نام ترکیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

نام انگلیسی ترکیه Turkey که امروزه به جمهوری ترکیه اعمال می‌شود، از لحاظ تاریخی (از طریق Turquie در فرانسوی باستان) از ترکی لاتین قرون وسطی، Turchia, Turquia گرفته شده‌است. این نام نخستین بار در انگلیسی میانی با عنوان‌های (Turkye , Torke، بعداً Turkie , Turky) به گواهی جفری چاوسر ثبت شده‌است.[۱][۲]

نام‌شناسی[ویرایش]

نام انگلیسی ترکیه (از قرون وسطی لاتین Turchia / Turquia) به معنای «سرزمین ترک» است. استفاده اولیه انگلیسی میانه از Turkye در اثری از چاوسر به نام کتاب دوشس (حدود ۱۳۶۹) گواهی شده‌است.

عبارت Land of Torke در اسرار دیگبای قرن ۱۵ام استفاده شده‌است. کاربردهای بعدی این نام را می‌توان در اشعار Dunbar , Manipulus Vocabulorum قرن شانزدهم به صورت ("Turkie , Tartaria") و Sylva Sylvarum اثر فرانسیس بیکن به صورت (Turky) یافت. قدمت هجی مدرن "ترکیه" حداقل به سال ۱۷۱۹ برمی گردد.[۳]

نام ترکی Türkiye تحت تأثیر کاربرد اروپایی آن در سال ۱۹۲۳ به تصویب کشوری رسید.

نام رسمی[ویرایش]

ترکیه با اعلام جمهوری در تاریخ ۲۹ اکتبر ۱۹۲۳ نام رسمی خود را به Türkiye Cumhuriyeti که در انگلیسی با نام جمهوری ترکیه شناخته می‌شود، ثبت کرد.

منابع فارسی[ویرایش]

مشتق فارسی ترکستان بیشتر در آسیای مرکزی کاربرد دارد. این نام از نام خود قوم Türk گرفته شده‌است، زیرا ترکستاندر زبان فارسی به معنی «محل اقامت ترکها» است.

منابع ترکی[ویرایش]

اولین استفاده ضبط شده از اصطلاح "Türk" یا "Türük" به عنوان یک نام مستقل در سنگ‌نبشته اورخون به خط ترکی قدیمی گکتورک‌ها (Celestial Turks) آسیای میانه وجود دارد (c. 735 میلادی)[۴] که به گوکتورک‌ها در قرن ۶ میلادی اشاره دارد. نامه ایشبارا قغان به امپراتور ون از سوئی در سال ۵۸۵ وی را «خان بزرگ ترک» (the Great Turk Khan) توصیف کرد.[۵] [ بهتر منبع مورد نیاز ]

منابع چینی[ویرایش]

فرم اولیه ای با همین نام ممکن است به شکل "tie-le" (鐵勒) یا "tu-jue" (突厥) منعکس شود،

نامی که چینی‌ها از اوایل سال ۱۷۷ قبل از میلاد به مردمی که در جنوب کوه‌های آلتای آسیای میانه زندگی می‌کنند، داده شده‌است.[۱] کتاب چینی ژو (قرن ۷) ریشه‌شناسی نام Turk را برگرفته از "helmet" ارائه می‌دهد، و توضیح می‌دهد که این نام از شکل کوهی است که آنها در کوه‌های آلتای کار می‌کردند گرفته شده‌است.[۶]

منابع یونانی و لاتین[ویرایش]

منابع عربی[ویرایش]

هم ریشه عربی Turkiyya` (عربی: ترکیا‎) در قالب ad-Dawlat at-Turkiyya (عربی: الدولة الترکیة‎ "دولت ترکهاً یا "دولت ترکیه") در طول تاریخ به عنوان یک نام رسمی برای سلطنت مملوک قرون وسطی که مصر، فلسطین، سوریه، حجاز و برقه را پوشش می‌داد استفاده می‌شد.[۷][۸] [۹]

کلمه ایسلندی Tyrkland، و کلمه مجارستانی Törökország، یعنی «-سرزمین ترک»، از اشکال بومی اشتقاق استفاده کنند. در زبان سانسکریت turask ،(तुरस्क) به معنی ترکیه است. همچنین به‌طور عمده در زبان بنگالی استفاده می‌شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ هارپر، دوگلاس. "Turk". واژه‌نامه ریشه‌شناسی زبان انگلیسی برخط.
  2. American Heritage Dictionary (2000). "The American Heritage Dictionary of the English Language: Fourth Edition - "Turk"". bartleby.com. Retrieved 2006-12-07.
  3. "Turkey". فرهنگ انگلیسی آکسفورد. انتشارات دانشگاه آکسفورد. 2nd ed. 1989.
  4. Scharlipp, Wolfgang (2000). An Introduction to the Old Turkish Runic Inscriptions. Verlag auf dem Ruffel. , Engelschoff. شابک ‎۳−۹۳۳۸۴۷−۰۰−۱, 9783933847003.
  5. 卷099 列傳第八十七突厥鐵勒- 新亞研究所- 典籍資料庫 بایگانی‌شده در ۲۰۱۴-۰۲-۲۱ توسط Wayback Machine
  6. Sinor, Cambridge History of Early Inner Asia, Page 295
  7. Nicolle 2014, p. 4.
  8. "The Cambridge History of Egypt", Volume 1, (1998) P. 250
  9. Yosef 2013.