پیتیریم سوروکین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پیتیریم سوروکین
پیتیریم آلکساندروویچ سوروکین
Pitirim Sorokin.jpg
پیتیریم سوروکین (۱۹۳۴)
زادهٔ۲۱ ژانویهٔ ۱۸۸۹
توریا، وولوگدا، (اکنون جمهوری کومی، روسیه)
درگذشت۱۱ فوریهٔ ۱۹۶۸ (۷۹ سال)
وینچستر، ماساچوست
محل زندگی
ملیت روسی
محل تحصیلدانشگاه دولتی سن پترزبورگ
پیشهجامعه‌شناس
سازمان
همسر(ها)النا پتروونا سوروکینا (نسلی باراتینسکایا) (۱۸۹۴–۱۹۷۵)

پیتیریم آلکساندروویچ سوروکین (به روسی: Питири́м Алекса́ндрович Соро́кин)؛ (به انگلیسی: Pitirim Alexandrovich Sorokin)؛ (۸ ژانویه ۱۸۸۹–۱۱ فوریه ۱۹۶۸) جامعه‌شناس آمریکایی روسی‌تبار بود.

زندگی سوروکین

تولد وی ۲۱ ژانویه ۱۸۸۹ در شهر توریا واقع در جمهوری کومی روسیه، واقع در شمال غربی اروپا می‌باشد.

سوروکین، پروفسور دانشگاه پتروگراد در سال ۱۹۱۷ به‌عضویت دولت انقلابی کرنسکی درآمد و در سال ۱۹۲۲ پس از محاکمه، تبعید و در همان‌سال به‌آمریکا مهاجرت نمود. ابتدا در دانشگاه مینه‌سوتا و سپس دانشگاه هاروارد به‌تدریس مشغول شد. تحقیقات وی در زمینه جامعه‌شناسی فرهنگی از مهم‌ترین کارهای او است. واقعیت‌های فرهنگی جامعه بر اساس تئوری سوروکین، منتج از تأثیرات سه‌جانبه و بغرنجی است که میان فرهنگ‌های ادراکی[۱] (ماده‌گرایی متأثر از علوم تجربی)، فرهنگ‌های عقیدتی[۲] (تحت اقتدار تصورات اعتقادی) و فرهنگ‌های ایده‌آلیستی[۳] (منشعب از تجربه عقلانی)، در جریان می‌باشد. سوروکین بنیان‌گذار تئوری تقارب[۴] که در جامعه‌شناسی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، می‌باشد.

سوروکین در تاریخ ۱۱ فوریه ۱۹۶۸ در شهر وینچستر، ماساچوست درگذشت.

تمایز اجتماعی، قشربندی اجتماعی و تضاد اجتماعی

سوروکین به سه نظریه مهم پرداخته‌است:

  • تمایز اجتماعی (به انگلیسی: Social Differentiation): ایده تمایز اجتماعی سه نوع روابط اجتماعی را توصیف می‌کند: اولین مورد ، خانوادگی است که معمولاً برای آن تلاش می‌کنیم. این رابطه است که بیشترین همبستگی را دارد ، ارزش‌های همه افراد درگیر در نظر گرفته می‌شود و تعامل زیادی وجود دارد.
  • قشربندی اجتماعی (به انگلیسی: Social Stratification): به این واقعیت اشاره دارد که همه جوامع به صورت سلسله مراتبی تقسیم شده‌اند، دارای اقشار بالا و پایین هستند و توزیع نابرابر ثروت، قدرت و نفوذ در بین اقشار وجود دارد. بین این اقشار همیشه تحرک وجود دارد: افراد یا گروه‌ها ممکن است سلسله مراتب را بالا یا پایین ببرند و قدرت و نفوذ خود را به دست آورند یا از دست بدهند.
  • تضاد اجتماعی (به انگلیسی: Social Conflict): به نظریه جنگ سوروکین اشاره دارد. صلح اعم از داخلی یا بین‌المللی، مبتنی بر شباهت ارزش‌ها در یک کشور یا بین ملل مختلف است. جنگ زمانی که ارزش‌ها از بین می‌روند یک مرحله مخرب دارد و هنگامی که برخی از ارزش‌ها بازیابی می‌شوند، مرحله نزولی دارد. سوروکین تصور می‌کرد با افزایش همبستگی و کاهش تضاد، تعداد جنگ‌ها کاهش می‌یابد. اگر ارزش‌های یک جامعه به جای خودخواهی بر نوع دوستی تأکید می‌کرد، وقوع جنگ کاهش می‌یافت.

کتاب‌شناسی

  • پویایی اجتماعی و فرهنگی(۱۹۴۱)
  • جامعه، فرهنگ و شخصیت (۱۹۴۷)
  • یک سفر طولانی (۱۹۶۳)
  • قدرت و اخلاق: چه کسی باید از سرپرستان محافظت کند؟، (با دبلیو. آ. لیندن)، (۱۹۵۹)

یادداشت‌ها

  1. فرهنگ ادراکی (حسی) Sensuelle Kulturen
  2. فرهنگ عقیدتی (انتخابی) Ideationale Kulturen
  3. فرهنگ آرمانی Idealistische Kulturen
  4. فرضیه تقارب (نزدیک شونده) Konvergenztheorie، فرضیه‌ای است که حرکت تدریجی جوامع صنعتیِ سرمایه‌داری و سوسیالیستی را به‌سوی یک‌دیگر، پیش‌بینی می‌کند. در روند این تقارب، معضلات اقتصادی و تولیدیِ مشترک، حائز اهمیت بوده، از این‌رو اختلافات سیاسی منظور نظر نیستند.

منابع

پیوند به‌بیرون