۰۳-۰۴-۱۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۰-۰۸-۲۲. 
  7. STS-1 In-Flight Anomaly report، page 33
  8. «NASA - STS-1». Nasa.gov. بازبینی‌شده در ۲۰۱۰-۰۸-۱۲. 
  9. National Aeronautics and Space Administration "NASA Takes Delivery of 100th Space Shuttle External Tank." Press Release 99-193 16 August 1999.
  10. «25 years later, JSC remembers shuttle’s first flight». Johnson Spaceflight Center، issue 502. بازبینی‌شده در 3 March 2010. 
  11. «Chronology of Wakeup Calls». NASA، June 25, 2007. بازبینی‌شده در ۲۰۰۷-۰۸-۱۳. 

منابع[ویرایش]

هنگام نوشتن این مقاله، از مقالهٔ "STS-1‎" در ویکی‌پدیای انگلیسی استفاده شده‌است:

Wikipedia contributors, "STS-1" Wikipedia, The Free Encyclopedia,http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=STS-1&oldid=399790504