فضاپیمای اندور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اندور
OV-105
فضاپیمای اندور
شاتل اندور در مجتمع پرتاب ۳۹ پایگاه فضایی کندی جهت اعزام به ماموریت اس‌تی‌اس-۱۲۷ آماده سازی می شود.
OV designation OV-105
کشور ایالات متحده
Contract award ۳۱ جولای ۱۹۸۷
نامگذاری اچ‌ام‌اس اندور (۱۷۶۴)
وضعیت بازنشسته, محل نگهداری California Science Center در لس آنجلس
نخستین پرواز STS-49
۷ می ۱۹۹۲ – ۱۶ می ۱۹۹۲
آخرین پرواز

Ferry flight on SCA NASA905 to Los Angeles, California

September 19–21, 2012
تعداد ماموریت‌ها ۲۵
تعداد خدمه ۱۵۴
زمان سپری‌کرده در فضا ۲۹۶ روز, ۳ ساعت, ۳۴ دقیقه, ۲ ثانیه
تعداد مدارهای کامل‌کرده ۴٬۶۷۱
مسافت طی کرده ۱۲۲٬۸۸۳٬۱۵۱ مایل (۱۹۷٬۷۶۱٬۲۶۲ کیلومتر)
تعداد ماهواره‌های حمل‌کرده ۳
اتصال به ایستگاه فضایی میر ۱
اتصال به ایستگاه فضایی بین‌المللی ۱۲

فضاپیمای اِندِور (به انگلیسی: Space Shuttle Endeavour) نام یکی از ۳ فضاپیمای باقی‌مانده در ناوگان شاتل در سازمان هوانوردی و فضایی ملی آمریکا (ناسا) است که از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۱ در ماموریت‌های ارسال فضانوردان و قطعات فنی به ایستگاه بین‌المللی فضایی را به عهده داشت. این فضاپیما به یاد اولین کشتی جیمز کوک، دریانورد و کاشف و ستاره شناس انگلیسی قرن ۱۸ نامگذاری شده‌است. در سفرهای اولیهٔ جیمز کوک با اندیور، او برای دیدن گذر زهره از بین زمین و خورشید به جنوب اقیانوس آرام رفت. عبور زهره بین زمین و خورشید این امکان را به ستاره شناسان می‌دهد که فاصله ی زمین تا خورشید را اندازه بگیرند و از این به عنوان واحدی برای اندازه گیری فضا استفاده کنند. در سال ۱۷۶۹، کوک اولین کسی بود که نقشه ی نیوزلند را به طور کامل کشید و همچنین به هاوایی سفر کرد.

تاریخچه[ویرایش]

یک سال پس از فاجعه انهدام فضاپیمای چلنجر در سال ۱۹۸۶، کار ساخت فضاپیمایی برای جایگزینی چلنجر آغاز شد. برای اولین بار بود که برای نامگذاری یک وسیله ی فضایی در بین دبستان‌ها و دبیرستان‌های آمریکا مسابقه گذاشتند و در نهایت نام اندور را در سال ۱۹۸۹ بر روی این فضاپیمای بازگشتی گذاشتند. ساخت این فضاپیما در سال ۱۹۹۱ به پایان رسید و سپس در همان سال، برای تحویل به ناسا به پایگاه فضایی کندی در فلوریدا منتقل شد. نخستین پرواز شاتل فضایی اندور در سال ۱۹۹۲ انجام شد که طی آن خدمه شاتل٬ ماهواره‌ای مخابراتی به نام Intelsat VI F-3 را در مدار تعمیر نمودند. در هفتم ماه می ۱۹۹۲ زمانیکه شاتل فضایی ایندیور برای نخستین بار راهی مدار زمین گردید کمی کمتر از دو سال از پرتاب ناموفق ماهواره مخابراتی Intelsat VI F-3 می‌گذشت. موتور مرحله سوم این ماهواره روشن نشده بود و بنابراین ماهواره همچنان در مدار پارکینگ خود در ارتفاع حدود ۳۰۰ کیلومتری به دور زمین می‌چرخید و نتوانسته بود خود را به مدار زمین‌آهنگ در ۳۶۰۰۰ کیلومتری سطح زمین برساند. سه فضانورد از هفت خدمه ماموریت STS49 به مدت ۸ ساعت و در قالب چندین راهپیمایی فضایی موفق شدند موتور مرحله سوم این ماهواره را تعویض و مجددا آن را در مدار رها کنند تا راهی مقصد نهایی خود در مدار ژئوسنکرون شود.[۱]

مشخصات فضاپیمای اندور[ویرایش]

اندیور از نظر تجهیزات و وسایل مدرن ترین شاتل ناسا می‌باشد. البته در دوره بررسی دوباره ی شاتل این امکانات به دو فضاپیمای دیگر اضافه شد. کامپیوترهای قوی تر و همچنین سیستم پیشرانه ی آن در نوع خود منحصر به فرد هستند. بازوی رباتیک که مجهز به یک دوربین پیشرفته و لیزر است، شاتل را برای پیدا کردن هرگونه صدمه‌ای بر بال‌ها و دماغه شاتل بازرسی می‌کند. فضاپیمای اندیور پس از بازسازی‌های مفصل، اکنون مجهز به ابزاری است که می‌تواند به شبکه برق ایستگاه بین‌المللی فضایی متصل شده و امکان تمدید ماموریت خود از ۱۱ روز به ۲۸ روز[۲] را بیابد.

