بهره هوشی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بهرهٔ هوشی

بهرهٔ هوشی یا هوش‌بهر، (IQ) (مخفف انگلیسی: Intelligence Quotient) روشی برای سنجش هوش انسان است. در فارسی گاهی به اشتباه این ترم دانشی را ضریب هوشی می‌نامند. باید توجه داشت ضریب (به انگلیسی:Coefficient)، یک عامل ضربی در برخی از جمله‌های یک عبارت ریاضی است که معمولاً یک عدد است؛ در حالی که بهر یا خارج قسمت (به انگلیسی:Quotient) حاصل تقسیم یک عدد (در این‌جا سن ذهنی) بر عددی دیگر (در این‌جا سن زمان‌شناختی یا تقویمی) است. بهرهٔ هوشی عددی با میانگین ۱۰۰ و انحراف معیار ۱۵ می‌باشد. از این رو در رده‌بندی و تقسیم هوش، به صورت میانگین نزدیک ۷۰٪ از مردم دارای هوش میانه، ۱۲٪ هوش بالاتر از میانه، ۲٪ درصد بسیار باهوش و ۱٪ افراد برگزیده را دربرمی‌گیرند. همین روند دربارهٔ افراد کم‌هوش، واپس‌ماندهٔ ذهنی و… در سوی دیگر پابرجا است.

روش به دست آوردن بهرهٔ هوشی[ویرایش]

برای به دست آوردن بهرهٔ هوشی یک انسان، از وی آزمون‌های گوناگونی برای ارزیابی قابلیت‌های مختلف ذهنی وی گرفته می‌شود.[۱] هر آزمون بخشی از ویژگی‌های مغزی فرد را که در زیر بخشی از آنها فهرست شده‌اند را می‌آزماید و سپس از روی آنها با نگرش به سن فرد، بهرهٔ هوشی حساب می‌شود.

یکی از روش‌های رایج برای اندازه‌گیری بهره هوشی در ایران استفاده از ابزار تست هوش ریون است (به انگلیسی: Raven) این آزمون که در سال ۱۹۳۸ توسط پن روز و ریون ساخته شده‌است دارای ۶۰ سؤال تصویری است و از پنج سری ۱۲ تایی (سریهای A,B,C,D,E) تشکیل شده‌است.[۲] سوالات تست هوش ریون بدین شکل می‌باشند که می‌بایست از میان ۶ تا ۸ تصویر جداگانه، تصویری را انتخاب کنید که تصویر ماتریس هر سؤال را تکمیل کند. معمولاً در دوره‌های مختلف سنی این آزمون از افراد گرفته می‌شود و این بدین معنی است که سن فردی که تست‌ها را تکمیل می‌کند در ارزیابی بهره هوشی اهمیت بالایی دارد.[۳]که در این تست بالاترین طبقه، طبقه بهره هوش بالای 127 هست که جزو افراد ممتاز و نخبه قرار می گیرند.

مخاطرات آزمون هوش[ویرایش]

از زمانی که مطالعات زیادی در حوزهٔ روانشناسی شخصیت حاصل شد و انواع هوش و نظریه هوش‌های چندگانه برای افراد کشف و تعریف شد، آزمون‌های هوش از بررسی آی کیو فراتر رفت. از جمله انواع هوش می‌توان به

- هوش جسمانی: Physical Intelligence, PI

- هوش عقلانی: Intellectual Intelligence, II

- هوش هیجانی: Emotional Intelligence, EI

- هوش معنوی: Spiritual Intelligence, SI

اشاره کرد.[۴]

توانمندی‌های مغز[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

Wikipedia contributors, "Intelligence quotient," Wikipedia, The Free Encyclopedia

پیوند به بیرون[ویرایش]