بهره هوشی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از هوشبهر)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بهرهٔ هوشی

بهرهٔ هوشی یا هوش‌بهر (IQ) (مخفف انگلیسی: Intelligence Quotient) روشی برای سنجش هوش انسان است. در فارسی گاهی به اشتباه آن را ضریب هوشی می‌نامند. ضریب (به انگلیسی:Coefficient)، یک عامل ضربی در برخی از جمله‌های یک عبارت ریاضی است که معمولاً یک عدد است؛ در حالی که بهره یا خارج قسمت (به انگلیسی:Quotient) حاصل تقسیم یک عدد (در این‌جا سن ذهنی) بر عددی دیگر (در این‌جا سن زمان‌شناختی یا تقویمی) است. بهرهٔ هوشی عددی با میانگین ۱۰۰ و انحراف معیار ۱۵ می‌باشد. از این رو در رده‌بندی و تقسیم هوش، به صورت میانگین نزدیک ۷۰٪ از مردم دارای هوش میانه، ۱۲٪ هوش بالاتر از میانه، ۲٪ درصد بسیار باهوش و ۱٪ افراد برگزیده را دربرمی‌گیرند. همین روند دربارهٔ افراد کم‌هوش، واپس‌ماندهٔ ذهنی و… در سوی دیگر پابرجا است.

تفاوت ضریب هوشی بر حسب جنسیت[ویرایش]

بر طبق آخرین تحقیقات توسط دانشگاه آراسموس در روتردام ضریب هوشی مردان به طور میانگین چهار نمره بیش از زنان می باشد.[۱]

همچنین شمار مردان با ضریب هوشی بیش از ۱۲۰ دو برابر و با ضریب هوشی بیش از ۱۴۵ هشت برابر زنان است.[۲][۳]

در تحقیق دیگری نیز دکتر پل ایروینگ (مدرس ارشد روانشناسی در دانشکده بازرگانی منچستر) و پروفسور ریچارد لین (استاد برجسته دانشگاه اولستر) نتیجه گرفتند که مردان به طور متوسط دارای ضریب هوشی ​​پنج امتیاز بالاتر هستند و در تست های ضریب هوشی موفق تر از زنان عمل می کنند. این مطالعه همچنین نشان داد که شمار مردان با بهره هوشی بالا ، بیشتر از زنان است. مردان با نمره ضریب هوشی ۱۲۵ دو برابر بیش از زنان هستند و به ازای هر زن ۵/۵ مرد با ضریب هوشی بیش از ۱۵۵ وجود دارد.

پروفسور لین بیان کرد مردان دارای مغزی ۱۰٪ بزرگتر از زنان هستند و مغزهای بزرگتر توانایی بیشتری دارند ، بنابراین مردان ​​از زنان باهوش تر هستند.[۴]

روش به دست آوردن بهرهٔ هوشی[ویرایش]

برای به دست آوردن بهرهٔ هوشی یک انسان، از وی آزمون‌های گوناگونی برای ارزیابی قابلیت‌های ذهنی وی گرفته می‌شود.[۵] هر آزمون بخشی از ویژگی‌های مغزی فرد را که در زیر بخشی از آنها فهرست شده‌اند را می‌آزماید و سپس از روی آنها با نگرش به سن فرد، بهرهٔ هوشی حساب می‌شود.

یکی از روش‌های رایج برای اندازه‌گیری بهره هوشی در ایران استفاده از ابزار ماتریس‌های پیش‌رونده ریون است (به انگلیسی: Raven) این آزمون که در سال ۱۹۳۸ توسط پن‌روز و ریون ساخته شده‌است دارای ۶۰ سؤال تصویری است و از پنج سری ۱۲ تایی (سریهای A,B,C,D,E) تشکیل شده‌است.[۶] سوالات تست هوش ریون بدین شکل هستند که می‌بایست از میان ۶ تا ۸ تصویر جداگانه، تصویری را انتخاب کنید که تصویر ماتریس هر سؤال را تکمیل کند. معمولاً در دوره‌های مختلف سنی این آزمون از افراد گرفته می‌شود و این بدین معنی است که سن فردی که تست‌ها را تکمیل می‌کند در ارزیابی بهره هوشی اهمیت بالایی دارد.[۷]که در این تست بالاترین طبقه، طبقه بهره هوش بالای ۱۲۷ هست که جزو افراد ممتاز و نخبه قرار می‌گیرند.

مخاطرات آزمون هوش[ویرایش]

از زمانی که مطالعات زیادی در حوزهٔ روان‌شناسی شخصیت حاصل شد و انواع هوش و نظریه هوش‌های چندگانه برای افراد کشف و تعریف شد، آزمون‌های هوش از بررسی آی کیو فراتر رفت. از جمله انواع هوش می‌توان به

اشاره کرد.

توانمندی‌های مغز[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. https://www.independent.co.uk/life-style/erasmus-university-men-more-intelligent-women-gender-sexist-science-journalists-misogyny-a7820531.html
  2. https://www.independent.co.uk/news/education/higher/dr-paul-irwing-there-are-twice-as-many-men-as-women-with-an-iq-of-120-plus-426321.html
  3. https://www.dailymail.co.uk/debate/article-1274952/Men-ARE-brainy-women-says-scientist-Professor-Richard-Lynn.html
  4. https://en.wikinews.org/wiki/UK_study_claims_men_have_higher_average_I.Q._than_women
  5. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۹ آوریل ۲۰۲۰.
  6. کرمی، ابوالفضل (۱۳۹۵). اندازه‌گیری هوش کودک (ریون سیاه و سفید). انتشارات روان سنجی. شابک ۹۷۸۹۶۴۹۲۷۷۳۹۴.
  7. «تست هوش ریون (Raven) | تلنت یاب». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۷.

Wikipedia contributors, "Intelligence quotient," Wikipedia, The Free Encyclopedia

۴- رد، نقد، آسیب‌شناسی و شرح طرح جامع پذیرش و آموزش وکالت، سعید صالح احمدی، انتشارات گالوس، ۱۳۹۷.

پیوند به بیرون[ویرایش]