کلاه فریژی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تندیس آتیس که کلاه فریژی بر سر دارد (مرمر پاریایی)، سده دوم میلادی.

کلاه آزادی یا کلاه فریژی کلاهی دوکی‌شکل و نرم است که سر آن کج است و کمی به سوی جلو می‌افتد. پوشیدن این کلاه مشخصه مردم فریگیه (در آسیای کوچک) بود و بر پایه افسانه‌ها، میداس، شاه فریژی‌ها، آن را به‌سر می‌کرد تا گوش‌هایش را پنهان کند زیرا ایزدها به خاطر حماقت‌هایش گوش‌هایی به شکل گوش خر به او داده بودند.

کلاه فریژی در زمان امپراتوری روم توسط بردگان آزادشده و نوادگان آن‌ها پوشیده می‌شد. این سنت همان است که باعث نامیده شدن این کلاه به عنوان کلاه آزادی و هم‌چنین نماد قرار گرفتن آن به عنوان نماد آزادی شده‌است.

کلاه آزادی در فرهنگ‌های مختلف[ویرایش]

کلاه سرکج آزادی را در آغاز فریژی‌ها به‌سر می‌کردند اما بعدها پوشیدن آن از مشخصه‌های ایرانیان و مردم تراکیهای شد. ایزدبانوی ایرانی، میترا، که در امپراتوری روم نیز او را می‌پرستیدند، همیشه با کلاه فریژی ترسیم می‌شد. در نگاره‌های قدیمی‌تر، سه مغ که در انجیل به آن‌ها اشاره شده نیز کلاه آزادی بر سر دارند که می‌تواند نشانه این باشد که به باور نقاشان آن زمان این سه مغ از ایران آمده‌بودند.

یونانیان باستان پوشیدن کلاه فریژی و شلوار را در ترسیم‌های خود به غیر یونانی‌ها (در ادبیات آن‌ها «بربرها») اختصاص می‌دادند و در نگاره‌ها همیشه مردم غیریونانی را با این کلاه و با شلوار رسم می‌کردند. مقدونی‌ها (که یونانی‌ها به آن‌ها نیز «بربر» می‌گفتند) سنت پوشیدن کلاه فریژی را از مردم فریگیه به ارمغان گرفتند و در کشورگشایی‌های خود همراه اسکندر مقدونی، که تا باخترستان ادامه یافت، این کلاه را به‌سر داشتند.

کلاه فریژی در زمان امپراتوری روم توسط بردگان آزادشده و نوادگان آن‌ها پوشیده می‌شد. در سده‌های میانه کلاه آزادی بار دیگر در برخی مناطق رایج شد و نورمن‌ها و بیزانسی‌ها آن را به‌سر می‌کردند و این کلاه به‌ویژه مختص به ساکسون‌ها و آنگلوساکسون‌ها دانسته می‌شد. دریانوردان ناپلی هم کلاه فریژی به‌سر می‌کردند.

در دوره معاصر، در جریان جنگ استقلال آمریکا و انقلاب فرانسه ژاکوبنها کلاه فریژی را به عنوان نماد آزادی به‌سر کردند و تا امروز نیز نماد ملی فرانسه، یعنی ماریان، کلاه فریژی بر سر دارد. این کلاه، نماد این است که ملت فرانسه که زمانی به خاطر نظام فئودالی به بردگی کشیده شده‌بود زنجیر بردگی را گسسته و آزاد شده‌است.

منابع[ویرایش]

  • Harden, J. David (1995), "Liberty caps and liberty trees", Past and Present 146 (1): 66–102.
  • Korshak, Yvonne (1987), "The Liberty Cap as a Revolutionary Symbol in America and France", Smithsonian Studies in American Art 1 (2): 52–69.