مأموریت‌های اندور[ویرایش]

شاتل فضایی اندور در دوران خدمت ۲۰ ساله خود و در طی بیست و پنج ماموریت فضایی این شاتل جمعا ۱۴۸ فضانورد را به فضا برده است (برخی از فضانوردان چندین بار سفر با شاتل‌های فضایی را تجربه می‌کنند) و ۴۴۲۹ بار زمین را دور زده است و می‌توان گفت که حدود ۲۸۰ روز از این ۲۰ سال را در فضا سپری کرده است. اندور یک بار در کنار ایستگاه فضایی میر و ۱۰ بار در کنار ایستگاه فضایی بین‌المللی پهلو گرفته است و جمعا سه ماهواره را در مدار رها کرده است. اندور همچنین در کارنامه خود یک ماموریت ویژه برای تعمیر تلسکوپ فضایی هابل را نیز دارد.[۳]

آخرین مأموریت و بازنشستگی[ویرایش]

Shuttle-wide-sp-5866085.jpg

این فضاپیما برای آخرین بار در تاریخ ۱۶ مه ۲۰۱۱ برای ماموریتی ۱۶ روزه به فضا پرتاب شد. این پرواز قرار بود روز ۲۹ آوریل صورت گیرد اما تنها سه ونیم ساعت پیش از به پایان رسیدن شمارش معکوس، کارشناسان در یکی از سیستم‌های پیشران این فضاپیما نقصی فنی را تشخیص دادند و بدین صورت بود که اجازه پرواز این فضاپیما لغو شد. پنجره بعدی پرواز هم به دلیل ترافیکی که در برنامه پروازهای فضایی دیگر به مقصد ایستگاه فضایی بین‌المللی بود از دست رفت و ایندیور تا دوشنبه بعد بر سکوی پرواز باقی ماند تا سرانجام راهی آخرین ماموریت خود شد.[۴]

شش فضانورد این شاتل فضایی عبارت بودند از:

  • "مارک کلی"٬ فرمانده٬ چهارمین سفر فضایی٬ ناسا
  • "جرج هانسون"٬ خلبان شاتل٬ دومین سفر فضایی٬ ناسا
  • "مایکل فینک"٬ متخصص و فضانورد٬ سومین سفر فضایی٬ ناسا
  • "روبرتو ویتوری"٬ متخصص و فضانورد٬ سومین پرواز فضایی٬ آژانس فضایی اروپا
  • "اندرو فوستل"٬ متخصص و فضانورد٬ دومین پرواز فضایی، ناسا
  • "گرگوری کامیتوف"٬ متخصص و فضانورد٬ دومین پرواز فضایی٬ ناسا

بزرگداشت‌ها و نشان‌های ماموریتی[ویرایش]

پوستر یادبود ناسا برای شاتل اندور
Space Shuttle Endeavour Tribute.jpg
نشان‌های ماموریتی فضاپیمای اندور
Sts-49-patch.png
Sts-47-patch.png
Sts-54-patch.png
Sts-57-patch.png
Sts-61-patch.png
Sts-59-patch.png
Sts-68-patch.png
Sts-67-patch.png
STS-49
اس‌تی‌اس-۴۷
STS 54
STS 57
اس‌تی‌اس-۶۱
STS 59
اس‌تی‌اس-۶۸
STS 67
STS-69 patch.svg
Sts-72-patch.png
Sts-77-patch.png
Sts-89-patch.png
Sts-88-patch.png
Sts-99-patch.png
Sts-97-patch.png
Sts-100-patch.png
اس‌تی‌اس-۶۹
اس‌تی‌اس-۷۲
اس‌تی‌اس-۷۷
اس‌تی‌اس-۸۹
اس‌تی‌اس-۸۸
اس‌تی‌اس-۹۹
اس‌تی‌اس-۹۷
اس‌تی‌اس-۱۰۰
Sts-108-patch.png
Sts-111-patch.png
Sts-113-patch.png
STS-118 patch new.png
STS-123 patch.png
STS-126 patch.png
STS-127 patch.png
STS-130 patch.png
اس‌تی‌اس-۱۰۸
اس‌تی‌اس-۱۱۱
اس‌تی‌اس-۱۱۳
اس‌تی‌اس-۱۱۸
اس‌تی‌اس-۱۲۳
اس‌تی‌اس-۱۲۶
اس‌تی‌اس-۱۲۷
اس‌تی‌اس-۱۳۰
STS-134 patch.png
اس‌تی‌اس-۱۳۴

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]